Anasayfa / Ekonomi-Finans / Boş Dönen Tır’ın Parasını İhracatçı Ödüyor

Boş Dönen Tır’ın Parasını İhracatçı Ödüyor




İthalatın gerilemesi nedeniyle yurtdışından boş dönen nakliyeciler, maliyetlerini ihracatçıdan çıkarmaya başladı. Navlun giderlerinin özellikle Avrupa ve Orta Asya ülkelerine yapılan taşımalarda arttığı gözleniyor…

İHRACATLA ithalat arasındaki makası kapatmayı planlayan hükümet, üretimi artırmak için bir dizi tedbiri uygulamaya koydu. Özellikle Doğu ve Güneydoğu’da yatırımı cazip kılmak amacıyla yeni bir teşvik paketi çıkarıldı. Bu paketin nasıl bir sonuç vereceğini ileride göreceğiz.

Diğer taraftan Uzakdoğu’dan yapılan ithalatın “dizginlenmesi” amacıyla bu bölgeden ithal edilen tekstil ve konfeksiyon ürünlerinden bir süredir ek vergiler alınıyor. Bu vergiler nedeniyle başta Çin olmak üzere Uzakdoğu’dan gelen ürünlerde azalma olduğunu daha önce yazmıştık.

Dış ticaret makasının ihracat lehine kapanmaya başlamasını etkileyen bir başka faktör de makine ve yedek parçaları gibi daha önce Avrupa’dan ithal edilen bir takım ürünlerin Türkiye’de üretilmesi… İşte tüm bu gelişmeler, yurtdışına dolu giden TIR’ların dönüşte yük bulamamasına neden oluyor. Üstelik bu sorun sadece nakliyecileri değil, ihracatçı firmaları da etkilemeye başlamış. Çünkü dönüşte yük bulamayan nakliyeciler, maliyetlerini ihracatçılara yansıtıyor. Bu nedenle özellikle tekstil ve konfeksiyon, işlenmiş tarım ürünleri ile yaş meyve ve sebze gibi daha çok Avrupa ve Orta Asya’ya ihracat yapan sektörlerin navlun giderlerinde yüzde 30’ları bulan artışlar olduğu gözleniyor.

İhracatçıların navlun maliyetlerini artıran bir başka faktör de Suriye… Ortadoğu ve Arap ülkelerine daha önce Suriye üzerinden ulaşan nakliye firmaları, Suriye kapısının kapanmasıyla daha uzun bir yol olan Mısır’ı ve oradan da Süveyş Kanalı’nı kullanmak zorunda kalıyor.

YARISINI İTHALATÇIYA ÖDETİYORLAR

Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı sektörlerden tekstil ve konfeksiyonda yoğun bir dönem yaşanıyor. Özellikle Avrupa’ya yapılan ihracat da eylül ayıyla birlikte artmaya başlamış durumda. Uluslararası nakliye firmalarının başta Almanya ve Ingiltere olmak üzere bu sıralar Avrupa’ya en çok taşıdıkları yüklerin başında ise yine tekstil ve konfeksiyon ürünleri geliyor.



Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Sabri Ünlütürk, navlun maliyetinin bir kısmını müşterilerinin üstlendiğini, bu sayede nakliye giderlerinin yüksek olmadığını söylüyor. Ancak bu durumun normal dönemler, yani navlun fiyatlarının belli bir seviyede seyrettiği günler için geçerli olduğunu belirtelim. Nitekim Ünlütürk de bu sıralar ciddi navlun giderleriyle karşılaşmaya başladıklarını dile getiriyor: “Navlun giderlerimiz dönemsel olarak değişiklik gösteriyor. Fakat bu sıralar ithalatın azalması nedeniyle fiyatlar artmaya başladı. Artış oranının yüzde 30’u bulduğu hatlar var. Suriye kapısının kapanması da bunu etkiledi. Çünkü Ortadoğu ve Arap ülkelerine yaptığımız ihracat, Suriye üzerinden gidiyordu. Yol uzadığı için nakliye maliyeti arttı. Nakliyeciler bu bölgelerden dönüşte yük bulamadıklarını söylüyorlar. Dolayısıyla Ortadoğu’ya ihracat yapan firmaların nakliye giderleri Avrupa’ya nazaran daha fazla artmış durumda.”

YÜZDE 100 ARTAN ÜLKELER VAR

Türkiye, son yıllarda işlenmiş tarım ürünlerinde de dünyada söz sahibi olmaya başladı. Bugün undan bakliyata, makarnadan domatese ihraç edilen tarım ürünü çeşidi 100’ü buluyor. Tabii ki çeşit çok olunca pazarı da geniş oluyor. Rekoltenin bu yıl yüksek olmasının da etkisiyle ihracatta geçen yıla göre yüzde 15 civarında artış söz konusu.

Akdeniz Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mahmut Arslan, Avrupa’dan Orta Asya’ya, Afrika’dan Uzakdoğu’ya kadar onlarca ülkeye ihracat yaptıklarını belirtiyor. Arslan’ın verdiği bilgilere göre ihracat yapılan pazarlar arasında navlunun en fazla arttığı destinasyonlar; Avrupa ve Orta Asya. Arslan, yaklaşık 1 yıl önce Kazakistan’a 2 bin 200 dolara giden bir TIR’ın bugün 5 bin dolara gittiğini belirtiyor. Denizyolu taşımacılığında bir miktar gerileme olduğunu söyleyen Arslan, karayolunda ise ciddi artışların görüldüğünü vurguluyor: “Irak gibi petrolün ucuz olduğu ülkelere yaptığımız ihracatta nakliye giderimiz fazla değil. Nakliyeciler bu tür ülkelerden boş bile dönseler, oradan ucuz petrol alabildikleri için bu kaybı telafi edebiliyorlar. Fakat Avrupa ve Orta Asya navlunlarında son günlerde anormal fiyat artışları var.”

FINDIKTA İHRACATIN YOĞUN DÖNEMİ

Türkiye’nin bu sıralar en fazla ihraç ettiği ürünlerden biri de fındık. Bu üründe dünya lideri olan Türkiye’de bu yıl rekolte 700 bin olarak gerçekleşti. Birçok üründe olduğu gibi fındıkta da Türkiye’nin en büyük pazarı Avrupa. Fındık fiyatlarının geçen yıla göre gerilemesinin de etkisiyle başta çikolata üreticileri olmak üzere Avrupalı gıdacıların talebinde artış var. Ancak Avrupalılar yüklü alım yerine daha az miktarda ve kısa aralıklarla sipariş vermeyi tercih ediyorlar. Bu durum ihracatçı firmaların sevkiyatlarını, dolayısıyla da maliyetlerini artırıyor. Bunun üzerine bir de navlun maliyetlerindeki artışın eklenmesi, fındık ihracatçılarının giderlerini yükseltmiş vaziyette.

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Hamdi Giirdoğan, Avrupa dönüşlerinde yük bulamayan nakliyecilerin ihraç ürünlerinde navlun fiyatlarını artırdıklarını doğruluyor. Gürdoğan, fındığın yanı sıra meyve ve sebze ihracatında da aynı sıkıntının yaşandığını belirtiyor.

ÖZBEY MEN / Para





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir