Anasayfa / Ekonomi-Finans / Gıda İthalatı Durma Noktasına Geldi

Gıda İthalatı Durma Noktasına Geldi




gida ithalatiGıda ithalatında firmaların işlerini kolaylaştırmak için Gıda Güvenliği Bilgi Sisteminde yapılan değişiklik sektörün kabusu oldu. Vardiyalar azaltıldı. İthalat durma noktasına geldi. Hammadde sıkıntısı yaşayan fabrikalarda üretim durabilir.

Bakanlık sorunu çözmek için özel ekip kurdu…

GIDA, Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biri. Cari fiyatlarla sektörün büyüklüğü 221 milyar doları buluyor. Sektörde faaliyet gösteren 34 bin 700 işletmede 328 bin kişi doğrudan istihdam ediliyor. 7 milyar dolar ihracat, 3.5 milyar dolar da ithalat gerçekleştiriliyor, ithalatın önemli bir kısmını ise hammadde oluşturuyor. İthalat rakamı ihracata göre küçük olsa da sektörün üretim süreci açısından hayati öneme sahip. İşte gıda sektörünün bu ayağında son günlerde ciddi bir kriz yaşanıyor. Hatta ithalat neredeyse durmuş durumda. Dolayısıyla sektördeki fabrikalarda üretim riskli bir düzeyde seyrediyor. Sebebi de, sanayicinin iyiliği için yapılmış sistem değişikliği.

Peki, gıda ithalatında sitem daha önce neydi, ne oldu? Bu sistem nasıl işliyor? Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, bitkisel gıda ve yem ile temas eden maddelerin ithalat kontrollerini yaptığı GGBS’de (Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi) 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren değişiklik yaptı. Buna göre, ithalatçı, www.ggbs.gov.tr adresini kullanarak her bir ürün için ayrı ayrı ürün bildiriminde bulunuyor. Ön bildirim işlemi, ürün bildirimi ve sevkiyat bildirimi olmak üzere iki aşamada gerçekleştiriliyor.

AMAÇ İTHALATÇIYA KOLAYLIK SAĞLAMAKTI…

Sistemin kendisi firmalara kolaylık getiriyor olmakla birlikte uygulamada ciddi aksaklıklar yaşanıyor, ön bildirim incelemeleri daha önceki uygulamada müracaat edilen il müdürlüklerinde sonuçlandırılıyordu. İncelemeyi yapan uzman müracaatı yapan firma tarafından sistem üzerinden görülebilmekteydi. Ancak yeni sistemde inceleme her ürün grubu için Türkiye genelinde farklı il müdürlükleri tarafından yapılıyor. Her ürün grubu için de üç farklı il müdürlüğü belirlenmiş. Müracaatı yapan firmalar bu il müdürlüklerini sistemden görme ve takip etme imkanına sahip değiller. Farklı il müdürlüklerinde görevli uzmanlar İstanbul’da konuyu inceleyen uzmanlar kadar tecrübeli olmadıklarından, daha önce onay işlemi iki günde sonuçlanırken yeni uygulama ile bu süre

10 güne kadar çıkıyor. Yine diğer il müdürlüklerindeki uzmanların evrak ve ürüne ait bilgi ve birikimlerinin zaman zaman yeterli olmaması sebebiyle, 1 Ocak 2013 tarihinden önce aynı evrakları sunarak onay alınan, özellikle etiketli ve doğrudan tüketiciye sunulacak ürünlerde bildiriminiz çok basit gerekçelerle reddedilebiliyor.

SORUN UYGULAMADAN KAYNAKLANIYOR

Yeni getirilen düzenleme ile ithalatçının ürün bildirimi sırasında, GGBS üzerinden Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye Hesabına ön bildirim inceleme bedeli olarak 100 TL yatırması gerekiyor. Aksi takdirde ön bildirim müracaatı sistem tarafından onaylanmıyor. Zaman zaman sistemden kaynaklanan sıkıntılar nedeni ile ödemeler sarkıyor. Bu nedenle de ön bildirim müracaatları yapılamıyor. Son bir haftadır bu problem yoğun olarak yaşanıyor. Daha önceki uygulamada herhangi bir ücret ödemesi olmadığından bu sıkıntılar yaşanmıyordu.

Gümrük Müşavirleri Derneği Başkanı Turhan Gündüz, sistemin genel olarak keyfiliği ve dışarıdan müdahaleyi önlemek adına doğru olduğunu, ancak uygulamada sıkıntılar çıktığını söylüyor. Gündüz, sorunun çözülmemesi halinde gıda üretiminde aksaklıkların olacağını belirterek, “Şirketlerin ithalat için gerekli belgeleri Tarım II Müdürlükleri’nce onaylanıyor. Buralarda yeterli personel yok. Bilgi ve tecrübe eksikliği de söz konusu, inisiyatif kullanmada çekimser kalıyorlar. Bu da gecikmeye neden oluyor” diyor.



ÜÇ AYRI KARAR

Ağırlıklı olarak gıda sektöründeki şirketlerin gümrük işlerine bakan Akman Çalış da, gümrüklerin gıda hammaddesi ile dolmaya başladığını söylüyor. Belgelerin onay sürecinde gecikmelerin 10 günü geçtiğini belirten Çalış, ilginç bir örnekle yaşanan sıkıntıyı anlatıyor: “Sistem değişikliğinin getirdiği bir sıkıntı yaşıyoruz. Sıkıntı inanılmaz boyutlarda. Tarım Bakanlığından ilgi-

li belgenin onayı geciktiği için malları gümrüklerden çekemiyoruz. Daha önce hiç sorunsuz ithal ettiğimiz hammadde için ret cevapları geliyor. Hatta ilginç bir örnek de yaşandı. Aynı ürün için üç dosya ha zırlanıp gönderildi. Üç ayrı ilin Tarım 11 Müdürlüğü’nden üç ayrı karar çıktı. 10 yıldır ithalatta sıkıntı yaşamayan firmaların belgelerine ret cevapları veriliyor. İstanbul firmalarının belgeleri rastgele seçilen illerin havuzuna düşüyor. Oradaki memurlar da yetersiz kalınca inisiyatif alamıyor ve basit gerekçelerle belgeleri onaylamıyor. İşler durma noktasında. Bakanlığın olayı bir an önce el atıp çözmesi gerekir. Gerekirse büyükşehirlerden takviye personel görevlen-dirmeli. Aksi takdirde üretim süreçleri zarar görecek.”

Konu ile ilgili olarak Ülker Grubu dahil gıda sektörünün büyük firmalarını da aradık. Ancak konu hakkında bilgi vermekten kaçındıklarını gözlemledik. Gıda sektörünü TGDF (Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu) temsil ediyor. Konu ile ilgili olarak aradığımız TGDF Başkanı Şemsi Kopuz, sektörün aksine bir sorun olmadığını düşünüyor. Kopuz, danışmanları aracılığıyla “Sadece bilgisayar sisteminden kaynaklanan bir hata. Sektörü etkileyecek bir durum yok” mesajı gönderdi.

BAKANLIK ÖZEL EKİP KURDU

Aslında yeni sistem sanayicinin, işadamının işlerini kolaylaştırmak için geliştirilmiş. Ancak sistem tam oturmadığı için aksaklıklar yaşanıyor. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili sorunun çözülmesi için özel bir heyet oluşturulduğunu söylüyor. Yetkilinin verdiği bilgiye göre sistemde iki tür aksaklık yaşanıyor. Birincisi, bilgisayar yazüımından kaynaklanıyor. Yapılan müracaatlar aslında işin uzmanı olan Tarım II Müdürlükleri’ne düşmesi gerekirken rastgele bir müdürlüğe düşünce oradakiler de onaylamakta tereddüt yaşıyor. İşlerin uzamasının asıl nedeni de bu. Şimdi özel bir ekip, yazılımdan kaynaklanan hata için harıl harıl çalışıyor. Şubat sonu gelmeden sorunu çözecekleri söyleniyor. Yetkilinin söylediğine göre, ikinci sıkıntı ise, firmalardan ve gümrükçülerden kaynaklanıyor. Daha önce il müdürlüklerine giderek bizzat form dolduran firmaların yetkilileri şimdi bu belgeleri internet üzerinden dolduruyor. Uygulama yeni olduğu için de evraklarda çeşitli eksikler olduğu söyleniyor. Belge eksik olunca da sistem taleplere ret cevabı veriyor.

GÜMRÜKÇÜ DÖNEMİ BİTİYOR

Bakanlık yetkilisi, yeni sistemle ilgili şu bilgileri veriyor: “Sistem özünde çok faydalı. Sadece geçiş döneminde sıkıntı var. O da yakında çözülür. Sistem oturduğunda artık ithalatçı firma ofisinden belgelerini doldurup, iki üç gün içinde onay süreçlerini tamamlayıp ürününü getirebilecek. 10-15 gün olan ithalat süreleri üç beş güne düşecek. Uygulama yeni olduğu için firmaların da dikkatli olması lazım. Bu sorun elbirliği ile kısa sürede aşılır. Eski sistemde aynı ürünün her ithalat işleminde ayrı ayrı ön bildirim belgesi düzenlenirdi. Yeni sistemde bir defa belge doldurup sisteme girdikten sonra bir daha aynı işlemi yapmanıza gerek kalmıyor. Gümrükçüye bile gerek kalmadan firma kendi işini kendisi yapabilecek.

İDRİZ ÇOKAL / PARA





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir