Anasayfa / Şirket Haberleri / İSO’nun 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesi

İSO’nun 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesi




Devler Ligi’ne 55 yeni şirket girdi

Tüpraş’ın birinciliği kaptırmadığı İSO’nun 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesine 2011’de 55 yeni şirket girdi. 500 Büyük’ün üretimden satışları reel olarak yüzde 13.1 arttı ve ekonomideki yüzde 8.5’lik büyümeyi aştı. Ancak büyük ölçüde kamu kuruluşlarının etkisiyle vergi öncesi kâr ve zarar toplamı reel olarak yüzde 15.9 azaldı, ihracat yüzde 17.8 artarken, istihdamda 24 bin kişilik yıikseliş yaşandı.

İstanbul Sanayi Odası (ISO), “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2011 yılı sonuçlarını geçen hafta açıkladı. 500 Büyük içinde en tepede açık arayla yine Tiipraş yer aldı. 2010’da üçüncü sırada yer alan Ford Otomotiv 2011’de ikinci sıraya, 2010’da dördüncü sırada yer alan Oyak-Renault ise 2011 ’de üçüncü sıraya tırmandı. 2010’da ikinci sırada bulunan EÜAŞ (Elektrik Üretim Anonim Şirketi) 2011’de dördüncü sıraya düştü. 2010’da beşinci sırada bulunan Tofaş ise 2011’de de yerini korudu.

Listeni zirvesinde yer alan Tüpraş en yakın rakibine attığı farkı 2011’de biraz daha arttırdı. Tüpraş’ın üretimden satışları 2010’da ikinci sıradaki EÜAŞ’ınkinin 2.1 katı iken, 2011’de ikinci sıradaki Ford Otomotiv’in üretimden satışlarının 3.2 katını buldu. Aradaki bu büyük fark nedeniyle, Tüpraş’ın görünür gelecekte tahtını kaybetmesi ihtimali yok.

55 ŞİRKET DEĞİŞTİ

2011’deki 500 Büyük listesinde 19 gizli dev yer aldı. İsminin açıklanmasını istemeyen bu şirketler bir tarafa bırakılırsa, 2011’de listeye 55 yeni şirketin girdiği görülüyor. Bu şirketler içinde en dikkat çekici olanları Yolbulan Baştuğ Metalürji, Eren Enerji ve Goodyear Lastikleri. Çünkü bu şirketler kafadan ilk 100’ün içine giriş yaptı. 2010’da listede ismini görmediğimiz Yolbulan Baştuğ Metalürji 2011’de 39’uncu, Eren Enerji 50’nci ve Goodyear Lastikleri ise 81’inci sırada yer aldı.

2010    yılında 500 Büyük listesinde yer alıp da 2011’de bu listede ismine rastlayamadığımız şirket sayısı ise 53 oldu. Bu sayının listeye giren şirket sayısından daha az olmasının nedenini, isminin açıklanmasını istemeyen şirketler yüzünden giren ve çıkan şirket sayısının tam olarak tespit edilememesi oluşturuyor.

2011’de listeden çıkanlar içinde en dikkat çekici olanlar ise Habaş ve Fırat Plastik. Çünkü bu iki şirket 2010’da ilk 100’de yer alırken şimdi listeden çıkmış görünüyor. 2010 yılındaki listede Habaş epey yükseklerde ve ll’inci sıradaydı. Fırat Plastik ise 57’nciydi. Tabii bu iki şirket dışında ismi görünmeyen başka şirketlerin, 2011’de listeden tamamen çıkmak yerine, bu kez isimlerinin açıklanmasını istemeyerek gizli devler arasına girmiş olmalan güçlü bir olasılık.

YÜKSEK PERFORMANS

2011 yılında 500 Büyük şirketin üretimden satışlarındaki artış reel olarak yüzde 13-1 olarak gerçekleşti. Bu oran ekonomideki yüzde 8.5’lik büyüme ile kıyaslanırsa, 500 Büyük’ün geçen yılki performansının epey yüksek olduğu ortaya çıkıyor. 500 Büyük’ün üretimden satışları 2010’da da ekonomideki yüzde 9-2’lik büyümeyi aşmış ve yüzde 14.7’yi bulmuştu. Fakat 2009 yılında ekonomi yüzde 4.8 küçülürken 500 Büyük’ün üretimden satışları reel olarak yüzde 13 9 düşmüş, dolayısıyla devler resesyondan çok etkilenmişti.

500 Büyük’ün bu yüksek performansı, ekonomideki hızlı büyümenin de temel kaynağı olan iç talepten daha fazla yararlanmasından kaynaklanmışa benziyor. Çünkü 500 Büyük’ün 2011 yılındaki ihracat artışı Türkiye’nin toplam ihracatındaki artıştan çok farklı değil. 2011’de 500 Büyük şirket 63.3 milyar dolarlık ihracat yaptı. Bu tutar 2010 yılında yapılan ihracattan yüzde 17.8 daha yüksek. 2011’de Türkiye’nin toplam ihracatındaki artış biraz daha yüksek ve yüzde 18.5 olmuştu. Bu arada 500 Büyük şirketin 2011 yılında Türkiye’nin toplam ihracatının neredeyse yansını, yüzde 46.9’unu gerçekleştirdiğini de belirtelim.



2011’de 500 Büyük şirkette ücretle çalışanlann ortalaması ise yaklaşık 575 bin kişi olarak gerçekleşti. Bu sayı 2010 yılında 551 bin kişiydi. Dolayısıyla 500 Büyük’ün yarattığı istihdam 2011’de sayısal olarak 24 bin kişi, oransal olarak da yüzde 4.3 artmış bulunuyor. Ekonomideki resesyon nedeniyle 2008 ve 2009 yıllarında düşüş gösteren istihdamda 2010’da da artış yaşanmıştı.

2011 yılındaki artışla 500 Büyük’ün istihdamı, kriz öncesi 2007 yılındaki 553 bin kişilik seviyesinin de üstüne çıkmış bulunuyor.

KÂRDA DÜŞÜŞ VAR

Fakat 500 Büyük şirketin kârlılık açısından 201 l’i kötü geçirdiği görülüyor. 2010 yılında 24.1 milyar lira olan vergi öncesi kâr ve zarar toplamı 2011’de 22.8 milyar liraya indi. Vergi öncesi kâr ve zarar toplamı reel olarak yüzde 15 9 azaldı. Bu durum büyük ölçüde listedeki 13 kamu kuaıluşundan kaynaklandı. Özel kuruluşların kâr ve zarar toplamı reel olarak yüzde 3-9 düşerken, kamu kuruluşlannın kâr ve zarar toplamındaki reel düşüş yüzde 47.3’ü buldu. 500 Büyük, 1990’lı yıllarda alıştıklan kâr oranlarını artık bulamıyor.

LİSTEYE GİRENLER
2011 yılında 500 Büyük arasına giren şirketlerden isimlerini açıklayanlar ve sıralamadaki yerleri şöyle:

Arslan Alüminyum (410), Arslantürk Tarım Ürünleri (409), Atmaca Elektronik (487), Bak Ambalaj (473), Balsu Gıda (347), Başhan Tarımsal Ürünleri Pazarlama (432), Beşiktaş Gemi (383), Beşler Gıda (463), Bilkont Dış Ticaret (395), B-Plas Bursa Plastik (273), CVS Makina (484), Çayeli Bakır (149), Deniz Yıldızı Petrokimya (318), Denizatı Petrokimya (309), Dinarsu imalat (490), Dow Türkiye Kimya (483), Ede Demir Çelik (283), Ege Endüstri (493), Eksun Gıda (433), Emas Makina (397), ERBOSAN Erciyas Boru (423), Eren Enerji (50), Erkunt Sanayi (436), Erkunt Traktör (313), Goodyear Lastikleri (81), Gümüşdoğa Su (492), Hattat Tarım Makinaları (363), Helvacızade Gıda (459), İGSAŞ İstanbul Gübre (157), İstanbul Asfalt (489), Kadooğlu Yağ (296), Karaçuha Tarım Ürünleri (401), KİBSAŞ Karadeniz İnşaat (428), Koç Haddecilik (472), Legrand Elektrik (455), Lidersan Sağlık (302), Marsa Yağ (203), Mitaş Enerji (270), Oba Makarnacılık (406), Özdemir Boru (497), Özdilek Ev Tekstil (468), Öz-Ka Lastik ve Kauçuk (453), Öznur Kablo (229), Park Elektrik (452), Penti Çorap (496), Proteksan Turkuaz Yat (376), Roma Plastik (495), Sun Tekstil (460), Teknorot Otomotiv (389), Tiryaki Agro Gıda (121), Traçim Çimento (491), TÜVASAŞ Türkiye Vagon Sanayi (467), Yakupoğlu Tekstil (465), Yavuz Gıda (475), Yolbulan Baştuğ Metalürji (39).

LİSTEDEN ÇIKANLAR
2010 yılında 500 Büyük listesinde yer alan ama 2011 yılında bu listede görünmeyen şirketlerin isimleri ve 2010 yılındaki sıraları:

Ak Kablo (298), Akın Tekstil (435), Ali Raif ilaç (486), Amcor Flexibles İstanbul Ambalaj (476), Arbel Bakliyat (410), Aroma Bursa Meyve Suları (414), Basf Yapı Kimyasalları (473), Biran İplik (484), Biofarma İlaç (380), Birlik Pazarlama (322), BPO B-Plas Plastic (483), Cam Elyaf (426), Cognis Kimya (332), Coşkunöz Metal (245), Çak Tekstil (438), Çetinkaya Mensucat (445), Della Gıda (392), Demisa; Döküm (485), Doruk Ev Gereçleri (492), Elba Basınçlı Döküm (405), Erciyas Çelik Boru (240), Esen Plastik (491), Eti Alüminyum (161), Fırat Plastik (57), Gemak Gemi (379), Genpower Jeneratör (464), Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar (11), Hey Tekstil (328), Işıl Tekstil (376), İ.E. Ulagay İlaç (469), İdeal Gıda (407), İskur Tekstil (499), Kayarlar Et (217), Kozlu Gıda (482), Marsan Gıda (136), Meteksan Matbaacılık (233), Mobil Oil (210), Nortel Netvvorks Netaş (362), Orka Tarım Ürünleri (475), Özdilek Alışveriş Merkezleri (385), Öztiryakiler Madeni Eşya (465), Sanovel İlaç (138), Söğütsen Seramik (420), Söktaş Tekstil (500), Syngenta Tarım Sanayi (390), TTL Tütün Sanayi (374), Teksüt Süt Mamulleri (404), Tiryaki Agro Gıda (241), Türk Tuborg Bira (490), Türkiye Demiryolu Makinaları (466), Venüs Giyim (489), Yiğit Yemek (451).

Orhan Karaca





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir