Anasayfa / Ekonomi-Finans / Bütçe fazlası işsize yarayacak

Bütçe fazlası işsize yarayacak




Bütçe temmuzda 129 milyon TL, ilk yedi ayda ise 1.3 milyar TL fada verdi. İşsizlik oranı ise mayısta bozulma gösterdi. Uzmanlar önümüzdeki aylarda bütçe fazlası sayesinde işsizlikte İyileşme olacağını savunuyor…

ULUSLARARASI piyasalarda ılımlı bir hava yaşanıyor. Piyasalar ABD’den gelen verileri takip ediyor. Keza Amerikan Merkez Bankası FED, faiz artırım sürecini ekonomik verilere bağlamış durumda. Gelen veriler FED’in faiz artırım kararım öteleyeceğini gösteriyor. Bu durum piyasalarda risk iştahına olumlu yansıyor, içerde ise OHAL kapsamında yapılan operasyonlar sürüyor. Bunun ekonomi ve piyasalar üzerinde etkilerini azaltmak için tedbirler alınmaya çalışılıyor. Konut faizlerinin düşmesinin inşaat sektöründe yaratacağı canlanmanın tüm piyasalara yayılması bekleniyor. Keza konut faizlerinin ardından araç faizleri ve ticari kredi faizlerinin düşme eğilimine gireceği beklentisi var.

butce

Makro tarafta geçen hafta açıklanan temmuz ayı bütçe dengesi moral verirken, mayıs ayı işsizlik verisi bozulmaya işaret etti. Temmuz ayında 129 milyon TL fazla veren bütçe dengesi yılın ilk yedi ayında ise 1.3 milyar TL ile yüksek performans gösterdi. Buna karşın mayıs ayında işsizlik verisi mevsim etkilerinden arındırılmış bazda çift haneye çıkarak bozulmaya işaret etti. Uzmanlar, bütçe açığının son geliş meler nedeniyle artacağı yönünde kaygılar oldu ğunu hatırlatarak, temmuz verisinin bunu ortadan kaldırdığını belirtiyor. Yılsonu için milli gelire oran olarak yüzde 1.3-1.5 arası bir bütçe açığı öngören uzmanlara göre, önümüzdeki aylarda bütçe fazlası sayesinde işsizlikte bir miktar iyileşme yaşanacak.

BÜTÇEDE 5.9 MİLYAR TL DÜZELME

Maliye Bakanlığı verilerine göre, merkezi yönetim bütçesi temmuz ayında 129 milyon TL fazla verirken, faiz dışı fazla 4.3 milyar TL oldu. Geçen yıl temmuzda bütçe 5.4 milyar TL açık vermişti. Benzer şekilde bu yılın ocak-temmuz döneminde bütçe dengesi geçen yılın aynı dönemine göre 5.9 milyar TL iyileşerek 1.3 milyar TL fazla verdi. Bu yılın ilk yedi ayında faiz dışı fazla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5.6 artarak 31.9 milyar TL oldu.

Temmuzda bütçe gelirleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6.1 artarak 42.5 milyar TL’ye çıkarken, bütçe giderleri ise yüzde 6.8 azalarak 42.4 milyar TL’ye geriledi. Bütçe gelirleri ocak-temmuz döneminde, 2015’in aynı dönemine kıyasla yüzde 14.4 artarak 317.5 milyar TL, bütçe giderleri de yüzde 12.1 artarak 316.3 milyar TL oldu.

İŞSİZLİK KIPIRDADI

TÜtK verilerine göre, işsizlik oranı mayıs döneminde (ni-san-mayıs-haziran) geçen yılın aynı dönemine göre 0.1 puan artarak yüzde 9.4 seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu dönemde işsiz sayısı 106 bin kişi artarak 2 milyon 895 bin oldu. Aynı dönemde tarım dışı işsizlik 0.1 puanlık azalışla yüzde 11.3 olarak tahmin edildi. 15-24 yaş grubunu içeren genç işsizlik oranı 0.4 puanlık artışla yüzde 17.4 olarak gerçekleşirken, bu oran 15-64 yaş grubunda 0.1 puanlık artışla yüzde 9.6 oldu.



Mevsim etkilerinden arındırılmış istihdam, önceki döneme göre 4 bin kişi azalışla 27 milyon 430 bin kişi olarak gerçekleşti. İstihdam oranı ise değişim göstermeyerek yüzde 46.8 oldu. Mevsim etkilerinden arındırılmış işsiz sayısı önceki döneme göre 146 bin kişi artarak 3 milyon 131 bin kişiye yükseldi. İşsizlik oranı 0.4 aratarak yüzde 10.2 oldu.

“VARLIK FONU OLUMLU”

Deniz Yatırım Başekonomisti Özlem Derici, bütçe görünümünü genel olarak olumlu buluyor. Yılbaşından bu yana fazla veren bir bütçe dengesi görüldüğünü belirten Deri-ci’ye göre, son dönemde artan kamu harcamalarının etkisi aralıktan sonra ortaya çıkacak. Bütçe dengesi fazla vermesine rağmen vergi artışlarından kaynaklanmadığım belirten tüketime dayalı vergilerin çok iyi olmadığını söylüyor. Önümüzdeki dönemde bütçede bir parça bozulma bekleyen Derici, bunun çok dramatik olmayacağı görüşünde. Yılsonu için milli gelire oran olarak yüzde 1.3 yerine en fazla yüzde 1.5’lik bir bütçe açığı olabileceğinin altını çi ziyor. Yeni oluşturulan Türkiye Varlık Fonu’nun bütçe dengesi açısından olumlu değerlendiren Derici, bunun zaman içinde etkisinin ortaya çıkacağını kaydediyor.

işsizlik verisinde mayısta ciddi bir bozulma yaşandığını belirten Derici, bozulmanın büyük oranda tarımdan kaynaklandığını ifade ediyor. Derici’ye göre, işsizlik verisiyle ilgili kötü olan ise sanayide istihdamın çok zayıf kalması, istihdam artışının esas olarak hizmet sektöründen kaynaklanması bir risk yaratıyor. Keza hizmetler sektörü ekonomik dalgalanmalarda daha hızlı işçi çıkarabiliyor. Bu da hızlı bozulmaya neden oluyor.

“İYİLEŞME YAŞANACAK”

Turkey Macro View Consulting Kurucu Direktörü inanç Sözer, bugüne kadar Maliye Bakanlığı’nın temmuz ve ağustos ayları bütçe verilerini birlikte açıkladığını bu yıl ise temmuz ayma ilişkin verileri tek başına açıkladığına dikkat çekiyor.

Buna neden olarak son dönemde artan kamu harcama endişelerini gösteriyor. Veri kalitesini artırmak için bunun yapıldığını ifade ediyor. Sözer’e göre, ilk yarıda bütçede düşük bir açık verilmişti. Milli gelire oran olarak yüzde 0.6 gibi, ikinci yarıda makasın biraz açılması bekleniyordu. Buna karşın temmuz ayında açıklanan bütçe fazlası çok değerli ve riskleri azaltan bir veri oldu. inanç Sözer, sıkı kamu mâliyesinin ekonominin en güçlü yönü olmayı sürdürdüğünü dile getiriyor.

Sözer, mayısta işsizlikte yaşanan bozulmanın önümüzdeki aylarda bütçe dengesindeki fazla sayesinde bir miktar iyileşme göstereceğini savunuyor. Merkez Bankası ve BDDK’mn attığı adımların da ekonomide istihdam artışı sağlayabileceğini dile getiriyor.

“BEKLENMEYEN GÜÇLÜ ARTIŞ”

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (Betam) tarafından yayınlanan bilgi notunda ise, işsizlikte beklenmeyen güçlü artış olduğuna dikkat çekiliyor. Betam’a göre, mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerine göre, tarım dışı işsizlik oranı, Mayıs 2016 döneminde bir önceki döneme kıyasla 0.5 yüzde puan artarak yüzde 12.2 olarak gerçekleşti. Betam tahmin modeli sabit kalmasını öngörüyordu. Bu beklenmedik artış işgücü artışının oldukça gerisinde kalan zayıf istihdam artışından kaynaklandı. Tarım dışı istihdam artışı hizmetlerde 53 bin ile sınırlı kalırken, sanayide sadece 5 bin arttı, inşaatta ise 11 bin azaldı. Mayıs 2015 dönemine kıyasla Mayıs 2016 döneminde kadın işsiz sayısı artışı 9 binle sınırlı kalırken erkek işsiz sayısında 92 binlik artış kaydedildi.





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir