yandex
yatırım uzmanı LR iş ortaklığı
Anasayfa / Ekonomi-Finans / Bütçe dengesi eylülde 17 milyar TL açık verdi

Bütçe dengesi eylülde 17 milyar TL açık verdi



Beldenen bozulma

Bütçe dengesi eylülde 17 milyar TL açık verdi. İşsizlik temmuzda yüzde 10.7 oldu. Ancak uzmanlara göre, bu sonuçlar mali disiplin için alına ek tedbirlerin yansıması olduğu için beklenen bir tablo…

KÜRESEL ekonomide Amerikan Merkez Bankası FED’den gelen mesajlar etkili olmayı sürdürüyor. Musul operasyonu ise Türkiye ile beraber neredeyse tüm dünyanın jeopolitik riski haline geldi. Geçen hafta piyasalarda bu riskin yarattığı yüksek tansiyon vardı. 3.10’un üzerine çıkan dolar kurunda baskı devam etti. Faizde ise Merkez Bankası gelişmeleri dikkate alarak oranı sabit tutma kararı aldı. Makroekonomide ise gündem bütçe performansı ve işsizlik oranı idi.

Mali disiplin konusunda örnek gösterilen Türkiye eylül ayında 17 milyar TL’ye yakın bütçe açığı verdi. 2016 yılının ilk dokuz ayında açık 12 milyar TL oldu. Diğer yandan temmuz dönemi (haziran-temmuz-ağustos) işsizlik verisi de bozulmaya işaret etti. Hem manşet veride hem mevsim etkilerinden arındırılmış veride artış oldu. Bazı uzmanlar mali disiplin için alman tedbirlerin işsizlik oranına artış olarak yansımasını makul görüyor. Son açıklanan Orta Vadeli Program’da büyüme öngörüsünün aşağı revize edilmesini buna örnek gösteriyor. Bütçe açığının da tahminler doğrultusunda olduğunu savunuyor.

Bütçe-denge

BÜTÇE 17 MİLYAR TL AÇIK VERDİ

Maliye Bakanlığı tarafından, bu yılın eylül ve ocak-eylül dönemi bütçe uygulama sonuçları açıklandı. Maliye Bakanı Naci Ağbal’ın yaptığı açıklamaya göre, merkezi yönetim bütçesi eylülde 16.9 milyar TL, ocak-eylül döneminde de 12 milyar TL açık verdi. Buna göre, eylülde bütçe gelirleri, geçen yılın aynı ayma göre yüzde 6.6 artarak 36.1 milyar TL’ye, bütçe giderleri ise yüzde 10.5 yükselerek 53 milyar TL’ye çıktı. Ocak-eylül döneminde ise bütçe gelirleri, 2015’in aynı dönemine kıyasla yüzde 14.2 artarak 404.5 milyar TL, bütçe giderleri de yüzde 13.3 artarak 416.5 milyar TL oldu.

Buna ek olarak, eylül ayında faiz dışı bütçe açığı 10.7 milyar TL olarak kayıtlara geçti. Ocak-eylül döneminde bu rakam 29.6 milyar TL oldu.

İŞSİZLİKTE ARTIŞ SİNYALİ

TÜ1K tarafından açıklanan veriye göre haziranda yüzde 10.2 olan işsizlik oranı temmuzda yüzde 10.7 oldu. İşsizlik geçen yılın aynı dönemine göre 354 bin kişi artarak 3 milyon 324 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0.9 puanlık artış ile yüzde 10.7 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde, tarım dışı işsizlik oranı 1 puanlık artış ile yüzde 13 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta işsizlik oram 1.5 puanlık artış ile yüzde 19.8 olurken, 15-64 yaş grubunda bu oran 1 puanlık artış ile yüzde 11 olarak gerçekleşti. İşgücü 2016 Temmuz döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 650 bin kişi artarak 30 milyon 961 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0.3 puan artarak yüzde 52.7 olarak gerçekleşti.



Mevsim etkilerinden arındırılmış işsiz sayısı bir önceki döneme göre 73 bin kişi artarak 3 milyon 401 bin kişi olarak gerçekleşti, işsizlik oram 0.2 puanlık artış ile yüzde 11.2 oldu. Bu, 2010’dan beri en yüksek seviye.

“UYUMLU SEYRE İŞARET EDİYOR”

Turkey Macro View Consulting Kurucu Direktörü İnanç Sözer, bütçe dengesindeki bu bozulmanın daha önceden öngörüldüğüne dikkat çekiyor. Son OVP’de yapılan güncellemeyle birlikte bütçe açığında bir parça bozulmanın bunu teyif ettiğini söylüyor. Sözer’e göre, bu yılın geri kalanında da yüksek bütçe açığı göreceğiz. İç talepteki nispeten yavaşlama ve büyümedeki riskleri kısıtlamak adına alman mali tedbirler nedeniyle bütçe açığındaki genişleme makul ve ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda uygun görünüyor.

Genel hatlarıyla bakıldığında maliye politikasındaki bu manevra alanını hükümet popülist olmaktan daha çok reel sektörün özellikle verimliliğini artırmak için kullanıyor. Bu nedenle Sözer bunun yararlı olduğunu düşünüyor. Keza bütçe açığı genişliyor ama muhtemelen büyümedeki riskleri sınırlıyor. Sözer, işsizlik verisinin ise genel aktivitenin ne kadar zayıf olduğunu gösterdiğini ifade ediyor. Sözer’e göre, 2010 yılından bu yana en yüksek işsizlikle karşı karşıyayız. Hükümet özellikle mali politika tedbirlerini alma konusunda hızlı reaksiyon gösteriyor. Bu nedenle yakında tedbir alınabilir ve bu kriz seviyesinin altına geriler.

“ÖZEL SEKTÖR YATIRIMI ŞART”

Finans Yatırım Başekonomisti Burak Kanlı, ekonomide işlerin iyiye gitmediğini belirterek, işsizlikteki artışta kamuda işten çıkarılanların da etkili olduğunu söylüyor. Bunun dışında Kanlıya göre, ekonomideki yavaşlama ve Suriyelilerin yanı sıra Afgan ve PakistanlI göçmen işçiler de işsizlik oranını yukarı çekiyor. Kanlı, Reel Kesim Güven Endeksi için yapılan ankette tekstilcilerin ‘Bizi Suriyeli işçiler kurtardı” dediğine dikkat çekiyor. Suriyeli işçilerin çok ucuza ve kayıt dışı şekilde çalıştırıldığını vurguluyor. Bütçe dengesi konusunda ise Kanlı, sadece kamu talebi ve tüketimle büyümenin, kaliteyi aşağı çektiğini ifade ediyor. Kanlı artık özel sektörün yatırımlarının devreye girmesi gerektiğine işaret ediyor.

“YAVAŞLAMANIN YANSIMASI”

XTB Menkul Değerler Başekonomisti Arzu Toktay, işsizlik oranındaki yüksekliği ekonomideki yavaşlamanın başka deyişle küçülmenin yansıması olarak değerlendiriyor. 2017-2019 dönemi OVP’de büyümenin yüzde 4’den 3.2’ye revize edildiğini hatırlatıyor. Toktay’a göre, işsizlikte özellikle de genç işsizlikte artış sürüyor. Genç işsizlik sıralamasında Türkiye ilk sıralarda yer alıyor. Tarım dışı işsizlikte de artış var. İşgücüne katılım oranı yüzde 52.7. İşgücünün yüzde 20.7’si tarım sektöründe yer alıyor. İşsizlikte Suriyeli göçmenlerin de etkisi var. Bazı insanlar artık iş aramaktan vazgeçmiş durumda.

Yılsonu bütçe dengesi için riskler var. Çünkü dünya ekonomisi yavaşlıyor. 2016 bir miktar kayıp yıl olarak geçecek gibi görünüyor.


Yatırım Maliyeti Az İş Fikirleri İçin TIKLAYINIZ.

Bayanlara Ek İş Önerileri İçin TIKLAYINIZ.




Bunu da İnceledinizmi ?

Yıl sonu dolar kuru beklentisi

Yıl sonu ibresi nereyi gösteriyor? Dolarda yaşanan baş döndürücü yükselişle birlikte 3,45 üstü seviyelerde yeni …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir