Anasayfa / Ekonomi-Finans / 2013 Büyüme Beklentileri ve Bütçe Fazlası

2013 Büyüme Beklentileri ve Bütçe Fazlası




Ekonomide bütçe fazlası ve büyüme beklentileri

butce fazlasiOcakta bütçe 5.9 milyar TL fazla verdi. Özelleştirme gelirlerinin yanı sıra vergi gelirlerindeki artış da dikkat çekiyor. Ekonomistlere göre, gelirlerdeki artış ekonomideki canlanmayı gösteriyor. 2013 büyümesiyle ilgili beklentileri de yükseltiyor…

EKONOMİDE geçen yılı büyüme ve cari açık kaygılarıyla geçirdik. Mart ayında açıklanması beklenen 2012 büyümesiyle ilgili beklentiler oldukça karamsar. Yüzde 2-2.5 arasında büyüdüğümüz tahmin ediliyor. Buna karşın, geçen yıl rekor kıran cari açık TÜtK’in yeni hesabıyla 2.2 milyar dolar azalarak 46.7 milyar dolara geriledi. Geçen yıl bütçe dengesinde de korkulan olmadı. 2012 bütçe açığının hükümetin 33.5 milyar TL’lik tahminine karşın 28.8 milyar TL olarak gerçekleşti. Bütçe açığın milli gelire oranı da yüzde 2’de kaldı.

OCAK RAKAMLARI OLUMLU

Bütçe dengesinde bu yılın ocak rakamları da olumlu bir performans sergiliyor. Ocak ayında bütçe 5.9 milyar TL fazla verdi. Oysa geçen yıl aynı dönemde 1.7 milyar TL fazla verilmişti. Yılın ilk ayındaki fazla rakamına en büyük katkı 4.2 milyar TL ile özelleştirme gelirlerinden geldi. Özelleştirme gelirleri içindeki en büyük pay ise Halk Bankası’nın halka arzından elde edilen 2.5 milyar TL oldu. Özelleştirme gelirleri dışında, iç talepteki toparlanmaya ve son vergi artışlarına bağlı olarak bütçe gelirleri de hız kazandı. Buna göre, vergi gelirlerindeki yüzde 21.3’lük yıllık artışta alkollü içecek ve tütün ürünlerine yapılan vergi artışı etkili oldu. ÖTV gelirleri yıllık bazda yüzde 55.2 artış gösterdi. İç tüketime ilişkin önemli bir gösterge olan KDV gelirleri yıllık bazda yüzde 10.5 artarken, ithalde alınan KDV’de artış yüzde 12.7 düzeyinde gerçekleşti. Bütün bu gelişmeler sonucunda toplam gelirler ilk ayda yıllık yüzde 31.3 artmış oldu. 2013 yılının tamamı için artış hedefinin yüzde 11.6 olduğunu da belirtelim.

Öte yandan harcama tarafında da benzer bir artış dikkat çekiyor. Ocakta yıllık bazda bütçe harcamaları yüzde 17.4 arttı. Oysa 2013 yılı için harcama hedefi yüzde 12. Harcamalarda en büyük kalemleri yüzde 29 ile mal ve hizmet giderleri, yüzde 22 ile cari transferler ve yüzde 18 ile personel giderleri oluşturdu.

Ekonomistler, bütçe dengesiyle ilgili yılın ilk ayındaki olumlu görünümün, önümüzdeki aylarda da devam etmesini bekliyor. Tabii, özelleştirme gelirlerinin tahsilatında bir aksama olmaması kaydıyla. Bu arada yine ekonomistlere göre, ilk aydaki bütçe fazlası 2013 yılı büyümesiyle ilgili de olumlu beklentilere yol açıyor. Yani 2012’de yaşanan sert inişten sonra büyümenin bu yıl daha yüksek çıkması ihtimalinin arttığı belirtiliyor. Reel piyasalardaki gelişmeler de makro verileri destekler nitelikte. Takip eden haberimizde birçok piyasada işlerin açılma eğiliminde olduğunu okuyabilirsiniz.

“BÜTÇE DENGESİ SORUN OLMAZ”

Süleyman Şah Üniversitesi Ekonomik Araştırmalar Merkezi Direktörü Yrd.



Doç. Dr. Fatih Ma-cit, bütçe dengesinin büyümeyle çok bağlantılı gittiğini belirtiyor. Macit’e göre, geçen yıl düşük büyüme bütçede risk yaratmıştı. Hükümet ekim ayında vergi artışlarıyla bu durumu telafi etmeseydi 2012 bütçe tahmininin tutması mümkün olmazdı. Macit, bu yıl böyle ilave bir tedbir alınacağını düşünmüyor. Keza, büyümenin daha yüksek olacağı toplam bankacılık kredilerindeki artıştan da görülüyor. Ocaktaki bütçe fazlasının iç talepte bir kıpırdanma yaşandığını ortaya koyduğuna dikkat çeken Macit, ekonominin bu yıl yüzde 4-5 büyüyeceğini tahmin ediyor. Buna karşın Merkez Bankası’nm kur artışı ve krediler konusunda hassasiyetinin sürdüğünü söylüyor. Macit’e göre, Merkez Bankası önceliği finansal istikrara veriyor. Bu durumda büyümenin birkaç puan düşük gelmesinden çok rahatsız olmayacak. Ekonomiste göre, bu yıl bütçe dengesinde sorun olmayacak. Ancak harcama tarafı endişe veriyor. Çünkü bir sonraki yıl seçim var. Bu nedenle bütçede sürpriz harcamalar gündeme gelebilir. Macit, bu açıdan geçen yıl öğrenci harçlarının kaldırılmasını örnek gösteriyor. Bu uygulamanın bütçeye 800 milyar TL’lik ilave yük getirdiğine dikkat çekiyor.

“CANLANMA SİNYALİ VERİYOR”

Odeabank Başekonomisti Serkan Öz-can, ocak ayındaki bütçe fazlasının ekonomide canlanmanın arttığına dair sinyal verdiğini belirtiyor. Bu yıl büyümeyi yüzde 4’ün üzerinde bekleyen Özcan, MB’nin genişlemeci politikasının buna destek olacağı görüşünde. Özcan’a göre, ocakta özelleştirme gelirinin yanı sıra iç talepteki toparlanma ve son vergi artışlarına bağlı olarak gelirler hız kazandı.

Bütçe giderleri de özellikle bazı kalemlerde yüksek artışlar kaydetti. Buna karşın, yılın geri kalanında bütçe performansı ocak ayı kadar iyi geçmeyebilir.

Gelirler tarafında Özcan’ın dikkat çektiği bir konu da, vergi artışları ve iç talepteki toparlanma sayesinde ÖTV gelirinde yaşanan yüzde 55’lik artış. Ayrıca mevsimsel faktörlerin etkisiyle faiz ve ceza gelirlerinin yüzde 75 oranında yükseldiğine de işaret ediyor. İthalattan alınan KDV gelirinin yıllık artış oranı ise aralıkta olduğu gibi ocakta da yüzde 13 artarak, iç talepteki toparlanmaya işaret etmiş bulunuyor.

Serkan Özcan, 2013’te ekonominin hükümetin yüzde 4’lük tahmininin üzerinde yüzde 4.6 büyüyeceğini ve buna bağlı olarak bütçe açığının milli gelire oranının Orta Vadeli Program’da (OVP) öngörülen yüzde 2.2’nin altında kalacağını tahmin ediyor.

“BİRLİKTE BÜYÜYECEĞİZ”

ING Bank Başekonomisti Şengül Dağ-deviren, ocak ayı bütçe fazlasıyla birlikte yıla iyi bir başlangıç yapıldığına dikkat çekiyor. Ocakta vergi artışlarının ekonomide ivmelenmeye işaret ettiğini belirten Dağdeviren, kredilerdeki artışın iç talepteki canlanmayı gösterdiğini söylüyor. Bütçede ekonomik canlanmaya duyarlı bir yapı olduğunu ifade ‘  Ki eden ekonomist, bu yıl büyümenin yüzde 4-4.5 arasında olacağını düşünüyor. Buna karşın kamu tarafında harcama talebinin arttığını kaydeden Dağdeviren, 2013 yılına ilişkin iyimser tahminlerin temelinde dünya ekonomisiyle ilgili olumlu beklentilerin yattığına dikkat çekiyor. Avrupa’nın durgunluktan çıkacağını ve küresel ekonominin yeniden büyümeye geçeceğini, bunun da Türkiye’nin büyümesine destek vereceğini kaydediyor.

Erkan Kizilocak / Para





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir