yandex
yatırım uzmanı LR iş ortaklığı
Anasayfa / Ekonomi-Finans / Akıllı Şebekeler Sektöre Hareket Getiriyor

Akıllı Şebekeler Sektöre Hareket Getiriyor



Sektörde enerji verimliliği açısından önemli bir trendi işaret eden akıllı şebekeler dünya ve Türkiye’de uygulamalarıyla dikkat çekiyor. Şebekelerin akıllanması verimli bir kullanımı da beraberinde getirecek.

Avrupa Akıllı Şebeke Çalışma Grubu akıllı şebekeyi; tedarikçi ve tüketici arasında karşılıklı elektronik iletişimin sağlanması amacıyla akıllı sayaç ve izleme sistemlerinin elektrik şebekelerine eklenerek elektrik şebekelerinin izlenmesi ve güncellenmesi olarak tanımlanıyor. Deloitte’in hazırladığı “Elektrik Sektöründe Akıllı Şebekeler, Dünya ve Türkiye Uygulamaları” başlıklı rapor bu konudaki somut gelişmelere ve genel çerçeveye dikkat çekiyor. Akıllı şebeke; temel olarak elektrik, su, doğalgaz gibi şebeke ile dağıtımı sağlanan kaynakların sürekli, güvenilir ve kaliteli olarak dağıtımı yapılırken şebeke varlıklarının verimli kullanılması ve kullanıcı güvenliğinin sağlanmasını hedefi eyen bir yönetim yaklaşımı. Bu yönetim yaklaşımında daha çok sistemler, şirketlere bir araç olarak fayda sağlıyor. Günümüzdeki birçok sistem sağlayıcı şirket bu kapsamda kendi yaklaşım ve ürünlerini konumlandırıyor.

akilli sebekeler

Akıllı şebeke kavramı

Günümüzde ise Türkiyede akıllı şebeke kavramı özellikle elektrik enerjisi sektörünün liberalleşmesi ve dağıtım şirketlerinin özelleştirilmeleri ile daha da fazla gündeme geliyor. Akıllı şebekeler üreticiler, tedarikçiler ve son kullanıcılar arasında doğrudan iletişimi sağlayarak, tüketicilerin saatlik elektrik fiyatlarına göre kendi elektrik tüketimlerini yönetmelerine ve talep tarafının etkin katılımına olanak tanıyor. Şebekeyi etkin ve verimli kullanmak, şebekenin güvenliğini sağlamakla birlikte, şebeke operasyon maliyetlerini düşürüyor. Akıllı şebekeler sürekli büyüyen enerji talebine karşı sürdürülebilir çözümler sunarken, arz güvenliğini sağlamakta, müşterilere kesintisiz ve kaliteli hizmet verilmesini temin ediyor.

Gelişmiş sayaç altyapıları

Talep tepkisi programları etkin talep yönetimi sağlayarak, sistem güvenliğini korumanın yanı sıra son kullanıcılar ile dağıtım şirketinin tüketimlerini kontrol etmelerini sağlamaktadır. Bu sayede kullanıcılar, yük yönetim stratejileri oluşturmakta, kaynak portföylerini optimize etmekte ve son tüketici davranışlarını analiz edebiliyor. Gelişmiş sayaç altyapıları (AMI) ile şirketler, gelişmiş müşteri hizmetleri ve iki tarafi ı iletişim yapabilen otomatik sayaçlar ile operasyonel verimlilikler sağlıyor. Buna ek olarak, AMI şebekesi içinde kullanılan risk modelleri ve hizmet odaklı iş emirleri ile “müşteri kredibilite ölçümü” gerçekleştirilerek şüpheli alacaklar azaltıla-bilme avantajı da sunuyor.

Türkiye’de akıllı şebeke uygulamaları

Akıllı şebeke uygulamaları, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 1/4/2011 tarih ve 4446 sayılı, 8/6/2011 tarih ve 7290 sayılı, 18/8/2011 tarih ve 9993 sayılı, 28/11/2011 tarih ve 1432 sayılı yazıları dikkate alınarak; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı koordinatörlüğünde kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının katılımları ile hazırlanan Enerji Verimliliği Strateji Belgesi’nde (2012-2023) eylemlerden biri olarak gösteriliyor. SA-04/ SH-02/E-01 kodlu eylemin konusu, enerji ve güç miktarına göre kademelendirilmiş tarife, çok terimli sayaç ve akıllı şebeke uygulamalarının yapılması olarak belirtilmiş, işlemin başlatılma süresi de,belgenin yayım tarihinden itibaren yirmi dört ay olarak gösterilmiştir.

EPDK elektrik piyasası mevzuatında yer alan Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği uyarınca, tedarik sürekliliği kalitesi ile ticari ve teknik kalitenin denetlenmesi için otomatik izleme sistemlerinin gerekliliği açıkça ortaya konuyor. Ayrıca, Coğrafi Bilgi Sistemleri’ne ilişkin yatırımların da bir an evvel başlatılmasına yönelik mevzuat düzenlemeleri bulunuyor.



Ek olarak dağıtım şirketleri tarafından otomatik sayaç okuma sistemi (OSOS) yatırımlarına mevzuat gereklilikleri nedeni ile başlanmıştır. Yukarıdaki mevzuat düzenlemelerinden de yorumlandığı üzere uzaktan izleme ve kontrol, dağıtım sistemi yönetimi, CBS, akıllı sayaç altyapısı gibi bilgi ve iletişim sistemleri bileşenleri bu sektör için bir gereklilik olarak öngörülmelidir. Bu durumda Türkiyede entegre bir bilgi sistemini gerekli kılan akıllı şebeke yatırımlarına kısa süre içinde tüm dağıtım bölgelerinde hız verileceğini söylemek de gayet yerinde olacaktır.

Türkiyede öncelikli olarak TEÎAŞ ile başlayan sonrasında dağıtım şirketleri bünyesinde devam ettirilen ve şimdilik akıllı sayaçlar ve uzaktan okumasistemleri olarak belirlenen bir vizyon ve uygulama süreci bulunuyor. Ayrıca şebekenin gerçek zamanlı izlenmesine ve yönetimine ilişkin bağımsız olarak yürütülen “şebeke izleme ve dağıtım sistem yönetimi” yatırım faaliyetleri yer almaktadır. Ancak bu çalışmaların entegre ve ulusal bir akıllı şebeke tasarımının bir parçası olmaktan uzak bir şekilde yürütüldüğü gözlemleniyor. Önümüzdeki dönemlerdeki şebeke yatırımlarını daha verimli hale getirmek ve tedarik sürekliliğini sağlamak üzere sayısı ve parasal büyüklüğü hızla artacak olan akıllı şebeke yatırımlarının hayata geçirileceği öngörülüyor. Bu yatırımların, uluslararası iyi uygulama örneklerini dikkate alarak, müşteri hizmetleri ve faturalama sistemleri ile de tam entegre bir şekilde tasarlanması bekleniyor.

Dünyadaki akıllı şebeke uygulamaları

Deloitte’in raporunda dünyadaki akıllı şebeke örnekleri de detaylı bir şekilde analiz ediliyor. Bu alandaki en dikkat çekici örneklerden bir tanesi de ABD.

Akıllı şebeke mevzuatı Amerikan Kongresinde 2007 yılında yürürlüğe giren Enerji Bağımsızlığı Yasası (EISA) ile düzenlenmiş ve ulusal iletim ve dağıtım sisteminin modernleştirilmesine karar verildi. Bu yasa kapsamında, birkaç temel alanda iyileştirmeler belirlendi. Bu alanlardan bazıları; elektrik şebekesinin güvenliği, kalitesi ve verimliliğini sağlamak için hayata geçirilmesi gereken dijital bilgi ve kontrol teknolojileri, şebeke faaliyetleri ve kaynaklarının dinamik optimizasyonu, enerji verimliliğini ve talep tepkisini sağlayacak ekipman ve uygulamaların şebekeye entegrasyonu olarak sıralanabilir. ABD’de akıllı şebeke yatırımlarının önümüzdeki 20 sene içindeki toplam maliyetinin 338 ile 476 milyar dolar arasında olması bekleniyor.

Avustralyada ise enerji piyasaları düzenleme kurumu tarafından elektrik dağıtım şirketlerine tüketicilere akıllı sayaç bağlama zorunluluğu getirildi. Buna ek olarak, Avustralya devleti, “akıllı şebeke, akıllı şehirler” projesi kapsamında enerji sektörü ile ortak bir proje yürütmekte ve bu projeye 52,5 milyon Euro ayırmış durumdadır.

Çin’in dünyada enerji tüketiminde birinci sırada olması, akıllı şebeke uygulamalarının önemini ön plana çıkarmıştır. Çin hükümeti, akıllı şebeke yapılanmasını; özellikle enerji tüketimini azaltmak, elektrik ağının verimliliğini arttırmak ve elektrik üretiminin yenilenebilir teknolojilerle gerçekleştirilmesini sağlamak için bir araç olarak görmüştür. Çin’in Akıllı Şebeke yol haritası, 3 aşamada tanımlanmıştır. Bunlar;

• Planlama ve Pilot (2009-2010)

• Kurulum (2011-2015)

• Geliştirme (2016-2020)’dir.

Çin’de enerji üretimi yapılan

kaynaklar, enerji tüketiminin yoğun olduğu bölgelere çok uzak olduğu için, yatırımların çoğu daha verimli bir şekilde enerji taşınabilmesi amacıyla iletim ağlarına yapılmıştır. 2009-2020 yılları arası akıllı şebeke teknolojisinin geliştirilmesi için 101 milyar dolar yatırım planlandı.

Dünyadaki bu örnekler Türkiye’deki sektör için de önemli deneyimler yaratıyor. Özelleştirme ve piyasa yapılandırılmasında olduğu gibi akıllı şebekelerin yapılandırılmasında da küresel örneklerin göstereceği birçok unsur bulunuyor. Türkiye’de enerji talebinin yükselmesi, bununla birlikte enerji kaynaklarında dışa bağımlı bir özellik göstermesi akıllı şebekeler gibi yeni trendleri de önplana çıkarıyor. Türkiye enerji gündeminde enerji kaynaklarını çeşitlendirmek kadar kullanılan enerji kaynaklarının etkin kullanımı da önem taşıyor. Akıllı şebekeler bu yönde atılacak olan önemli adımlardan bir tanesi olarak enerji trendlerinde öne çıkıyor.

Yatırım Maliyeti Az İş Fikirleri İçin TIKLAYINIZ.

Bayanlara Ek İş Önerileri İçin TIKLAYINIZ.




Bunu da İnceledinizmi ?

dolar

Yıl sonu dolar kuru beklentisi

Yıl sonu ibresi nereyi gösteriyor? Dolarda yaşanan baş döndürücü yükselişle birlikte 3,45 üstü seviyelerde yeni …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir