Anasayfa / Ekonomi-Finans / Ab’deki Kriz, Yabancı Sermaye Girişini Azalttı

Ab’deki Kriz, Yabancı Sermaye Girişini Azalttı




piyasaAB vc ABD’dc 2008 vc 2009 yıllarındaki kriz sonrasında ortaya çıkan uzatmalı durgunluk. Türkiye’ye yabancı sermaye girişlerini de azalttı. 2011 yılında 16 milyar 47 milyon dolar olan girişler yüzde 22.6 oranında azalarak 2012 yılında 12 milyar 421 milyon dolara indi. Azalma eğilimi bu yılın ilk ayında da devam etti. Geçen yılın ocak ayında 683 milyon dolar olan yabancı sermaye girişleri, 2013’ün ilk ayında 528 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti.

Yabancı sermaye girişleri en yüksek düzeyine 2007 yılında 22 milyar 147 milyon dolarlık düzeyi ile ulaşmıştı. Yabancı sermaye girişlerindeki mevcut durgunluk eğiliminin, Güney Kıbrıs ekonomisinde yaşanan krizin risk iştahını azaltması nedeniyle bir süre daha devam edeceği tahmin ediliyor. Uzmanlar Türkiye’deki yabancı sermaye yatırımlarında 2007 değerlerinin, ancak 2015 yılında aşılacağını tahmin ediyor.

UNCTADın (Birleşmiş Milletler Ticaret vc Kalkınma Konferansı) her yıl yayınladığı Dünya Yatırım Kapo-ru’ndaki istatistikler, yabancı sermaye girişlerinin yalnız Türkiye’de değil tüm dünyada durgun bir dönem yaşadığını ortaya koyuyor. 2007 yılında I trilyon 976 milyar dolarla rekor düzeye çıkan girişler, krizin en yoğun yaşandığı 2009’da I trilyon 198 milyar dolara kadar inmişti. Girişler sonraki yıllarda artsa da 2011 yılında I trilyon 524 milyar dolarla, 2007 düzeyinin epey altında kaldı.

Kriz döneminde bazı ülkeler yabancı sermaye hareketlerine kısıtlamalar getirirken, gelişen ülkeler yabancı sermaye çekmek için yeni önlemler aldı. Türkiye, yabancı sermayeye kısıtlamalar getirmek bir yana sermaye girişini teşvik edici yeni önlemleri yürürlüğe soktu.

AB, İLK SIRADA

Yabancı sermaye girişleri, resmi istatistiklerde “uluslararası doğrudan yatırımlar” başlığı altında inceleniyor. Bu tür sermaye girdiği ülkede bir işyeri açarak istihdama az veya çok bir katkıda bulunuyor. Doğrudan yatırımların sahipleri. geldiği ülkenin ekonomisi krize girse bile ülkeyi terk etmiyor vc kurulan şirket, arka arkaya iki üç yıl zarar ettiğinde ülkeden çıkıyor. Buna karşılık “sıcak para” olarak da bilinen “kısa vadeli portföy sermayesi” ülke içindeki en ufak bir çalkantıda ülkesine geri dönüyor.



Yabancı sermaye istatistikleri incelendiğinde şu tespitleri yapmak mümkün oluyor:

■    Gazete ve dergilerde Ortadoğu ülkelerinden gelen sermaye ile ilgili haberler sık sık yer alsa da, ilk sırada AB üyesi ülkelerden kaynaklanan sermaye bulunuyor. AB’den gelen sermayenin toplam içindeki oranı yıllara göre yüzde 60 ile yüzde 85 arasında değişiyor. ABD sermayesinin payı ise yüzde 10’un altında kalıyor. Yabancı yatırımların geldiği ülkeler arasında ilk sırada bulunan Almanya’yı, Iran, Hollanda ve İngiltere izliyor.

■ Gayrimenkul alımı için gelen sermayenin yıllık tutarı 2.5 milyar dolar dolayında kalıyor.

■ Halen Türkiye’de 32 bin 604 yabancı sermayeli kuruluş faaliyet . gösteriyor. Bu y sayı 1980 yılında 78, 1989 yılında bin 525 ve 2000 yılında 5 bin 325 idi. 2003 yılında 4875 sayılı yasanın çıkarılmasından sonra yabancı sermayeli şirket sayısı hızla arttı.

■    Yabancı sermaye girişlerinin coğrafi dağılımında ilk sı rayı Marmara Bölgesi ve İstanbul alıyor.

■ ABD’de faaliyet gösteren Dcloitte danışmanlık şirketinin CEO’lar arasında yaptığı bir yatırım anketine göre, Türkiye gciccck beş yıl içinde yatırım yapılabilecek en uygun ülkeler sıralamasında I6’ncı sırada yer alıyor. Türkiye sıralamada Ingiltere, İsveç ve Hollanda gibi ülkelerin önünde bulunuyor.

■ 2012 yılına kadar yabancı sermaye yatırımları daha çok finans ve enerji alanında yoğunlaşırken, 2012’dc imalat sanayisi yatırımlarının ön plana çıktığı gözlemleniyor. İmalat sanayisine yapılan yabancı sermaye yatırımları, istihdam ve ihracat potansiyeli açısından ekonomiye daha fazla katkıda bulunabiliyor.

■ Türkiye’de 2001’de kurulan Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu, yabancı yatırımların ekonomiye girişini kolaylaştırıcı önlemler alıyor. 2006 yılında kurulan Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı yetkilileri ise yabancı sermaye sahiplerinin yatırıma ikna için görüşmeler yapıyor.





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir