Anasayfa / Ekonomi-Finans / Anadolu 500’ün Türkiye Ekonomisi’ndeki Yeri

Anadolu 500’ün Türkiye Ekonomisi’ndeki Yeri




TÜRKİYE’NİN NERESİNDE?

Anadolu 500’ün Türkiye ekonomisi içinde hiç de küçümsenmeyecek bir yeri var. Anadolu 500’ün toplam drosurjun Türkiye’deki Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (G5YİH) içindeki payı geçen yıl yüzde 9,4 olarak gerçekleşti. Bu oran 2011 yılında da buna yakın ve yüzde 9,3’tü. Anadolu 500’ün toplam cirosunun G5YİH içindeki payı 2009’dan 2012’ye kadar 1,6 puan yükseldi. Bu da Anadolu’nun ekonomideki payının giderek arttığını gösteriyor.

anadolu-500-ekonomi

Anadolu 500’ün Türkiye’nin ihracatı içindeki payı daha da yüksek. Anadolu 500’deki şirketlerin toplam ihracatı 2012’de Türkiye’nin ihracatının yüzde 11,7’si kadar oldu. Bu oran önceki yıla göre 1 puan gerilemiş olsa da yüksek bir seviyede bulunuyor. Anadolu Kaplanları, her yıl Türkiye’nin ihracatının 10’da birini gerçekleştiriyor.

Anadolu 500’ün Türkiye’nin istihdamındaki payı ise o kadar yüksek değil. Anadolu 500 şirketlerindeki toplam çalışan sayısının Türkiye’deki istihdama oranı sadece yüzde 1 düzeyinde. Bu oranda dört yıldır önemli bir değişiklik yok.

ZİRVEDEKİ DEĞİŞİM

Anadolu’nun 500 Büyük Şirketi Araştırması’nda 2012’de zirvede Erbakır yer aldı. Kroman Çelik, ikinci sırayı alırken, Tosçelik de üçüncü oldu.

2004 yılında 250 şirket ile başlayan Anadolu Kaplanları araştırmasının 500 şirketi kapsar hale geldiği 2010 yılından bu yana zirvede ilk kez değişim yaşandı. 2009 yılı verilerine dayanan 2010 yılındaki araştırmada ilk sırada Kroman Çelik vardı. Kroman Çelik, üç yıl üst üste zirvede yer aldıktan sonra yerini Erbakır’a kaptırdı.

Erbakır ise 2009 yılında üçüncü sırada yer alırken, 2010 yılında ikinci sıraya yükselmişti.

2011’de de ikinci sırada yer alan Erbakır, böylece adım adım zirveye yürümüş oldu.

2012’de üçüncü sırada yer alan T osçelik ise 2011’de de bu sıradaydı. Fakat önceki iki yılda ilk üçte yoktu. T osçelik, 2009 yılında daha aşağılarda ve sekizinci sıradaydı. 2010’da dördüncü sıraya çıkmıştı.

2009 yılında ikinci sırada yer alan Yıldız Entegre Ağaç, daha sonra ilk üçe giremedi. Fakat zirveden çok uzaklarda değil. Üç yıldır beşinci sıraya demir atmış bulunuyor.

2010 yılında üçüncü sırada yer alan Tiryaki Agro Gıda, buraya 12’nci sıradan tırmanarak gelmişti. Son iki yılda ilk üçe giremedi ama zirvenin çok uzağına da gitmedi. 2011 ve 2012’de dördüncü sırada yer buldu.

TEMEL GÖSTERGELER

Anadolu 500’deki şirketlerin toplam cirosu 2012’de 132,4 milyar lira olarak gerçekleşti. Bu tutar önceki yıla göre yüzde 9,6 yükseldi. Tabii bu yükselişte enflasyonun da etkisi var. Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) deflatörünü kullanarak enflasyondan arındırma yaptığımızda, 2012 yılındaki reel artış sadece yüzde 2,7 çıkıyor. Anadolu Kaplanları’nın cirosunda önceki iki yılda çift haneli artış vardı. 2012’de ekonominin genelindeki büyüme ise yüzde 2,2 olmuştu. Bu, ekonomide geçen yıl yaşanan durgunluğun Anadolu Kaplanları’nı hemen olumsuz etkilediğini gösteriyor.

2012’de küresel ekonomideki durgunluk da Anadolu 500’ü olumsuz etkiledi.

2011’de yüzde 30,4 artan toplam ihracat 2012’de sadece yüzde 4,2 yükselebildi. Anadolu 500’deki şirketler 2012’de 17,8 milyar dolarlık ihracat yaptı.



Anadolu 500’ün kârında ve istihdamında ise ekonomideki durgunluğun etkisi görünmüyor. Geçen yıl toplam kâr reel olarak yüzde 13 arttı ve 4,8 milyar liraya çıktı. Bu durum şirketlerin durgunluk ortamında maliyetlerini kontrol etmeye çalışmalarından kaynaklanmış olabilir. 2012’de Anadolu 500’ün toplam istihdamı ise yüzde 8,9 artışla 269 bine yükseldi, istihdamdaki artışın devam etmesi, durgunluğun bu alandaki etkisinin gecikmesinden kaynaklanmış olabilir.

İLLERİN MÜCADELESİ

Anadolu 500’de üç büyük il (İstanbul, Ankara ve İzmir) dışındaki illerin şirketlerine yer veriyoruz. Fakat geriye kalan 78 ilin hepsinden Anadolu 500’e giriş olmuyor. 2012’de listede sadece 51 ilin şirketi yer aldı. 2011 yılındaki listede ise 48 ilden şirket vardı. 2011’de Anadolu 500’de hiç şirketi yer almayan Bilecik, Mardin, Muş ve Osmaniye 2012’de listeye birer şirket sokmayı başardı. Buna karşılık 2011’de listede bir şirketi olan Şanlıurfa ise 2012’de Anadolu 500’e hiç şirket sokamadı.

Anadolu 500’de en fazla Bursa’nın şirketleri var. Fakat Bursa’ntn listedeki ağırlığının giderek azaldığı dikkati çekiyor. Bursa’nın 2009 yılında 148 olan şirket sayısı 2010’da 144’e, 2011’de 120’ye ve 2012’de ise 104’e gerilemiş bulunuyor.

Anadolu 500’de Bursa’dan sonra en çok şirketi olan ili Gaziantep oluşturuyor. Gaziantep’in Anadolu 500’deki ağırlığı giderek de artıyor. 2009 yılında Anadolu 500’de bu ilden 43 şirket vardı. Bu sayı 2010’da 48’e, 2011’de 56’ya ve 2012’de ise 64’e yükseldi.

SEKTÖRLERİN AGlRLlGl

2012 yılında Anadolu 500’de yer alan şirketler 20 sektöre dağılmıştı. Fakat bu sektörlerden bir kısmının listede sadece birkaç şirketi var. Anadolu 500’de 10 ve üzerinde şirketi yer alan 11 sektör bulunuyor.

En fazla şirkete 141 ile gıda sektörü sahip. Tekstil sektörünün 100 şirketi bulunuyor. Metal sektörü de 51 şirket ile listede hatırı sayılır bir pay alıyor.

Anadolu 500’de ağırlığa sahip olan gıdanın bu ağırlığı giderek artıyor. 2009 yılında Anadolu 500’de 132 gıda şirketi vardı. Bu sayı 2010’da 130’a düştü ama 2011’de 137’ye ve 2012’de 141’e yükseldi.

Tekstilin payı ise dört yıldır hemen hemen aynı. 2009’da Anadolu 500’de 100 tekstil şirketi vardı. Bu sayı 2010’da 107’ye çıktı. 2011’de 101’e ve 2012’de ise tekrar 100’e geriledi.

Anadolu 500’deki ağırlık açıstndan üçüncü sırada olan metal sektörünün payı da giderek artıyor. Metal sektörünün 2009 ‘da 41 olan şirket sayısı, 2010’da 42’ye, 2011’de 46’ya ve 2012’de ise 51’e çıktı.

GİRİŞ BARİYERLERİ

Anadolu 500 listesinde yer alabilmek için gerekli minimum ciro her yıl yükseliyor. 2009 yılında 500’üncü sırada yer alan şirketin cirosu 27 milyon TL idi. Btı tutar 2010 yılında 37 milyon TL’ye, 2011 yılında 60 milyon TL’ye ve 2012 yılında ise 69 milyon TL’ye çıktı. Gelecek yıl Anadolu 500’de yer almak isteyen şirketlerin muhtemelen en az 70 milyon TL tutarında bir ciroya ulaşmaları gerekecek.

Anadolu 500’ün zirvesine ulaşmak isteyenlerin ise 2 milyar liranın üzerinde bir ciro yapmaları gerekiyor. 2012’de ilk üç sırada yer alan şirketlerin cirosu bu düzeyin üzerindeydi. 2012’deki durgunluk nedeniyle ilk sıradaki şirketin cirosu 20H’e göre düştü. Fakat gelecek yıl muhtemelen böyle olmayacak. 2013 listesinde zirvede yer almak isteyen şirketin 2,5 milyar TL’ye yakın bir ciroya ihtiyacı olabilir.

Anadolu 500 listesinde ilk 10’da yer alabilmek için de 1,3 milyar liranın üzerinde bir ciro gerekiyor. Geçen yıl 10’uncu sırada yer alan şirketin cirosu 1 milyar 326 milyon liraydı.

Anadolu 500’de ilk 10’da yer alan şirketlerin listedeki ağırlığı ise yüzde 13,8 olarak hesaplanıyor. 2009 yılında yüzde 11,9 olan bu oran 2010’da 2 puan yükseliş göstermişti. Son üç yılda ise fazla değişiklik göstermedi.





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir