yandex
yatırım uzmanı LR iş ortaklığı
Anasayfa / Ekonomi-Finans / Bütçe dengede, işsizlik zirvede

Bütçe dengede, işsizlik zirvede



Bütçe dengesi 2015’in ilk iki ayında 1.4 milyar TL fazla verdi. Buna karşın aralıkta yüzde 10.9 olan işsizlik son dört yılın zirvesine çıktı. Ancak uzmanlara göre, işsizlikte en kötü geride kalmış olabilir…

ABD Merkez Bankası (FED) ekonomik toparlanmanın devam etmesiyle birlikte önümüzdeki dönemde para politikasında normalleşmeye başlamayı, yani faiz artırmayı planlıyor. FED, son açıklamalarında piyasaya yönelik daha güvercin mesajlarla aiz artırımında daha yavaş hareket edebileceği sinyalini verdi. Son dönemde euro ve Japon Yeni başta olmak üzere tüm para birimleri karşısında hızlı bir şekilde değer kazanan dolarda gevşeme oldu. Avrupa tarafında da tahvil alımları ve negatif faiz euro’nun dolar karşısında daha fazla zayıflamasına neden oluyor.

butce

İçerde geçen hafta önemli beklenti Merkez Bankası’nın faiz toplantısıydı. Merkez Bankası piyasa beklentileriyle uyumlu olarak tüm faiz oranlarını sabit tuttu. Bunda TL’nin dolar karşısındaki sert düşüşü etkili oldu. FED’in güvercin mesajı dolarda bir miktar gevşeme sağladı. Sermaye akışının da etkisiyle Borsa İstanbul yeniden 80 bin puanın üzerine çıktı. Tahvil faizi de gevşeme eğilimine girdi. Piyasalarda yumuşama havası yaşanırken geçen hafta bütçe dengesi ve işsizlik verisi geldi. Ekonomistler tarafından ekonominin en güçlü kalemi olarak görülen bütçe dengesi şubattaki açığa karşın kümülatif bazda fazla verdi. Son dört yılın en yüksek seviyesine ulaşan işsizlik rakamında ise bundan sonra geri dönüş ihtimali konuşuluyor. Ekonomistler çift haneli işsizlik verisinin ekonomideki düşük büyüme sürecinin sonucu olduğu görüşünde.

KAMU HARCAMALARI HIZLANDI

Bütçe şubat ayında 2.4 milyar TL açık verdi. Geçen yılın aynı ayında 1.7 milyar TL fazla verilmişti. Şubatta faiz dışı fazla da 4.5 milyar TL oldu. Böylece, 12 ay bazında, bütçe açığı bir önceki aya göre 4 milyar TL artışla 24.8 milyar TL’ye yükselirken, faiz dışı fazla ise yaklaşık 0.5 milyar TL’lik düşüşle 28.6 milyar TL oldu. Vergi gelirleri yıllık artışı ocakta kaydedilen yavaşlamanın ardından şubatta yeniden belirgin biçimde hızlandı ve yüzde 6.6’dan yüzde 17.2’ye çıktı. Vergi gelirlerindeki yıllık artış Ağustos’2014’ten bu yana en yüksek hızlanmaya işaret ederken, söz konusu hızlanma temel olarak kurumlar vergisi gelirinin yüzde 35.3 oranında belirgin biçimde yükselmesinden kaynaklandı. ÖTV yıllık artışında bir önceki aya göre önemli bir değişim olmazken, KDV’nin neredeyse yıllık bazda artış göstermeyerek önceki iki aya göre belirgin yavaşlaması iç talepteki zayıflığın sürdüğü sinyalini verdi.



Giderler tarafında ise faiz dışı giderler şubatta bir önceki yıla göre yüzde 21 ile hızlı arttı. Ocak ayına kıyasla belirgin hızlanmada hizmet alımlarmdaki belirgin artış ve cari transferler ile sermaye giderlerinde kaydedilen yıllık artışlar etkili oldu. Bütçe performansını bundan sonra kamu harcamaları belirleyecek. Hükümetin Orta Vadeli Program’ma göre, bütçe açığının milli gelire oranı 2015 yılsonu için yüzde 1.1 olarak hedefleniyor. Faiz dışı fazla ise yüzde 1.7 olarak öngörülüyor.

SON DÖRT YILIN EN YÜKSEĞİ

TÜİK verilerine göre, işsizlik oranı ise aralık döneminde (kasım-aralık-ocak) yüzde 10.9’a yükselerek, son dört yılın zirvesine çıktı. Kasımda yüzde 10.7 olan işsizlik oranı ekimde yüzde 10.4 olmuştu. Açıklanan rakamlarla birlikte aralık itibariyle Türkiye’de işsiz sayısı ise 3 milyon 145 bin kişi oldu. Öte yandan mevsim etkilerinden arındırılmış istihdam sayısı, bir önceki döneme göre 100 bin kişi artarak, 26 milyon 205 bin kişiye yükseldi. İstihdam oram ise 0.2 puanlık artışla yüzde 45.7 olarak hesaplandı. Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlerin sayısında aralık ayında, bir önceki döneme göre 58 bin kişilik azalış gerçekleşti. İşsizlik oranı ise 0.2 puanlık azalış ile yüzde 10.4’e eriledi.

“EN KÖTÜ GERİDE KALDI”

ING Bank Başekonomisti Muhammet Mercan, işsizlik oranında 2004 Nisan ayından bu yana artış trendi olduğunu belirtiyor. Bu nedenle Mercan’a göre, işsizlik oranında tepe noktasına ulaşılmış, başka bir ifadeyle en kötü geride kalmış olabilir. 2015 yılı ilk çeyrek büyümesinin ise pek iyi olmayacağına dair işaretler var. Merkez Bankası faiz toplantısı sonrasında buna yönelik ifadelere yer veriyor. Ekonomik aktivitede bundan sonraki aylarda bir miktar artış olabileceğini belirten Mercan bunun işsizlik rakamına gecikmeli yansıyacağını söylüyor. Bütçe dengesi konusunda ise, şubatta sosyal güvenlik harcamalarındaki yüzde 14’lük artışa dikkat çekiyor. Buna karşın iki aya bakarak bütçede bir trend oluştuğunu söylemenin zor olacağını savunuyor.

“EN GÜÇLÜ YÖNÜMÜZ BÜTÇE”

Garanti Yatırım Başekonomisti Gizem Öztok Altınsaç, bütçede şubattaki 2.4 milyar TL’lik açığa karşın ciddi bir sıkıntı görmüyor ve hedeflerde sapma olmayacağını savunuyor. “Ekonomide en güçlü yönümüz bütçe dengesi” diyen Altınsaç’a göre, genel olarak son aylarda vergi gelirlerindeki azalma ekonomideki yavaşlamayı gösteriyor. Geçen yılki kur artışlarının artıkları var. Bunun etkileri W gecikmeli olarak ancak bu aylarda hissediliri yor. Gizem Ûztok Altınsaç, öte yandan işsizlik oranının yüzde 9.5-10 aralığında olacağını, öztok A. çünkü ekonominin düşük büyüme sürecine girdiğini söylüyor.

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) uzman araştırmacısı Zümrüt İmamoğlu, mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre, tarım dışı işsizliğin Aralık 2014 döneminde bir önceki döneme kıyasla yüzde 0.2 puan azalarak yüzde 12.5’e gerilediğine dikkat çekiyor. İma-moğlu’na göre veriler, tarım dışı istihdam artışının işgücü artışından daha kuvvetli olduğunu ve böylelikle tarım dışı işsizliğin azaldığını gösteriyor. Bu gelişmede hizmetlerdeki istihdam artışlarının rolü büyük. BETAM tahmin modeli tarım dışı işsizliğin Ocak 2015 döneminde sınırlı bir şekilde artacağına işaret ediyor.


Yatırım Maliyeti Az İş Fikirleri İçin TIKLAYINIZ.

Bayanlara Ek İş Önerileri İçin TIKLAYINIZ.




Bunu da İnceledinizmi ?

dolar

Yıl sonu dolar kuru beklentisi

Yıl sonu ibresi nereyi gösteriyor? Dolarda yaşanan baş döndürücü yükselişle birlikte 3,45 üstü seviyelerde yeni …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir