yandex
yatırım uzmanı LR iş ortaklığı
Anasayfa / Ekonomi-Finans / Barış Süreci’nde silah bırakma çağrıları iş dünyasını heyecanlandırdı

Barış Süreci’nde silah bırakma çağrıları iş dünyasını heyecanlandırdı



Barış Süreci’nde silah bırakma çağrıları iş dünyasını heyecanlandırdı. 6-7 Ekim olaylarıyla kırılan umutlar tekrar filizlenmeye başladı. Silahsızlanma çağrısı yapılırsa beklemede olan bir dizi yatırım devreye girecek.

TÜRKİYE 30 yılı aşkın bir süredir terörle mücadele ediyor. Terörün Türkiye’ye faturası çok ağır. Şimdi bu sorunun çözümü yolunda ciddi adımlar atılıyor. Çözüm Süreci’nde iki yıl geride kaldı. 2013 Mart’ında başlayan süreç üç yıldır inişli çıkışlı bir yol izleyip, arada yol kazaları olsa da, halen devam ediyor. Son günlerde hem devlet tarafından, hem de HDP tarafından yapılan açıklamalara bakılırsa bu ay sonunda silahların bırakılması kararı çıkabilir. İşin siyasi boyutu etraflıca yazıldı çizildi. Biz ise işin ekonomik boyutunu masaya yatıralım istedik.

baris sureci

Sadece bölgenin değil, bütün işadamlarının gözü kulağı Barış Süreci’nde. Görüştüğümüz işadamları silahların susması halinde, yatırımcıların tüm çekincelerinin giderileceğini ve yatırımların coşacağını vurguluyorlar, işadamları, sürecin kalıcı olması halinde adeta yatırım patlaması yaşanacağını savunuyorlar.

TEŞVİK YASASI HALEN YÜRÜRLÜKTE

Hükümet 2012 yılında bu süreçten bağımsız yeni bir teşvik yasası açıklamıştı. Yasanın sağladığı avantajlar halen devam ediyor. Diyarbakır, Siirt, Bingöl, Ağrı, Mardin, Şır-nak, Hakkari, Şanlıurfa, Bingöl, Bitlis, Van, İğdır ve Kars’ın bulunduğu altıncı bölgede yer alan illerde yatırım yapan firmaların işçiler için ödeyeceği gelir vergisi kesintisi ve sigorta primi 12 yıl süreyle devlet tarafından karşılanıyor. Bu illerde yapılacak yatırımlara devlet faiz desteği de veriyor. Örneğin, altıncı bölgede TL kredisi kullananlara 7 puan, döviz kredisi kullananlara 2 puan destek veriliyor. Bu desteğin azami tutarıysa 900 bin TL.

Teşvik yasası üçüncü yılına girerken bölgede yatırım yapmak için alman belge sayısı 1161’i buldu. Bu belgelerin yatırım karşılığı ise 11.8 milyar TL seviyesinde. Bu yatırımların sonunda ilk etapta 56 bin kişinin istihdam edilmesi hedefleniyor. 2015’in ilk iki ayında ise teşvik belgesi alan şirket sayısı 67. Bu belge karşılığında 215 milyon TL’lik yatırım ve 3 bin 300 kişilik istihdam öngörülüyor. Son dönemdeki teşvik belgelerinin daha çok emek yoğun sektör olan hazır giyimden oluştuğu görülüyor.

BÜYÜK GRUPLAR YATIRIM ARAYIŞINDA

Tabii bu yatırımların realize olması, yatırıma dönüşmesi Barış Süreci’ne bağlı. Güven ve istikrar tam sağlanamazsa bu yatırımların büyük kısmının gerçekleşmesini beklememek lazım.

Nitekim 6-7 Ekim tarihinde yurt çapında yaşanan olaylar da bunu gösterdi. Bölgede yatırım yapmaya niyetli birçok işadamının kafasında soru işaretleri oluştu. Gerçi yatırım kararları iptal olmadı, kısmen devam ediyor ama bir çoğu “Bekleyip görelim” modunda. Bu ay sonunda silah bırakma kararı çıkarsa frene basan birçok işadamı yatırıma başlayabilir.

6-7 Ekim olaylarına rağmen bölge işadamları Barış Sürecine ilişkin umutlarını devam ettiriyor. Bölgedeki işadamlarından aldığımız bilgilere göre, Koç, Sabancı, Eczacıbaşı, Ülker, Sanko gibi büyük gruplar yatırım için bölgede araştırma yaptırıyor. Yaşar Holding şirketlerinden Pınar’ın ve Hakan Plastik’in Şanlıurfa’daki yatırımları ise tamamlanmış. Büyük grupların dışında tekstil ve konfeksiyon şirketlerinin bölgeye yoğun ilgisi var. Hatta yatırım yapanlar var. ISO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinde yer alan Kahramanmaraş merkezli Iskur Tekstil ve Ön-teks, Diyarbakır’da bin kişinin üzerinde istihdam yaratacak yatırımlarına başlamış durumda.

6-7 Ekim olaylarından sonra en çok gündemde olan ve şiddetin en çok yükseldiği yer hiç kuşkusuz Şır-nak’m Cizre ilçesi idi. Bu ilçe geçen yıl Mustafa Koç, Güler Sabancı gibi birçok ünlü işadamını ağırlamıştı. TÜ-SIAD’m organize ettiği toplantıda bölgedeki yatırım potansiyeli gündeme getirilmişti. Bu toplantılarda bir dizi yatırım kararı alınmıştı. Koç’un Divan Oteli, Hilton otel yatırımı, bölge işadamı ve aynı zamanda bu toplantıyı organize eden Kado-il’in sahibi Tarkan Kadooğlu’nun tekstil yatırımı programa alınmıştı. Bu yatırımların bir kısmının temelleri atıldı.

ÜRETİME GEÇENLER VAR

Cizre Ticaret ve Sanayi Odası Başkam Süleyman Çağlı, 6-7 Ekim olayları sonrasında yatırım kararlarında bir iptalin söz konusu olmadığını vurguluyor. Çağlı, “Cizre’de 15 önemli yatırım kararı alınmıştı. Temeli atılanlar var. Faaliyete geçenler var. Altı tanesinde üretim yapılıyor.

Temizlik, yem, kapı pencere ve boru fabrikaları inşa halinde. Ben Divan Ote-li’nin yatırımcısıyım. Otel inşaatı devam ediyor. Yatırım kararlarında iptal yok ama bekleyenler var. Bu açıdan silahsızlanma kararı çıkarsa çok daha fazla yatırım çekeriz” diyor.



Huzura ve güvene ihtiyaçları olduğunu belirten Çağlı, “Silahların susmasını istiyoruz. Ölümlerin olduğu bir yerde ekonominin bir önemi yok. Bu bayrağın altında hepimiz kardeşiz. Huzur ortamının sağlanmasını en çok bölge halkı istiyor” diyor. Yatırımcılara da çağrıda bulunan Çağlı, “Cizre hem İran’a hem de Irak’a açılan kapı konumunda. Yatırımlarınızı geleceği düşünerek yapın. Fırsatları kaçırmayın. Cizre’ye yatırım yapan pişman olmaz” diyor.

“SÜTAŞ’IN ARAZİ SORUNU ÇÖZÜLDÜ”

6. Bölge’nin en dikkat çekici yatırımlarından birini Sütaş yapıyor. Firma, Bingöl’e 80 milyon TL’lik bir yatırım kararım geçtiğimiz yıl açıklamıştı. Ancak geçen sürede yatırımın temelleri bir türlü atılamamıştı. Sü-taş’ın bu yatırımı bin 700 dekar alanına kurulacak iken, arsa tahsisi yapılamadığı için bu yatırım gecikmiş durumda.

Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Erkan’’Çalbay, Sütaş yatırımının Bingöl için çok değerli olduğunu vurguluyor. Çalbay, “Bingöl’de arazilerin büyük kısmı mera ve orman. Böyle olunca da bürokratik işlemler uzun sürdü. Bildiğim kadarıyla arazi tahsis işlemleri tamamlandı. Sütaş’m yatırım programı da zaten 2015 idi. Bu yıl ortasında temel atılır diye tahmin ediyoruz. Bingöl’de tarım ve hayvancılık yaygın. Bu nedenle de Sütaş’m yatırımı moral verici” diyor. Bölgede hazır giyim sektörü için Fırat Kalkınma Ajansı, Bingöl Özel İdaresi, Bingöl Belediyesi, Ticaret ve Sanayi Odası ortaklaşa bir yatırım yapıyor. Tesislerin temeli nisan ayında atılacak. Şimdiden işçi eğitimleri başlamış. Bin kişinin istihdam edilebileceği konfeksiyon fabrikası sektörde yatırım riskinden çekinen işadamlarına kiralanacak.

Bitlis Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Davut Tezcan da silahsızlanma çağrılarının önemine dikkat çekiyor. Sürecin daha somut bir noktaya geldiğini belirten Tezcan, işin ekonomik boyutunun yeniden kurgulanması gerektiğini söylüyor. Tezcan, “Bitlis, Bingöl, Hakkari gibi iller teşvik yasasında Diyarbakır, Şanlıurfa ile aynı kategoride. Burada haksız rekabet var. Biz Diyarbakır ile nasıl yarışalım da bu bölgeye yatırımcı gelsin. Bu nedenle 6. Böl-ge’deki bazı illerin daha özel bir paketle desteklenmesi lazım. Aksi halde bırakın dışarıdan, bölgeden bile yatırımcı çekemeyiz” diyor.

YATIRIMLARDA BAHAR HAVASI

Teşvik Yasası ve Barış Süreci’nde en hareketli illerden biri olan Batman özellikle tekstil ve hazır giyim sektörünün ilgi odağında. LC Waki-ki’nin ilde yatırım kararı aldığı açıklanmıştı. Batman Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Başkanı Mehmet Emin Çelik, “Ciddi yatırımcılar gelip bilgi alıyordu. Yatırımcı ilgisi yüksekti. Yatırım kararları da alınmaya başlamıştı. 6-7 Ekim olayları insanları tedirgin etti.

Biz ikinci organize sanayi bölgesini kurduk. Üçüncü için plan yapıyorduk. Şimdi ise beklemeye başladık. Silahlar susar ise yatırımlarda bahar havası olur” diyor.

Hakkari Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Servet Taş da Teşvik Yasası’nda düzenle me istiyor. “Hakkari’nin Diyarbakır’la yarışması zor” diyen Servet Taş, “7. Bölge mi olur, yoksa özel bir düzenleme mi yapılır bile miyorum ama adaletsiz bir durum var.

Diyarbakır, Şanlıurfa varken niye Hakkari’ye yatırımcı gelsin” diyor.

Hakkari’nin turizm ve maden sektöründe ciddi potansiyelinin olduğunu vurgulayan Taş, hem Iran hem de Irak ile komşu olan Hakkari’nin bölgesel lojistik üs olabileceğini vurguluyor.

Sınır ticareti ile adını duyuran İğdır tarım konusunda da önemli bir potansiyele sahip. Narenciye dışında her türlü tarım yapılabiliyor. İğdır Ticaret Odası Başkanı Kamil Arslan, bölgeye yatırımcı talebinin istenilen seviyelerde olmadığını söylüyor. İğdır’da yatırım yapanların yine bölge insanı olduğunu belirten Arslan, “Açılım sürecinde de öyle ciddi yatırımcı gelmedi” diyor. Arslan, bölgenin hayvancılık ve tarım potansiyelinin yeniden harekete geçirilebileceğini söylüyor.

URFA EN ŞANSLI İL

Terörden en az etkilenen bölge ili Şanlıurfa, Barış Süreci ile en çok ilgi çeken illerden biri. Bölgenin en şanslı illerinden biri desek abartmış olmayız. Koç Holding, Harranova Besi Çiftliği’ni ve Tat Konserve’yi satarak Şanlıurfa’dan çıksa da bölge yatırımcıların ilgi odağı olmaya devam ediyor. Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Sabri Ertekin, Barış Süreci’nin kalıcı hale gelmesiyle birlikte yatırımların daha da artacağını söylüyor. Ertekin, “Pınar Süt’ün 100 milyon TL’lik ve Hakan Plastik’in 96 milyon TL’lik yatırımı tamamlandı. 6-7 Ekim olayları yatırımcıları olumsuz etkiledi ama ilgiyi bitirmedi” diyor. İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği’nin kümelenme modeliyle Şanlıurfa’da yatırım kararı aldığını söyleyen Ertekin, “Temeli nisan ajanda atılacak çok ortaklı bir yatırım. Konfeksiyon fabrikası kurulacak. OSB’de Hazırgiyim Üretim Merkezi adıyla faaliyete geçecek. Bu yatırımın etkisiyle birçok hazır giyim şirketi bölgede yatırım imkanlarını araştırıyor” diyor.

Çikolata ve bisküvi sektörünün iki devi Ülker ve Eti’nin de Şanlıurfa’da yatırım hazırlığında olduğunu belirtelim.


Yatırım Maliyeti Az İş Fikirleri İçin TIKLAYINIZ.

Bayanlara Ek İş Önerileri İçin TIKLAYINIZ.




Bunu da İnceledinizmi ?

Yıl sonu dolar kuru beklentisi

Yıl sonu ibresi nereyi gösteriyor? Dolarda yaşanan baş döndürücü yükselişle birlikte 3,45 üstü seviyelerde yeni …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir