Anasayfa / Ekonomi-Finans / Savunma Sanayinde İhracatımız Artıyor

Savunma Sanayinde İhracatımız Artıyor




Savunma sanayimiz ihracata saldırdı!

1990’lı yıllara kadar savunma sanayine yönelik birçok şeyi ithal eden Türkiye, ‘olgunluk’ döneminden ‘saldırı’ dönemine giriyor. Türk savunma sanayi kendi tankını, helikopterini, piyade tüfeğini üretebilir konumda.

Dahası sektörde tüm oyuncuların ciddi bir ihracat atağında olduğu görülüyor. Bu yıl sonunda sektörün yüzde 70 ihracat artışı yakalayarak 1.5 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Bundan 20 yıl öncesine kadar savunma sanayine yönelik birçok şeyi ithal eden Türkiye, katma değeri artıncı önlemlerin alınarak tasarıma odaklanılması ve yoğun Ar-Ge çalışmalarının desteklenmesiyle birlikte farklı bir noktaya ulaştı.

Son yıllarda kamunun yanı sıra özel sektörün de gayretli çalışmaları sonucunda adeta şahlanan savunma sanayi sektörü, altı ay kadar önce kurulan Savunma ve Havacılık Sanayi İhracatçıları Birliği’nin (SSl) de yürüttüğü yoğun tanıtım çalışmalarıyla atağa geçmiş durumda. 2007 – 2011 yılları arasında sektörün ihracatı 600 milyon dolar ile 1.1 milyar dolar aralığında sürerken, en büyük artış 2012 yılında gerçekleşti bulunuyor.

Öyle ki 2012 yılının ilk dokuz aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 61 oranında artan sektör ihracatının 926 milyon dolar seviyesine ulaştığı gözleniyor. Tüm parametrelerdeki ihracat artış hızındaki düşüş göz önünde bulundurulursa bunun önemi daha da büyük.

HEDEF DÜNYA ALTINCILIĞI

Sektör oyuncuları, bu yıl sonunda ise yüzde 70 ihracat artışı yakalayarak 1.5 milyar dolarlık dış satış rakamına ulaşmayı ve ihracatın yıldızı olmayı hedefliyor. Öte yandan 2016 yılı için konmuş olan 4 milyar dolarlık üretim ve 2 milyar dolarlık ihracat hedefinin ise 2014’te yakalanması bekleniyor.

Sektörün ‘İhracat odaklı’ hareket ettiğini, bunun da uluslararası rekabet ortamında kaliteyi beraberinde getirdiğini ve Türkiye’yi, özgün projeler ge-liştinneye yönlendirdiğini belirten SSl Yönetim Kurulu Başkanı Latif Aral Aliş şöyle diyor:

“2012 yılı Ocak – Ağustos arası dönemde geçen yılın aynı dönemine göre sektörel ihracatımız yüzde 70 artışla 832 milyon dolara çıktı. Yıl sonunda da 1.5 milyar doları yakalayacak. Bu rakam eskiden hayaldi, şimdi gerçek oldu, ihracat potansiyelimiz çok çok daha yüksek.”

Dünya genelinde savunma ve güvenlik harcamaları 1 trilyon 738 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşmış bulunuyor. Sektörün ihracat şampiyonları ABD, Rusya, Almanya, Fransa, İngiltere olarak sıralanıyor. Bu ülkeler dünya savunma sanayi ihracatında yüzde 76’lık paya sahip. Geri kalan yüzde 24’liik dilim ise Türkiye’nin de içinde yer aldığı ülkeler arasında bölüşülüyor. Türkiye’nin amacının ise sektörün en büyük ihracatçıları arasında altıncı sıraya yükselmek olduğunu söyleyen Aliş, “Sektörün 2023 yılı ihracat hedefi 25 milyar dolar “ diyor.

EN ÇOK İHRACAT ABD’YE

Türkiye’nin özgün ve yüksek teknoloji içeren üretime geçtiğine, bunda da en önemli faktörün beyin göçünün tersine dönmesi olduğuna değinen sektör temsilcileri “Artık taklit eden geri mühendislik devri bitti. Uluslararası alanda rekabet edebilmek için kendi teknolojimizi yaratmaya başladık” değerlendirmesinde bulunuyor.

Sektörün bu yıl en fazla ihracat yaptığı ülke yüzde 39-2’lik oranla ABD. 360 milyon dolarlık satış yapılan bu ülkeye uçak ve helikopter malzemeleri başta olmak üzere elektronik harp silahlarına kadar pek çok ürün ihraç ediliyor. İkinci en fazla satış yapılan ülke ise yüzde 8.6’lık pay ve 80 milyon dolarlık ihracatla Suudi Arabistan. Üçüncü sırada ise yüzde 8.2’lik pay ve 76 milyon dolarlık ihracatla BAE yer alıyor. İlk üçü; Bahreyn, Irak, İtalya, Ispanya, Fransa, Almanya ve Ruanda takip ediyor.

Bazı ülkelere de mal değil hizmet ihraç ediliyor. Örneğin; Malezya’nın insansız deniz aracı projesini Türkiye geliştiriyor. Şimdi hedef bu ivmeyi daha yukarılara çıkararak Orta Asya, Uzak Doğu ve Afrika’ya açılmak. Kara ve hava araçlarında belirli bir noktaya gelen Türkiye’nin deniz araçlarında da tercih edilen ülke olması hedefleniyor.

İHRACAT YILDIZLARI

2012 yılı Ocak-Eylül döneminde savunma ve havacılık sektöründe en fazla ihracatı gerçekleştirilen ürünlere gelince… ‘Uçak ve helikopterlerin aksam ve parçaları’ en çok ihraç edilen kalemler olarak karşımıza çıkıyor. Toplam sektör ihracatından yüzde 23’lük pay alan bu ürünü yüzde 16’lık pay ile ‘sektöre yönelik taşıtlar için turbojetler ve türbo prototiplere ait aksam ve parçalar’, yüzde 6.5 ile ‘tanklar ve zırhlı savaş taşıtları’, yüzde 6 ile ‘sivil havacılık yolcu taşıma uçakları ve yüzde 5 ile ‘tanklar ve zırhlı savaş taşıtlarının aksam ve parçaları’ ile ‘roket fırlatıcılar, alev atıcılar, el bombası atıcıları, torpil tüpleri gibi fırlatı-cılar’ takip ediyor.



EN BÜYÜK İHRACATÇI TEİ

TEI (Tusaş Motor Sanayi), savunma sanayi ihracatının en büyük aktörlerinden. ilk motor ve motor akşamlarının sevkiyatını 1987’de gerçekleştiren şirket, 1989’dan itibaren büyüme sürecine geçmiş bulunuyor. Bugün ise yılda 300 milyon dolar ciro yapabilen bir şirket konumuna ulaştı. Cirosunun yaklaşık yüzde 5’ini Ar- Ge harcamalarına ayıran TEI, bu oranı önümüzdeki yıllarda yüzde 10’lara çıkarmayı planlıyor. Geçen yıl 174 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiren şirketin 2012 sonu ihracat hedefi ise 200 milyon doların üzerine çıkmak.

Merkezi ve tüm tesisleri Eskişehir’de konuşlanan şirket, bugüne kadar 208 milyon dolar seviyesinde yatırım gerçeldeştirmiş bulunuyor.

BÖLGE ÜLKELERİNE YAYILACAK

Bin 500 kişiye istihdam sağlayan şirketin bugün 38 farklı tipteki askeri ve ticari motor programları için 680’in üzerinde farklı parçanın üretimini yaptığını belirten TEI Genel Müdürü Akın Duman, başta ortaklan GE olmak üzere ABD, Avnıpa ve Uzakdoğu’da geniş bir müşteri yelpazesine sahip olduklarını söylüyor. TEI’nin motor montaj ve test, bakını, onarım ve revizyon kapsamındaki mevcut faaliyetlerini bölge ülkelerine de yayma hedefinde olduğunu dile getiren Duman şunları söylüyor:

“Bu konuda pazarlama faaliyetleri yürütüyoruz. Bu kapsamda şu anda Bahreyn Hava Kuvvetlerine ait 2 adet Fİ 10 motoruna full bakım onarım çalışmaları sürdürülüyor. Dünya havacılık pazarından daha fazla iş payı alarak, ülkemizin teknolojik altyapısını güçlendirmek, ülkemizdeki yan sanayi ağını genişletmek ve yeni istihdam olanakları yaratmak üzere yan sanayi faaliyetlerine son yıllarda ivme kazandırdık. Yan sanayi kullanımı yüzde 27.2 düzeyinde.”

EN BÜYÜK ALICI MALEZYA

24 yıldır Türk Silahlı Kuvvetleri ve diğer müttefik ordulara hizmet eden FNSS Savunma Sistemleri şirketi de sektörün önde gelen ihracatçılarından. Ana tasarım, geliştirme ve üretim faaliyetlerini Gölbaşı-Ankara’daki tesisinde gerçekleştiren şirketin Ortadoğu ve Uzakdoğu ülkelerinde de ortak üretimleri söz konusu. 10 tondan 35 tona kadar paletli ve tekerlekli zırhlı muharebe araçları tasarlayıp üretebilen şirket, yılda 300’tin üzerinde araç imal ediyor.

Yurt içi ve yurt dışında toplam 820 kişiyi istihdam eden FNSS, cirosunun yüzde 85’ini ihracattan elde ediyor. Türkiye’de kara savunma sistemleri ihracatında rekorların FNSS’ye ait olduğunu ifade eden FNSS Savunma Sistemleri Ceo’su Nail Kurt, Malezya, adının açıklanmasını istemeyen Ortadoğulu bir ülke ile BAE’nin en çok satış yaptıkları ülkeler olduğunu söylüyor. Güçlü oldukları Ortadoğu ve Güneydoğu Asya ile birlikte Kuzey Afrika, Türki Cumhuriyetleri, Doğu Avrupa ve nihayetinde Güney Amerika’da yeni pazar yaratma faaliyetleri yürüttüklerini de ifade eden Kurt, “2005 2011 arasında sadece tek bir ülkede aldığımız sözleşmelerin toplamı 600 milyon doların üzerinde. 2011’de yine Malezya ile 550 milyon dolar tutarında bir ihracat sözleşmesi imzaladık. Bu aı-tar da Türk savunma sanayinin bugüne kadar tek kalemde imzaladığı en büyük ihracat sözleşmesi niteliğinde. Bu yıl 110 milyon dolarlık ihracat yapacağız. 2013’te ise 150 – 180 milyon dolarlık ihracat hedefliyoruz” diyor.

RUSYA’YA SİLAH SATIYOR

1976 yılından teri faaliyet gösteren Hatsan Silah Sanayi de sektörün önemli ihracatçılarından. İzmir Kemalpaşa’daki üretim tesislerinde yılda 200 bin adet tüfek üreten şirket, 500 kişiye istihdam sağlıyor. Üretiminin yüzde 98’ini ihraç eden Hatsan; havalı tüfek, PCP tüfek, yan otomatik ve pompalı av tüfeği üretiyor.

Ürünlerini aralarında Grönland, Yeni Kaledonya, Guyana gibi ülkelerin de bulunduğu 95 ülkeye ihraç eden şirket bu bağlamda yeni pazar değil yeni ürün geliştirme ve ürün yelpazesine yenilerini ekleme peşinde. 1998 yılından beri ihracat yaptıklannı söyleyen Hatsan Genel Müdürü Bahtiyar Taşyağan, “İlk ihracatımızı 1998’de 17 bin dolar 500 °larak Yunanistan’a gerçekleştirdik ve o tarihten beri de ihracatımız kriz dönemleıi de dahil olmak üzere sürekli bir yükseliş gösterdi. 201 l cle 22 milyon dolarlık ihracat yaptık. En çok Rusya, ABD ve İngiltere’ye ihracat yapıyoruz” diye ekliyor.

Savunma sanayi sektörünün 15 yıl kadar önce Avrupa’dan ve ABD’den gemi satın aldığını belirten Yontech Murahhas Üyesi Mehmet Ali Güler de, sektörle paralel bir gelişme gösteren şirketlerinin on yıl içinde son derece teknolojik altyapıya sahip teknelerden hızlı hücumbotlara kadar pek çok alanda üretim yapıp yedi ülkeye ihraç eder duruma geldiğini söylüyor.

Özlem Bay Yılmaz / Ekonomist





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir