Anasayfa / Ekonomi-Finans / FED kararı ve nedenleri

FED kararı ve nedenleri




fed karariFED, ABD ekonomisindeki büyümenin bozulmasını istemiyor. Bu nedenle 10 yıllık Hazine faizlerinde “kontrolsüz” bir yükseliş trendinin başlamasına neden olabilecek her türlü adımdan uzak durmaya çalışıyor…

Herkes ABD 10 yıllık Hazine faizlerini konuşuyor. Bu faizler neden bu kadar önemli?

ABD’nin 10 yıllık Hazine faizleri hemen hemen tüm piyasa faizlerinin göstergesi konumunda olduğu için çok önemli. 10 yıllık Hazine faizleri yükselirse konut kredisi, tüketim kredisi ve yatırım kredisi faizleri de yükselir. Konut, tüketim ve yatırım kredisi faizleri yükselirse de konut talebi, tüketim ve yatırım kredisi talebi azalır ve ekonomik aktivitedeki toparlanma sekteye uğrar. Benzer şekilde 10 yıllık Hazine faizlerinin düşmesi, piyasa faizlerinin düşmesini sağlar ve ekonomik aktivite canlanır.

FED, 2008-2009 krizini atlatarak belli bir olgunluğa ulaşmış olan ABD ekonomisindeki büyümenin bozulmasını istemiyor. Bu nedenle 10 yıllık Hazine faizlerinde “kontrolsüz” bir yükseliş trendinin başlamasına neden olabilecek sözlü ya da fiili her türlü adımdan uzak durmaya çalışıyor. Amaç, 10 yıllık Hazine faizlerini tutabildikleri kadar düşük tutmak.

FED’in tahvil atımlarını azaltma kararını nasıl yorumluyorsunuz?

Eylül toplantısında tahvil alım programını sınırlandırmak için piyasaları ve ekonomik birimleri hazırladıktan sonra eylülü pas geçen FED’in piyasalara güçlü işaret vermeden aralık toplantısında “tapering” (tahvil alımlarım sınırlandırma) kararı alması sürprizdi.

Merkez bankaları zaman zaman sürpriz yapmayı severler. Önceki ayda da ECB (Avrupa Merkez Bankası) politika faizini 0.25 puan indirerek piyasaları ters köşeye yatırmıştı. Genel beklenti ocak ayında üst yönetim değişikliği (hem başkan hem de başkan yardımcısı düzeyinde) yaşayacak olan FED’in tapering için mart toplantısını bekleyeceği yönündeydi. Ancak beklentinin aksine FED tahvil alım programını 10 milyar dolar azalttı.



Son dönemde her ay 85 milyar dolarlık tahvil alımı yapan FED, Ocak 2014 ile birlikte her ay 75 milyar dolar almaya başlayacak. 10 milyar dolarlık kısıntının 5 milyar doları mortgage’a dayalı kağıtlar, 5 milyar doları da uzun vadeli Hazine kağıtları üzerinden olacak. Karar, beklenenden biraz daha erken alındığı için piyasaların üzerinde negatif etki yaratacaktı. Ancak FED, tapering kararının 10 yıllık Hazine faizlerinde sert yükselişe neden olmaması için (10 yıllıkların önemini yukarıda aktardım) toplantı bildirisine iki önemli ifade ekledi.
Hangi iki ifade değişikliği piyasaları ipten aldı?

Normal şartlarda beklenenden önce başlayan tapering’in finansal piyasaların genelinde bozulmaya neden olması beklenirdi. Ancak FED iki önemli ifade değişikliği yaparak piyasaların paniklemesine engel olmaya çalıştı. Birincisi, “asset purchases are not on a preset course…” ifadesiydi. FED, tahvil alım programının sımrlandmlmasmm “otomatik pilota” bağlanmadığı mesajını vererek piyasaları rahatlatmaya çalıştı.

Bir başka ifadeyle, bu cümle ile “veriler zayıflarsa tahvil alımlarım sınırlandırmayız, veriler güçlenmeye devam ederse tapering yapmaya devam ederiz” mesajı verildi.

İkinci değişiklik ise, FED’in faizleri artırmaya başlayacağı eşiği yükseltmesiydi. Daha önce işsizlik oranının yüzde 6.5’a gerilemesi durumunda faiz artışlarına başlanabileceği işaretini veren FED, son toplantısında “exceptionally low rates until jobless falls well past yüzde 6.5” ifadesini kullanarak faizlerin ilk deklare edilenden daha geç başlayacağı sinyalini vermiş.

Bu iki ifade değişikliği gelişmiş borsa endekslerine gelebilecek negatif etkiyi sınırladı. Ancak gelişmekte olan ülkeler FED’in tapering’e başlamasının etkilerini yaşıyor. İç piyasalarımız üzerindeki olumsuz FED etkisi ise artan siyasi tansiyon nedeniyle daha yoğun hissediliyor. Siyasi tansiyon hafiflemeden Borsa İstanbul’daki (BIST) yükselişler, gösterge faizdeki gerilemeler ve TL’deki değerlenmeler “tepki” niteliğinde görülebilir. BIST’te aşağı yönlü, faiz ve kur cephesinde de yukarı yönlü baskının devam etmesini bekliyorum.

ERKİN ŞAHÎNÖZ





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir