Anasayfa / Ekonomi-Finans / Irak’ta Türk Şirketleri İhalelere Alınmıyor

Irak’ta Türk Şirketleri İhalelere Alınmıyor




Irak’ta Türkler’e 15 milyon doların üzerinde iş yok

Son dönemde Türkiye ile Irak merkezi hükümeti arasındaki siyasi gerginlik, ekonomik kararlara da yansımaya başladı. Bu durum kendini ilk olarak petrol şirketlerinde göstermişti. Irak Merkezi Yönetimi’nin son olarak 15 milyon dolar üzerindeki ihalelere Türk müteahhitleri almama yönünde karar aldığı iddia ediliyor. Bu yaklaşım, müteahhitler için endişe yarattı.

Hakkında idam kararı çıkan Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık Haşimi nedeniyle Irak merkezi hükümetiyle Türkiye arasında gerilen siyasi ilişkiler, ekonomik anlamda da kendini hissettirmeye başladı. Bunun en son örneği Irak’ta 25 milyar dolarlık projede ortaklığı bulunan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) blok 9 olarak adlandırılan bölgede petrol arama kontratından çıkarılması oldu.

Petrol anlaşmalarının sadece Irak Petrol Bakanlığı aracılığıyla yapılması gerektiğini düşünen Irak merkezi hükümeti, kuzeydeki bölgesel yönetimle petrol anlaşması yapan şirketlere de güneyde yatırım izni vermeyeceğini daha önce açıklamıştı.

Tabii yaşanan bu süreç petrol arama işiyle sınırlı değil. Aldığımız bilgilere göre benzeri bir durum müteahhitlik alanında da yaşanıyor. 2011 yılında bölgede 43 proje üstlenen Türk müteahhitlerin 15 milyon dolar ve üstü projeler için merkezi hükümetten onay alamadıkları ifade ediliyor.

ÇOK HASSAS BİR DÖNEM

Konuyla ilgili son durumu sorduğumuz Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Ticaret Bakanı Sinan Çelebi, şu an çok hassas bir dönemden geçildiğini söylüyor. Bu nedenle bir fikir beyan etmek istemediğini kaydeden Çelebi, ancak kendi bölgesiyle Türkiye arasında bir sıkıntı olmadığının altını çiziyor. Çelebi, “Bölgemiz merkezi hükümetle anayasal çerçevede hareket ediyor. Biz isteriz ki, bölgemizde faal olan şirketler güneyde de yer alsınlar. Fakat biz bürokratik anlamda daha esnek davranıyoruz sanırım. Aslında biz merkezi hükümetin bir parçasıyız ve ayrılmış değiliz. Ayrılma gibi bir düşüncemiz de yoktur” diyor.

Bakan sinan çelebi, merkezi hükümet Lle yapılan anlaşmaya göre Irak genelinde çıkarılan petrol gelirlerinin yüzde 17’sinin Kürt Bölgesi’ne aktarıldığını söylüyor. Bu nedenle gelişmeye açık bir bölge olduğunu dile getiren Çelebi, Türkiye’nin bölgede etkisinin azalmadan çalışmalanna devam etmesi gerektiğini de sözlerine ekliyor.

GEÇEN YIL 43 PROJE ÜSTLENDİK

Bölgede müteahhitlik çalışmaları da dahil edildiğinde geçen yıl Irak’ta 10 milyar doları aşan bir ekonomik performansa imza atan Türkiye’nin bu payını artırmak üzere çalışmalar yapması gerektiğini belirten Çelebi, bu çerçevede Türkiye’ye bir ziyaret yapacaklarını da anlatıyor.



Türkiye Müteahhitler Birliği’nin verilerine göre Irak’ta geçen yıl 1 milyar 883 milyon dolar tutannda 43 projeyi üstlenen Türk şirketler, bu yılın ilk altı ayında ise 900 milyon dolarlık 14 proje alabildi. Fakat özellikle Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun Kerkük ziyaretiyle işler daha da gerginleşti ve bu dönemde Türk şirketlerin ihalelerde ciddi sıkıntılarla karşı karşıya kalındığı ifade ediliyor.

Bazı bakanlık yetkililerinden aldığımız bilgilere göre Türk işadamları, merkezi hükümetten iş alamaz duruma gelince iki taraf arasında argümanlar ortaya konarak, teknik çalışmalar yapılmış. Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı Emin Sazak, henüz Türk şirketlerine yönelik ihalelerde sınırlama geldiği duyumunu almadıklarım söylese de, bölgede iş yapan şirketler sınırlama konusunu doğruluyor.

LİMİT KOYDULAR

Bağdat ve Erbil’de okul, konut, kapalı salon gibi işler yapan Mustaş İnşaat yetkilisi Seyfettin Kuzecioğlu, şu an bölgenin çok kanşık olduğunu söylüyor. Bölgede yürütülen ihalelerde en büyük sıkıntının iş almak olduğunu kaydeden Kuzecioğlu, Basra ve Bağdat’ın Türk firmalar için artık zor alanlar olduğunu hatta enerji santrallerinde de aynı durumların yaşandığını kaydediyor.

Irak merkezi yönetimi tarafından tüm müteahhitlik uygulamalarına ciddi değişiklikler getirildi. İlk etapta hangi ulustan olursa olsun 6 milyon dolarlık ihale kazanan herhangi bir şirketin, Irak merkezi hükümetinden onay alması gerekiyor. Dış Ekonomik İlişkiler (DEİK) Irak İş Konseyi Başkanı Ercüment Aksoy, bu durumun yanı sıra Türk müteahhitlerinin özel bir muameleye tabi tutulduğunun da altını çiziyor. Aksoy’a göre Türk müteahhitler 15 milyon doların üstündeki ihalelere alınmıyor.

Müteahhitlik alanında yaşanan sınırlamanın birkaç aylık bir konu olduğunu dile getiren isimlerden biri olan Aksoy, iki ülke arasındaki Haşimi polemiğinin suyun üstündeki konu olduğunu belirtiyor. Dışişleri Bakanı Davutoğlu’nun Kerkük’e gitmesinin Ankara ile Bağdat arasında acı bir hardal gibi ortaya konduğunu belirten Aksoy, iki ülke arasında esen soğuk rüzgârların ekonomiye de yansıdığını söylüyor.

KERKÜK KRİZİ

Bağdat için Kerkük’ün çok hassas bir nokta olduğunu belirten Aksoy, “Bar-zani’nin Türkiye’ye gelip de Ankara’ya uğramadan Diyarbakır’a gitmesi gibi bir durum bu. O nedenle merkezi hükümet tarafından kabul edilecek bir konu değil. Kerkük Musul’dan bile önemli bir petrol sahası ve Araplarla Kürtler arasında olası bir kavgada en büyük sorun olacak noktadır” diyor.

Türkiye’nin o nedenle bölgeye yönelik adımlarını ekonomi ve ticareti de düşünerek atması gerektiğine işaret eden Aksoy, “Bakanınızın Kerkük’te ne işi var” sorularına sıkça muhatap olduğunu belirtiyor. Bir de Suriye politikasının Irak’ı rahatsız ettiğini söyleyen Aksoy, şirketler açısından 4.5 milyon nüfuslu Kürt Bölgesi’nin yanı sıra 26 milyonluk Irak Merkezi hükümetinin asıl hedef olduğunu kaydediyor.





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir