Anasayfa / Ekonomi-Finans / Resmi ithalat azalırken kaçak ithalat S.O.S. veriyor

Resmi ithalat azalırken kaçak ithalat S.O.S. veriyor




Resmi ithalat azalırken kaçak ithalat S.O.S. veriyor

Tüketim mallarında ithalatın ateşi söndü. Yılın ikinci yarısında da ithalattaki düşüşün sürmesi bekleniyor. Böyle giderse yüksek vergilerle zorlaşan ithalat nedeniyle kayıt dışı ithalatın artacağı düşünülüyor…

İÇ piyasa durgunlaşırken ithalatın da ateşi sönmeye başladı. Geçen yılı 240 milyar 842 milyon dolarlık ithalat rekoruyla kapatan Türkiye, 105 milyar 935 milyon dolar da dış ticaret açığı vermişti. Ekonomi yönetiminin aldığı tedbirlerle bu yılın ilk 5 ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18.9 azaldı. 2012’nin ilk 5 ayında en çok tüketim malları ithalatı azaldı.

Yüzde 15 azalan tüketim malları ithalatı, ocak-mayıs döneminde 10 milyar 700 milyon dolar oldu. Yatırım malları ithalatı ise yüzde 5.5 eksildi. İthalatın asıl kalemi olan hammadde yani ara mal ithalatında yüzde 2.1 Tik artış görünüyor.

İTHALAT GAZ KESTİ

Para dergisi olarak ithalatın en çok azalan kalemlerini ve yılın ikinci yarısındaki seyrini mercek altına aldık. Ekonomi Bakanlığı’nın Para dergisi için özel olarak hazırladığı çalışmaya göre, ilk 5 ayda ithalatı en çok azalan ürünler; otomobil, traktör, bisiklet ve motosiklet oldu. Bu dönemde 1 milyar 695 milyon dolar daha az ithalat yapıldı. Zaten Otomotiv Sanayicileri Derneği’nin (OSD) verileri de yılın ilk 6 ayında ithal otomobil satışlarının yüzde 13 azaldığını ortaya koyuyor.

Mermerler Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Yüksel Mermer, ithal otomobil pazarının eylülden sonra hareketlenmesini bekliyor. Bu aylarda otomobil satışlarının hali hazırda azaldığını belirten Mermer, şu değerlendirmeyi yapıyor: “Vergilerin yüksekliği şu anda satışları olumsuz etkileyen en önemli faktör. Ayrıca, ‘vergiler düşecek, hurda teşviği çıkacak’ gibi söylentiler de satışların hızını kesiyor çünkü tüketici beklentiye giriyor. Türkiye’de otomobil edinme oranı düşük. Bu nedenle pazar büyüyecek.”

KAYIT DIŞI İTHALAT ARTIYOR

Genelde ithalat azalışı ekonomi yönetimi ve yerli üreticiler tarafından olumlu görülüyor. Ama bazı ürünlerde kayıt dışı ithalatı artırdığını iddia edenler de var. Türkiye gıda ve içecek sektöründe yılda 2 milyar dolarlık ithalat yapıyor. Alkollü içeceklerden muza kadar 800 kalem ürün yurtdışından getiriliyor. Bu ürünlere yüzde 5 ila 150 oranında değişen gümrük vergileri uygulanıyor.



Tüm Gıda Dış Ticaret Derneği Başkanı Mustafa Manav, vergisi yüksek ürünlerde sınır ticareti yoluyla ve yolcu beraberinde giren ürünlerde artış olduğunu söylüyor: “Mal, Mersin Limam’dan transit olarak İran’a satılmak üzere giriyor. Karayoluyla Türkiye sınırını 30-40 kilometre geçen mallar, tekrar minibüslerle yolcu beraberinde Türkiye’ye giriyor ve iç piyasaya satılıyor.”

Otomobilde de ithalatın azaldığı dönemde kayıt dışı ithalat şartlarını zorlayanlar artıyor. Özellikle distribütör olmadığı halde ithalat yapan galericiler ortaya çıkıyor. Ancak bu galericiler ikinci el getirdikleri araçları, piyasaya birinci el diye pazarlıyorlar. Yüksel Mermer bu konuda yetkililerin mücadele ettiklerini ancak kayıt dışının resmi ithalatın azaldığı dönemlerde arttığını belirtiyor.

En çok azalan ithalat ürünleri arasında hububat 3’üncü sırada yer alıyor. Türkiye Ziraatçiler Derneği Başkanı İbrahim Yetkin ise en çok hububat ithalatının buğdayda yapıldığını, bu ürünü mısır, soya ve kolzanın (yem bitkisinin) takip ettiğini söylüyor. Halen buğday hasadının yüzde 70’inin bittiğini belirten Yetkin, şu değerlendirmeyi yapıyor:

“Türkiye’nin buğday tüketimi 18.5 milyon ton. Bu yıl 19.5 milyon ton rekolte bekleniyor. Aslında iç piyasaya yeter. Ancak un ve makarna sanayicileri kaliteli buğday sıkıntısı yaşadıklarını söylüyorlar. Bunu samimi görmüyorum ama buğdaya ithal izni çıkabilir. Bu da önümüzdeki dönemde ithalatı artırır. Mısır üretimimiz iç talebe yetmiyor. Zaten 1.5 yıldır yemde kullanılmak üzere GDO’lu mısıra izin verildi.”

ÖZEL HİZMETLE BÜYÜYOR

Natuzzi’den Varaschin’e, Pianca’dan Giorgio Piotto’ya kadar 30 İtalyan mobilya markasını Türkiye’ye getiren Sihir Mobilya’nın yönetim kurulu üyesi Ertuğrul Belen, iç piyasada pazarın daraldığına dikkat çekiyor. Bu yıl büyümelerinin yurtdışından kaynaklanacağını söyleyen Belen, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Temsilcisi olduğumuz yabancı markalarla çevre ülkelerde iç mimarlarımızdan oluşan ekiplerle özel hizmet veriyoruz. Bu ülkelerde sadece mobilya satmıyoruz. Bu çalışmaların katkısıyla bu yıl yüzde 20 büyüme hedefi koyduk.”

İlaç, bitkisel takviye ürünlerinin de içinde bulunduğu eczacılık ürünlerindeki ithalat düşüşü de dikkat çekici. Geçen yılın ilk beş ayına göre bu yılın aynı döneminde 372 milyon dolarlık daha az ithalat gerçekleştirildi. İlaç Endüstrisi İşverenleri Sendikası Genel Sekreteri Turgut Tok-göz, bu azalmayı yeni ithal ürünlerin pazara girişinin geciktirilmesine bağlıyor.

Sağlık Bakanlığı, ithal ilaçları yurtdışın-daki üretim yerlerinde denetliyor ve ruhsatlandırıyor. Ancak son dönemde I bu denetim ve ruhsatlandırma süreci uzuyor. Bu durumun devam etmesinin * ithalatı azaltacağını belirten Tokgöz, “Bu denetimleri beklemek istemeyen bazı firmalar ürünlerini Türkiye’ye getirmek yerine burada ürettirmeyi tercih ediyorlar” diye konuşuyor.

RAHİME BAŞ UÇAR





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir