Anasayfa / Şirket Haberleri / İSO’nun 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinin değişmez birincisi Tüpraş

İSO’nun 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinin değişmez birincisi Tüpraş




sanayi 500İSO’nun 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinin değişmez birincisi Tüpraş, 2012’de üretimden satışlarda ikinci sıradaki şirket ile arasındaki farkı 4.9 kata çıkardı. 2012’de 500 Büyük araşma 47 yeni şirket girdi. Ekonomideki yavaşlama 500 Büyük’ün performansım da düşürdü ve üretimden satışlardaki reel artış yüzde 2.9’a indi. İhracat sadece yüzde 0.6 artış gösterdi. İstihdam artışı yüzde 4.3’ten yüzde 3.7’ye geriledi. Üretimden satışlardaki yavaşlamaya rağmen kârlılıkta ise toparlanma yaşandı.

İstanbul Sanayi Odası (ISO), “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2012 yılı sonuçlarını geçen hafta açıkladı. Bu sonuçlarda, en çok, yıllardır zirvenin değişmez ismi olan Tüpraş’ın rakipleriyle arayı iyice açması dikkat çekti. 2012 yılı sonuçlarında dikkat çeken bir nokta da sirkülasyonun epeyce azalması ve listeye yeni giren şirket sayısının son yılların en düşük seviyesine inmesi oldu.

2012’de 500 Büyük listesinin tepesinde yine Tüpraş yer alırken, Ford Otomotiv ile Oyak-Renault da ikinci ve üçüncü sıradaki yerlerini korudu. Önceki yıl altıncı sırada yer alan Arçelik, 2012’de dördüncü sıraya çıktı, ilk 10’daki bir başka değişiklik de Isdemir ile Erdemir’in yer değiştirmesi oldu. Önceki yıl sekizinci sırada yer alan Isdemir 2012’de yedinci sıraya çıkarken, Erdemir ise yedincilikten sekizinci-liğe düştü.

TÜPRAŞ’A YETİŞİLMEZ

ISO 500’de şirketler net üretimden satışlarına göre sıralanıyor. 2012’de ilk sıradaki Tüpraş’ın net üretimden satışları 40.1 milyar lirayı buldu. Tüpraş’ın net üretimden satışları önceki yıl 27.4 milyar liraydı. Buna göre Tüpraş 2012’de üretimden satışlarını yüzde 46.4 oranında arttırmayı başardı.

Tüpraş, bu olağanüstü performansıyla, en yakın rakibi ile arasındaki farkı da iyice açtı. Önceki yıl ikinci sıradaki şirket ile arasındaki fark 3.2 kattı. 2012’de bu fark 4.9 kata çıktı. Bu, ISO 500’deki sıralamanın net üretimden satışlara göre yapılmaya başladığı 1994 yılından bu yana, değişmez lider Tüpraş ile ikinci sıradaki şirket arasında ortaya çıkan en büyük fark. Bu farkın bundan önceki en yüksek değeri ise 2008 yılında ortaya çıkan 4.4 kattı. 2009 ve 2010 yıllarındaki mevzi kaybından sonra, Tüpraş son iki yılda bu farkı yeniden açmaya başladı. Böylece zirvede iyice erişilmez bir konuma ulaştı.

47 YENİ DEV

Ekonomist’in tespitlerine göre, 2012’de 500 Büyük listesine 47 yeni şirket girdi. Önceki yıl bu listede yer alan 47 şirketin ismine ise 2012’ye ait listede rastlanmadı. Yalnız hem 2011’de hem de 2012’de 18 şirketin ismini gizlediğini, listeye giren ve çıkan şirket sayılarının sadece ismini açıklayan şirketler üzerinden belirlendiğini belirtelim.

2012’de 500 Büyük arasına yeni giren şirket sayısı, son yıllardaki en düşük sayı oldu. 2011’de 500 Büyük listesine 55 yeni şirket girmişti. 2012’dekine yakın bir sayıya ise 48 ile 2005 yılında rastlamıştık. 2012’deki sirkülasyonun düşük olması belki de ekonomideki yavaş büyüme yüzünden herkesin elindekini koruma çabasından kaynaklanmış olabilir.

2012’deki yeni girişler arasında, 19’uncu sıradan giriş yapan Nadir Metal dikkati çekiyor. Bu kadar üst sıradan giriş yapması, bu şirketin, 2011’de ismini gizleyen şirketler arasında olabileceğini düşündürüyor. 2011’de 33’üncü sırada yer alırken 2012’deki listede ismine rastlayama-dığımız Goldaş için ise tersine bir durum söz konusu. Bu şirketin de 2012’deki listede ismini gizleyen şirketler arasında olması olasılığı bulunuyor.



PERFORMANS DÜŞTÜ

2012’de 500 Büyük şirketin net üretimden satışlan reel olarak sadece yüzde 2.9 artış gösterdi. 2011’de bu oran yüzde 13.1’di. Geçen yıl ekonominin iyice yavaşlayıp sadece yüzde 2.2 büyümesi, 500 Büyük’ün satışlarını da olumsuz etkiledi.

500 Büyük’ün 2012’de performansının düşmesinde iç talepteki düşüş yanında dış talebin zayıflamasının da büyük etkisi var. 500 Büyük’ün ihracatı 2011’de yüzde 17.8 artmışken, 2012’de sadece yüzde 0.6 arttı.

500 Büyük’ün performasındaki düşüş istihdama da olumsuz yansıdı. 500 Büyük şirkette ücretle çalışanların sayısı 2011’de yüzde 4.3 artmışken, 2012’de bu oran yüzde 3-7’ye düştü.

Üretimden satışlardaki reel artışın epey yavaşlamasına rağmen, 2012’de 500 Büyük’ün kâr durumunda ise bir toparlanma olduğu göze çarpıyor. 500 Büyük’ün vergi öncesi kâr ve zarar toplamı 2011’de 22.8 milyar lira olmuş ve önceki yıla göre yüzde 5.5 düşmüştü. 2012’de ise vergi öncesi kâr ve zarar toplamı 24.2 milyar lira oldu ve yüzde 6.3 artış gösterdi.

LİSTEYE GİRENLER

2012 yılında 500 Büyük arasına giren şirketlerden isimlerini açıklayanlar ve sıralamadaki yerleri şöyle:

Agromey Gıda (472), Ağır Haddecilik (355), Akyem (380), Altınbaş Kuyumculuk (214), Ayhanlar Yol Asfaltlama (485), Borsan Kablo (495), Bupiliç (470), Durum Gıda (497), Emek Boru (377), Enka Süt (474), Erciyas Çelik Boru (316), Eroğlu Giyim (407), Esen Plastik (455), Farplas Oto (490), Form Sünger (468), Genpower Jeneratör (337), Göze Tarım (456), Hasçelik (277), Hürriyet Gazetecilik (131), Işıl Tekstil (449), içdaş Elektrik (106), İlhan Demir Çelik (350), iskur Tekstil (457), Kartal Tekstil (500), Karteks (392), Kaşmir Halı (496), Kilim Grubu Kartaltepe Mensucat Fabrikası (491), Konveyör Beyaz Eşya (494), Nadir Metal (19), Nadir Tekstil (498), Onsa Mücevherat (181), Realkom Tekstil (471), Sardunya Hazır Yemek (438), Sartel Elektrik (483), Sayınlar Gıda (387), Seranit Granit Seramik (339), Seval Kablo (475), Socotab Yaprak Tütün (464), Söğütsen Seramik (385), Sun Chemical Matbaa Mürekkepleri (460), Şirikçioğlu Mensucat (417), Teklas Kauçuk (381), Teksüt (489), Trakya Yenişehir Cam (265), Türk Tuborg Bira (423), Ve-Ge Hassas Kağıt (488), Yarış Kabin (440).

LİSTEDEN ÇIKANLAR

2011 yılında 500 Büyük listesinde yer alan ama 2012 yılında bu listede görünmeyen şirketlerin isimleri ve 2011 yılındaki sıraları:

Anateks (372), Arçelik-LG Klima (118), Atmaca Elektronik (487), Atom Kablo (457), Baydemirler Tekstil (386), Bemka Emaye (499), Bizimgaz (316), BMC (74), Bosch Fren Sistemleri (466), Bursa Beton (450), Bursa Çimento (421), Camiş Elektrik (180), Cevher Döküm (402), Dow Türkiye Kimya (483), Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri (451), Edirne Yağ (479), Ege Endüstri (493), Erkunt Sanayi (436), Fresh Cake Gıda (478), Goldaş Kuyumculuk (33), Gürsoy Tarımsal Ürünler (481), İşbir Sentetik Dokuma (391), Karaçuha Tarım (401), Karadere Tarım (403), KİBSAŞ Karadeniz inşaat (428), KLİMASAN Klima (404), KÜMAŞ-Kütahya Manyezit İşletmeleri (366), Mey Alkollü İçkiler (196), Modern Enerji (408), Nursan Çelik (134), Ongan Tekstil (298), Opet Petrolcülük (498), Ozanteks (500), Özdemir Boru (497), Özmaya Sanayi (474), Özyılmaz Fındık (379), Park Teknik Elektrik (362), Pfizer İlaçları (278), Proteksan Turkuaz Yat (376), Roma Plastik (495), Santa Farma ilaç (416), Starwood Orman Ürünleri (130), Teknik Malzeme (482), Teverpan MDF Levha (462), Toyota Boshoku Türkiye Otomotiv (439), Yakupoğlu Tekstil (465), ZF Sachs Süspansiyon (486).

Orhan Karaca / Ekonomist





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir