Anasayfa / Ekonomi-Finans / Clinton’la Ekonomi Üzerine

Clinton’la Ekonomi Üzerine




Clinton’la Ekonomi Üzerine

ABD’NİN MALİ SORUNLARINI GİDERMEK İÇİN REÇETE: İSTİHDAMA VE MORTGAGE’I RAHATLATMAYA ODAKLANIN; VERGİ SİSTEMİNİ TEMİZLEYİN.

Bill clinton Amerikan tarihinin en güçlü ekonomilerinden birine başkanlık etti. Başarılarının bir bölümünde her ne kadar zamanlama ve biraz da şans faktörü göz ardı edilemeyecek olsa da, liderliği -özellikle de uzlaşma yaratabilme becerisi kuşkusuz önemli bir rol oynadı ve bazı insanların da Clintonomi’ye nostaljik bir özlem duymasını sağladı. (Clinton’un ekonomiyle ilgili yeni kitabı “Back to Work” 8 Kasım’da piyasada). Fortune’un yazı işleri müdürü Andy Senver, Nevv York City’deki yıllık Clinton Global İnisiyatifi toplantısının ortasında 42’nci başkanla bir araya gelip, gündemdeki ekonomik olaylarla ilgili fikrini sordu. İşte bu görüşmeden notlar:

EKONOMİYİ İYİLEŞTİRME VE İSTİHDAM YARATMA
Birincisi, Kongre ve ABD Başkam Obama biriken ama yatırıma dönüşmeyen devasa miktardaki sermayeyi serbest bırakmaya yönelik stratejiler benimseyebilir. Amerikan bankalarında krediye kanalize edilmeyen 2,2 trilyon dolarlık bir nakit var. Bunun birkaç yüz milyar doları batık mortgage’lar için tutulmalıdır ama nakit rezervdeki yaklaşık 2 trilyon dolar da kredi amaçlı kullanılabilir. Böylece bu durum teoride dünyayı resesyondan çekip çıkarabilir. ABD’li şirketlerin elinde ise yatırıma aktarmama kararı aldıkları miktardan 2 trilyon dolar daha fazlası var.

İkinci olarak, mortgage kriziyle ilgili düzenlemenin bir an önce yasalaşmasını sağlamak gerekiyor; böylece iş dünyası borçlanma ve büyüme konusunda daha hevesli davranırken, tüketiciler daha fazla harcamaya yöneleceklerdir. Bu tür mali krizleri aşmak için genelde beş yıl beklemek gerekir. ABD’nin yapmaya çalıştığı şey ise, süreçten daha hızlı çıkmak için tarihsel trendi aşmak. Tasarruf ve kredi krizinde yapılandan daha geniş bir ölçekte harekete geçilmediği sürece başarılı olunamaz.

Üçüncü kategori, ülkenin konumunu bugün ve yarın güçlendirecek şeylerle ilgili. İmalatı eski durumuna getirmek zorundayız. İhracata odaklanmaya ihtiyacımız var. Yeşil teknolojilere odaklanmaya ihtiyacımız var. İstihdam yaratmak için yapabileceğimiz onlarca şey var.

MORTGAGE RAHATLAMASI
ABD, evlerinin değeri mortgage’ın yarısı kadar olan insanlara, “Eğer ödeme gücünüz varsa mortgage kredinizi evinizin bugünkü değerine eşitleyelim” diyebilecek bir sisteme sahip olsaydı, ekonomiye müthiş bir destek sağlanmış olurdu. Tersi durumda ise, mortgage süresi uzatılıp faiz aşağı çekilirdi. Konut piyasası bu kadar kötü durumdayken bu evleri haraç mezat pazara çıkarmaya gerek yok. Bunun yapılmasını sağlayacak yeteri kadar oy alınabilir mi, bilemiyorum. Çay Partisi başladığında, büyük bankaların kendi yaptıkları hatalardan korunmaları gerekçesiyle kurtarılmalarına karşı çıkılıyor gibiydi. Saptamalar doğru ama karşı çıkışlar yersizdi. Mali bir çöküş meydana gelseydi hepimiz bunun bedelini ödemek zorunda kalacaktık. Bu düşünce biçimi son derece sorunlu. Piyasa o kadar kötü durumda ki, herkes bundan payını alıyor.



VERGİ REFORMU
Burada, tek adil davranış 80’ler-de yapılan bireysel vergi reformuna benzer bir şeyi gündeme getirmek olacak. Kesintileri ve faizleri düşürmek suretiyle vergi tabanını genişletmeliyiz. Sanırım Kongre bir yıl içinde bunu yapacak. Ayrıca paranın hiçbir engel olmadan, vergisiz yurtdışına çıkışına izin verilmeli. Bizler dünyada, şirketlerin dışarıda kazandıkları parayı vergilendiren tek zengin ülkeyiz. Kanımca, insanları dışarıda çalışmaya yolluyorlarsa, getirdikleri paradan da hiçbir şey almamalılar. Eğer bu parayı opsiyon-lu hisselere, tahvillere yatıracaklarsa, sermaye kazancından vergi alınabilir.

“BUFFETT KURALI” [ZENGİNLER DAHA FAZLA ÖDESİN)
Eğer daha fazla gelir elde etmek isteniyorsa, son 10 yıldaki büyümeden en fazla kazanç sağlayan bizim gibi yüksek gelir grubundaki insanlardan daha fazla istemek hakkaniyetli bir davranış. Gelir artışının yüzde 40’ından fazlası tepedeki yüzde l’lik kesim olan bizlere gitti. Bu çarpıcı bir istatistik. Son 10 yılda Başkan Bush dönemindeki vergi kesintisinin aslan payı bize yaradı. Sorun şu ki, ne kadar vergi ödediğimizden bağımsız olarak, bu öneri bütçe dengesi sağlamayacak. Daha fazla ödemek beni rahatsız etmez. Önemli olan ödeme miktarı değil, büyümenin sağlanması ve 10 yıllık plan için agresif adımlar atılması.

ÖZEL SEKTÖRÜN İSTİHDAM YARATMA ZORUNLULUĞU
Eğer özel sektördeyseniz, birincil sorumluluğunuz yatırımcılarınıza, müşterilerinize ve çalışanlarınıza şirketin faaliyetlerini sürdürebileceği yeterlilikte kâr sağlayacak ürün ya da hizmet sunmaktır. Ancak eğer şirketin ekstra parası varsa, sanırım bunu şirket bünyesine yatırmak iyi olur, çünkü bu yalnızca ahlaki bir davranış değil aynı zamanda kuramların da yararınadır.

ÇAY PARTİSİ’NİN HÜKÜMET FOBİSİ
Sorun şu ki, dünyada hükümet karşıtı bir modelle yönetilip de başarılı olmuş bir ekonomi modeli yok. Tüm başarılı ekonomiler fırsat yaratacak, iyi bir eğitim sağlayacak, hükümet ve özel sektörün bir arada çalışıp, ekonomileri ilerletecek bir ortam yaratacağı kamu/özel işbirliğine dayanır. Hükümet karşıtı kitleye söyleyebileceğim tek şey, işe yarayacak şeyi yapmak zorunda olduğumuz; bu işe yarayacak şey de çatışma değil işbirliğidir.

“Çay Partisi başladığında, büyük bankaların, kendi yaptıkları hatalardan korunmaları gerekçesiyle, kurtarılmalarına karşı çıkılıyor gibiydi. Saptamalar doğru ama karşı çıkışlar yersizdi.”

BAŞKANIN EKONOMİ ÜZERİNDE BİR GÜCÜ VAR MI?
Evet biraz. Başkan Ronald Reagan’ın politikalarına bakın. Deregülasyon politikası ve sosyal güvenlik sorununa yönelik, iki tarafı da memnun eden çözümünden dolayı kendisini çok takdir ederim. Ancak aynı zamanda çok fazla olan vergi kesintilerinin ekonomik büyümeyi sürdürülemeyecek bir şekilde tetiklediğini düşünüyorum. Bu işe yaradı ama birinci Bush başkan olduğunda, her şeyi alaşağı edip tamamen bütçe açığına dayanan bir formülle istihdam yaratmaya girişti. Eğer bizim de özel sektör büyümesine dayalı bir teorimiz olmasaydı, başarı elde edemezdik. Ben şanslıydım. Bilgi teknolojileri devriminin ortaya çıktığı bir süreçte başkan oldum.





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir