Anasayfa / Ekonomi-Finans / Otobüs pazarında ‘kıskandıran’ büyüme

Otobüs pazarında ‘kıskandıran’ büyüme




Geçmiş yıllarda şehirlerarası otobüs pazarında yaşanan canlılık son iki yılda belediyelerin açtığı ihalelerle kent içi yolcu taşımacılığına kaydı.

Özellikle ilk üç ayda yaşanan hızlı büyümeyle, otobüs pazarı yılın ilk yarısında büyümüyle 2 bin 724 adede ulaştı.

otobus tasimaciligi

Biraz geri planda kalsa da, otobüs pazarı Türk otomotiv sanayinin en önemli ayaklarından birini oluşturuyor. Avrupa Birliği ülkeleri içinde otobüs üretiminde ikinci sırada yer alan Türkiye’de iç pazarda kullanılan otobüslerin büyük bir kısmını yerel otobüsler oluştuaıyor. 2008’de yüzde 22 olan ithalatın toplam satışlara oranı, markaların gerçekleştirdiği yatırımlarla geçtiğimiz yıl yüzde 5’e kadar geriledi. Yani otomobilin aksine otobüs pazarında yerli payı gittikçe yükseliyor.

Bu yıl otobüs pazarı özellikle kent içi yolcu talebindeki canlılık nedeniyle, otomotivde yılın en dikkat çeken büyüme performanslarından birini gösteriyor.

Otomotiv Sanayicileri Derneği (OSD) tarafından açıklanan son verilere göre, otobüs pazarı yılın ilk yarısında özellikle kent içi yolcu taşımacılığı talebindeki olumlu gelişmeler nedeniyle yüzde 136 gibi önemli oranda arttı ve 2 bin 724 adede yükseldi. Sektörün altı aylık büyümesi yüzde 20’ye dayandı. Mercedes pazarın liderliğini elinde bulundururken Man, Temsa, Karsan, BMC, Otokar daha fazla pay alabilmek için mücadele ediyor. Geçtiğimiz yıl toplam satışın 2 bin adet olduğunu dikkatte aldığımızda pazardaki büyümeyi net olarak gözlemlemiş oluyoruz.

BİRÇOK NEDEN VAR

Peki, pazar niçin böylesine canlı? Aslında pazardaki canlılığı tek bir nedene bağlamak doğru olmaz. Yeni model yılının bu yıl ocak ayında başlamasıyla, daha önceki yıllarda son aylarında yaşanan hareketlilik, bu yıl özellikle Ocak-Mart dönemine yayıldı. Malum, daha önce model değişimleri Ağustos ayında oluyor ve yatırımcı için yeni araç alımı yılın son aylarında giderek artan bir trend izliyordu.

Diğer taraftan özellikle kent içi ta-şunacılıkta artık ciddi bir değişim de başlamış durumda. 2005 yılında çıkan Engelli Yasası’na uyum noktasında yedi yıllık bir geçiş süreci tanınmıştı. 2012’de bu süreç bir yıl uzatmayla 2013 Temmuz ayına ertelenmişti. Bu yasayla birlikte toplu taşımacılık artık daha çevreci ve daha modern taşıtlarla yapılacak. Bu da kent içinde özellikle kamu ve özel sektörün büyük yatırımlarını getiriyor.

SARKAN TESLİMATLAR



Yine 2012 yılında yapılan büyük ihalelerin teslimatlannın 2013’e sarkması da pazarı büyüten bir etken olarak görülebilir. Aslında bu ihalelerin otobüs pazarında geçen yıl yaşanan gerilemenin yüzde beş ile sınırlı kalmasında en önemli neden.

Bir başka neden ise turizm sektöründe artan talepler. 2010’a kadar turizm işletmelerinin aldığı otobüs sayısı toplam otobüs satışlarının yaklaşık yüzde 10’u kadardı. 2010’da bu rakam yüzde 19’a çıktı. 2011’de toplam pazarda yüzde 21’e ulaşan aırizm otobüslerinin payı, 2012’de ise yüzde 26’ya çıktı. Bu yıl bu oranın yüzde 30’a çıkması bekleniyor. Turizm otobüslerine en fazla talep, yoğun turist çeken Antalya’dan geliyor.

BÜYÜME DEVAM EDECEK

MAN Kamyon ve Otobüs Satış ve Pazarlama Direktörü Eren Gündüz, pazarın büyümesinden sözederken, “2014 yılının ilk çeyreğinde yerel seçimler yapılacak. Büyük ihalelerin önemli bir kısmı yapıldı fakat seçime kadar ilgi devam edecektir. Seçimlerden sonra da araçların yenilenmesi ihtiyacı olacaktır. Belediyelerin mücavir alanlarının genişlemesi ve işletmecilerin konfor ve ekonomiye önem vermesi yeni araçlara olan yönelimi devam ettirecektir” yorumunda bulunuyor.

Temsa Yurtiçi Otobüs Pazarlama ve Satış Direktörü Murat Anıl, otobüs pazarında, 2012 yılına oranla yüzde 40 gibi bir artışın gerçekleşeceğini beklerken, ilk ayların aksine şehirlerarası büyük otobüs pazarında yıl sonunda çok ciddi bir büyüme beklemediklerini dile getiriyor. Anıl, küçük otobüs pazarında ise 1.900-2.200 civarı bir pazardan söz ediyor.

Otokar Genel Müdür Yardımcısı Basri Akgül, kent içi taşımacılığın büyümesindeki en büyük etkenin özellikle İETT’nin filosunun büyük bir kısmım engelli taşımasına uygun modem araçlara dönüştünne projesininin neticesinde açtığı yüksek adetteki ihaleler olduğunu söylüyor. Yurt içindeki belediyelerin alım planlarına paralel olarak kent içi taşımacılığına uygun otobüslere ait talep 2014 yılı ilk çeyreğine kadar devam edeceğini söyleyen Akgül, talebin daha sonra azalan bir trend izleyeceğine işaret ediyor.

PAZAR DÜNYADA DA BUYUYOR

Aslında sadece Türkiye’de değil, dünyada da otobüs pazarı canlılığını sürdürüyor. Tüm istatistikler pazarın büyümesini sürdüreceğini ortaya koyuyor. BM verilerine göre 2050 yılına kadar dünya nüfusunun yüzde 70’i şehirleşmiş bölgelerde yaşıyor olacak. Bu yüzden de toplu taşımanın rolü gelecekte daha da artacak.

Bize gelirsek, Türkiye’de belediyelerin mevcut araç stoğu genellikle yaşlı. Ve bu araçlar büyük çoğunlukla yeni yönetmeliklere uygun değil. Örneğin, engelli vatandaşların toplumsal yaşama katılımlarını sağlamak amacıyla çıkarılan 5378 sayılı kanun, kent içi toplu ulaşım araçlarının engelli standartlarına uygun olmasını zorunlu kılıyor, işte belediyeler bu yüzden eski araçları mümkün olduğunca yeni teknoloji araçlarla yenilemeye çalışıyor. Belediyeler tarafından yenileme için açılan ihaleler de pazarı büyütüyor.

Emrah Gürkan / Ekonomist





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir