Anasayfa / Haberler / Dünyada kişi başı gelir 9 bin 125 dolar

Dünyada kişi başı gelir 9 bin 125 dolar




Dünyada kişi başı gelir 9 bin 125 dolar

Dünyanın ekonomik durumu, İstanbul’daki Ortadoğu-Kuzey Afrika ve Avrasya Bölgeleri Zirvesinde tartışıldı. Biz de dünya ekonomisini merak edip inceledik.

İSTANBUL, önemli bir ekonomi toplantısına ev sahipliği yaptı. Diinya Ekonomik Forumu’ııun (WEF – World Economic Forum), iki günlük Ortadoğu-Kuzey Afrika ve Avrasya Bölgeleri Zirvesi, geçtiğimiz hafta ilginç görüşler ve yorumlarla dünya kamuoyunun dikkatini çekti.

Ana toplantısını, kış mevsimi sonunda, İsviçre’nin Davos kasabasında yapan Dünya Ekonomik Forumu, yaz aylarında da değişik etkinlikler düzenliyor. Asya ve Amerika kıtalarında da zirve toplantıları yapılıyor.

Dünya Ekonomik Forumu, merkezi İsviçre’nin Cenevre kentinde olan ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş. New York ve Pekin’de (Bcijing) bölgesel ofisleri bulunan Forum’un toplantılarında taraflı, kâr amaçlı, siyasi içerikli, bir devletin çıkarına olabilecek etkinliklere kesinlikle izin verilmiyor. Toplantılar, İsviçre federal hükümetinin gözetiminde yapılıyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler’in Ekonomik ve Sosyal Konseyi, gözlemci olarak katılabiliyor.

Biz, toplantılarda konuşulanları bir kenara bıraktık. Dünya ekonomisinin ne durumda olduğunu incelemek istedik.

“İNSANIN” AKTİVİTESİ

Diinya ekonomisi, bir başka deyişle global ekonomi, adından da anlaşılacağı üzere bütün dünya ülkelerinin ekonomik etkinliklerinin topluca bir değerlendirmesi. Bu değerlendirmede geçen rakamlar ise, dünyada en çok kullanılan iki para birimi üzerinden veriliyor. Bunlar ABD Doları ve Euro.

Dünya ekonomisi derken, küresel coğrafyayı ve ekolojiyi ayrı tutmak mümkün değil. Bu iki durum işin içine girdiğinde farklı tanımların ortaya çıkması da kaçınılmaz oluyor. Örneğin Güney Kutbu nu oluşturan Antarktika üzerinde hiç bir ülke hak iddia edemiyor. Ama burada, keşfedilmemiş maden potansiyelinin ve diğer doğal kaynakların, hangi kalemlerle dünya ekonomisi kapsamına alınacağı tartışma konusu.

Bazı muzip ekonomistler ise, ileride Mars’a yapılacak yolculuklarda ortaya çıkacak ekonomik etkinliklerle, nasıl bir dünya ekonomisi değerlendirmesi yapılacağını şimdiden sorguluyor. Son on yıllık döneme kadar hiç akla gelmeyen ama artık telaffuz edilmeye başlanan “entelektüel birikim”in ne şekilde değerleme kapsamına alınacağı ise bir başka tartışma konusu.



Değerlendirmeyi sadece “insanın ekonomik aktivitesi” olarak sınırlamak mümkün. Fakat karaborsa mal ticareti, kaçakçılık, uyuşturucu ticareti de insan aktivite-lerinden. Hesaplanamayan bu rakamlar, küresel değerlendirmeye nasıl katılacak?

Böyle olunca ortaya, sadece hükümetlerin kontrolü altında olan ekonomik etkinİlklerin şekillendireceği istatistikler çıkmak zorunda.

BARAJI GEÇEN 8 ÜLKE

Bütün dünyada yaşayan 7 milyar 100 bin insanın ekonomiye katkılarını hesaplamak kolay değil. Sadece gayrisafi ulusal hasılalar göz önüne alındığında, 2011’de, ekonomik etkinliği 2 trilyon doları (1.25 trilyon euro’yu) aşan 8 iilke görüyoruz. Bunlar; ABD, Çin, Japonya, Almanya, Fransa, İngiltere, Brezilya ve İtalya.

Fakat gayrisafi ulusal hasıla, satın alma gücü paritesi üzerinden hesaplandığında, 2 trilyon doları aşan ülkeler grubuna Rusya ve Hindistan da katılıyor, İtalya listeden çıkıyor.

1980-1990 arası, 112 ülkenin ekonomisinin toplamı, 10 trilyonluk rakama ulaştı. 34 ülke geriledi. Genişleyen ekonomilere en büyük katkıyı Arjantin, Suudi Arabistan, Nijerya, Venezuela ve Vietnam sağladı. Gerileyen ekonomilere en kötü iki örnek, Libya ve Lübnan oldu.

1990-2000 arasında, gelişmedeki yavaşlık belirgindi. 10 trilyonluk rakama, 122 ülkenin toplamı ulaştı. İtalya, Finlandiya, Bulgaristan, Cezayir, Sierra Leone ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti, ekonomik daralma dönemine giren ülkelerdi.

YÜKSELENLER DÜŞENLER

Gelelim 2000-2010 arası döneme. Bu yıllarda 176 ülkenin ekonomik etkinliğinin toplam değeri 17.4 trilyon doları geçti. Ekonominin lokomotifleri her zaman olduğu gibi ABD, Çin, Almanya, İngiltere ve Fransa’ydı. Japonya, Aıjantin ve Uruguay, ekonomi karnesi en zayıf ülkeler olarak istatistiklerde yerlerini aldı.

2009’da 127 ülkenin ekonomileri toplam 4.1 trilyon dolar daraldı. En büyük hayal kırıklığı İngiltere ve Güney Kore’ydi. Bu daralmada İngiltere’nin rolü yüzde 20 iken Güney Kore’nin payı yüzde 40’ı buldu. 2010’da dünya ekonomisi iyileşme gösterdi. Ancak yine de kaybedenler vardı. Bu kez kaybedenler kulübünün üyeleri, Yunanistan, Venezuela, Romanya, Haiti ve Hırvatistan’dı.

Ekonomi iyi durumda gibi gözüküyordu ama Uluslararası Para Fonu IMF’e göre 4 trilyon dolarlık kredi, bir başka deyişle borç, ertelenmek zorundaydı.

Yapılan hesaplara göre 2017’de dünya ekonomisine, bugünkü rakamlarının üzerine 28.7 trilyon dolar (20 trilyon euro) daha eklenecek.

ALEV RİGEL





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir