Anasayfa / Ekonomi-Finans / Reel Piyasalardaki Canlılık Artarak Sürüyor

Reel Piyasalardaki Canlılık Artarak Sürüyor




Sektörlerini ve ekonomiyi değerlendiren İTO Meclis Üyesi işadamları genel olarak umutlu konuşuyor. İşadamlarına göre faiz indirimi olumlu. Ancak karşılıksız çekler ve tahsilat sorunları risk oluşturuyor.

reel piyasalar canlilikREEL piyasalarda 2012’inin son ayında başlayan canlılık artarak sürüyor. 2012 büyüme rakamının beklentilerin çok altında yüzde 2.2 gelmesi moralleri bozsa da 2013 yılına dönük beklentiler olumlu. Bu yılın ilk çeyreği için yüzde 2.4 büyüme oranı geleceği tahmin ediliyor. İhracat rakamları artarken, faiz oranlarındaki düşüş ekonomideki olumlu beklentiyi yükseltiyor. Makro ekonomi haberimizde de göreceğiniz üzere makro göstergelerde bu olumlu beklentiyi destekliyor.

Bu hafta piyasanın nabzını, dünyanın en büyük beş ticaret odasından biri olan 300 bin üyeli ITO (İstanbul Ticaret Odası) meclis üyesi ve meslek komitelerinin temsilcileriyle konuşarak tuttuk. ITO meclis üyesi işadamları piyasalarda 2012’nin sonunda başlayan canlılığın devam ettiğini belirtiyorlar. Yapılan faiz indiriminin de daralan piyasaları rahatlatacağını savunuyorlar.

“DAHA İYİSİ OLABİLİR”

ITO Toptan Gıda İçecek ve Temizlik Ürünleri Grubu’ndan meclis üyesi olan Dilek Gıda Dağıtım Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kılıç, yılın ilk üç ayının beklentilerin altında geçtiğini söylüyor. Kılıç, “Hedefi 100 kabul edersek, ilk ay 70, ikinci ay 80 üçüncü ay 85 gibi bir orandan bahsedebiliriz. İşler her geçen gün iyiye doğru gidiyor, ancak henüz belirlenen hedeflerin altında” diyor. Tüketici kredilerinde limitlerin çok yükseldiğine ve borçluluk oranının arttığına dikkat çeken Kılıç’a göre tüketimin artış hızı düştü, harcamalar kısıtlandı. Kılıç, faiz indirim kararının piyasaları bir miktar rahatlatacağını belirtiyor. Murat Kılıç şunları söylüyor:

“Tüketicinin uzun vadeli kredi borcu olduğunu biz çalışanlarımızdan da görebiliyoruz. Türkiye’de 200 bin satış noktası var. Özellikle mahalle aralarındaki bakkallarda cirolar ciddi düşüyor. Ödeme sıkıntıları yaşanıyor. Bunu duyanlar bu noktalara vadeleri kısaltıyor ya da peşin mal vermek istiyor. Büyük zincir marketlerin private lable ürünleri de bakkalların cirolarını düşürüyor. Bu anlamda piyasada sıkışıklık söz konusu. Bankalar tüketicileri bitirdi, şimdi bu küçük noktalara yöneldi. Onlara özel kartlar sunuyorlar. Bu noktalar bankalara olan borçlarını ödeyemezse ciddi bir risk olabilir. Bu noktada faiz indirimleri daralan piyasanın canlanmasına katkıda bulunur.”

ITO Seyahat Hizmetleri Grubu’ndan Meclis Üyesi olan Vista Turizm Genel Müdürü Ahmet Kozikoğlu ise turizm konusunda oldukça iyimser. 2013’ün geçen yıla göre daha hareketli olduğunu ve artışla başladığını söyleyen Kozikoğlu, ülkedeki ekonomik istikrarın turizm üzerinde önemli etkisi olduğunu söylüyor. Kozikoğlu, şu değerlendirmeyi yapıyor:

“İsrail’in özür dilemesi hemen etkisini gösterdi. Türkiye artık uçuş noktaları ve hava limanları ile ulaşılması kolay bir ülke haline geldi. Bu tür yatırımlar turizm sektörü için çok önemli. Dövizde istikrar devam ediyor. Türkiye’de tatil kültürü de arttı. İnsanlar tatile bütçe ayırıyor. Oteller artık sadece yurtdışına değil iç turizme de önem veriyor, yerli turist de istiyor. Eğer barış sağlanır, terör biterse turizm uçar gider. Tam ballı kaymak durumu olur.”

Tarımsal Ürünler Grubu’ndan Meclis Üyesi olan Özşahin Gı-da’nın sahibi Muzaffer Şahin ise, bakliyat grubunun işlerinin kış aylarında iyi olduğunu bu sebeple ilk üç ayda işlerin iyi gittiğini söylüyor. Önümüzdeki aylardan itibaren yaş sebzenin çıkmasıyla bakliyat sektöründe işlerin durgunlaşacağını söyleyen Şahin, “Ramazan dönemi hariç ekim sonuna kadar bakliyat grubunda işler durgun geçer. 20 yıl önceye göre nüfus yüzde 30 arttı ama bakliyat tüketimi yerinde sayıyor” diyor.



reel piyasalardaki canlilik

BALIKÇILARIN GÖZÜ DIŞARIDA

Su ürünleri sektörü son yıllarda atağa kalkmış durumda. Her geçen gün büyüyor. 200 bin kişinin istihdam edildiği sektörde geçen yıl 750 bin ton üretim gerçekleştirildi. Geçen yıl 1 milyar 750 milyon dolar ihracat yapan sektör bu yıl 2 milyar dolar hedefliyor. Su Ürünleri Grubu’ndan İTO Meclis Üyesi olan Sagun Group’un sahibi Tuncay Ahmet Sagun aynı zamanda Su Ürünleri ihracatçıları Birliği’nin de başkanı. Sektörde ilk üç ayda işlerin iyi gittiğini söyleyen Sagun, ihracatta yüzde 15’lik bir artış yaşandığını söylüyor. Sagun’un verdiği bilgiye göre, ilk üç ayda 471 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Sektörün önemli bir gelişim süreci yaşadığını söyleyen Sagun, faiz indirimleri ile piyasanın daha da canlanacağı görüşünde.

Motorlu Kara Taşıtları ve Ekipmanları Grubu’ndan ITO Meclis Üyesi olan İbrahim Ceylan ise traktör yedek parçaları üreten ve ticaretini yapan Ceylan Motorlu Araçlar’ın sahibi. Traktör piyasasının ilk üç ayda durağan geçtiğini söyleyen Ceylan, ancak ihracat kanadının hareketli olduğunu söylüyor. Piyasada bir miktar daralma olmasına rağmen yıl genelinden umutlu olduğunu söyleyen Ceylan’ın otomotiv sektörünün merakla beklediği hurda yasası ile ilgili önemli bir itirazı var. Traktörün hurda yasası kapsamında değerlendirilemeyeceğini söyleyen Ceylan, şunları söylüyor:

“Traktörü otomobil gibi değerlendirmemek lazım. Bu bir tarım aletidir. 1.4 milyon adet traktör var. Bu yasa geçer ise 600 bini hurdaya çıkacak.

Hurdaya çıkacak olan bu traktörler ve yedek parçaları halen sekiz değişik ülkede üretiliyor. Bu traktörler halen küçük sanayi sitelerinde tamirleri yapılıp kullanılabiliyor. 3 binin üzerinde tamirci ve yedek parça ticareti yapan insan ekmek yiyor. Çiftçinin alım gücü de yüksek değil. Yeni traktör alacak durumu yok. Bu traktörlerin ciddi bir ikinci el piyasası var. Traktörün yasa kapsamından çıkarılmasını istiyoruz.”

TEKSTİL DOLU DOLU ÇALIŞIYOR

Elyaf iplik Grubu’ndan ITO Meclis Üyesi olan Acme Tekstil’in sahibi Tolga Batallı sektörde koruma önlemleri nedeniyle işlerin iyi olduğunu söylüyor. Geçen yıl getirilen koruma önlemlerinin meyvelerini verdiğini söyleyen Batallı, “Firmalar şu sıralar dolu dolu çalışıyor. Fabrikalarda çarklar dönüyor” diyor. Öte yandan, Batallı iki konuda risk olduğuna dikkat çekerek şunları söylüyor: “Bazı büyük markaların zora girmesi, iflas etmesi sektörde tedirginlik yarattı. ‘Bu firmalara mal verelim, bunlar çok sağlam’ denilen bazı firmaların zora girmesi piyasayı tedirgin etti. Ayrıca karşılıksız çekler çok önemli bir sorun. Dürüst bildiğimiz insanlar bile değişik gerekçelerle çeklerini öteliyor. Hapis cezasının kalkmasından sonra böyle oldu. Piyasada halen ciddi bir çek riski var. Faiz indirimi yapıldı. Bu olumlu bir adım. Ancak ticaret biterse bu indirimin bir anlamı kalmaz.” Konfeksiyon, kuru temizleme, otel ve hastaneler için makine üreten Malkan Makine’nin sahibi Mustafa Alkan ise Makine ve Ekipmanları Grubu’ndan ITO Meclis Üyesi. 2012’nin son çeyreğine göre bu yılın ilk üç ayında işlerin daha durgun olduğunu söyleyen Mustafa Alkan, “Konfeksiyonda yılın ilk üç ayı model değişim dönemidir. Dolayısıyla bizim işlerin bu dönemde durgun olması normal. Nisan ile birlikte hareket başladı. Temmuza kadar da iyi geçer” diyor. Iç piyasadaki durgunluğun aksine ihracatın iyi gittiğini söyleyen Alkan, “Özellikle ucuz üretimin öne çıktığı Hindistan, Pakistan, Bangladeş gibi ülkelere ihracatımız artıyor” diyor.

İdriz Çokal / Para





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir