Anasayfa / Ekonomi-Finans / Sorun ayrışma değil ayrışamama!

Sorun ayrışma değil ayrışamama!




Sandıktan güçlü çıkan Türkiye, aynı performansı piyasalarda gösteremiyor. Son üç gündeki kayıp beklentilerin de ötesinde yüzde 5’e yaklaştı.

Cari açık ve aşırı ısınmış ekonomi ana gündem maddesini oluşturuyor. Yılbaşından önce bu konuda senaryo değişikliği yapan Merkez Bankası, ekonomiyi bankalar üzerinde soğutmayı denemiş ve sıcak parayı dizginlemeyi hedeflemişti. Bu hamleyle ilgili yapılan açıklamalarda ‘alınan önlemler sonuç vermeye başladı’ denilse de bunun yeterli olmadığı görülüyor. O dönemde alınan bu kararlar bankaların kârlılık oranlarını ciddi oranda negatif etkilemişti. Sonuç olarak bu da İMKB’deki ağırlıkları nedeniyle Ulusal 100 Endeksi’ne düşüş olarak yansımıştı. Ve devamında satış baskısı da bu yıl başından itibaren devam etti (zaman zaman zirve denemeleri olsa dahi).

6 AYDIR AYNI SAHNE
Sahnedeki bu bölümü 6 aydır izliyoruz. Şimdi soğutmaya yönelik yeni tedbirler gündemde. Konu netlik kazanmasa da sihirli değneğin bir kez daha finans kuruluşları (başta bankalar) için kalkacağı aşikar. Kâr oranları düşen bankaların alınacak önlemlerle biraz daha sıkıştırılacağı kaydediliyor. İşte bu mesajın verilmesiyle birlikte borsadaki kayıplar iyice derinleşti ve kritik destek seviyelerine gelindi. Eğer ekonomide yumuşak iniş sağlanamazsa, endeksin inişi de o kadar derinleşebilir.
Uzmanlara göre, endişelerin artmasıyla 60 binde tutunamayacak bir endeksin 58 binlere kadar gevşemesi olası görünüyor.

HİNDİSTAN VE BREZİLYA’DA DA MI CARİ AÇIK?
Evet, İMKB değer kaybediyor. Yılbaşından önceki seviyesinden yüzde 8 geriye düştü. Peki düşen sadece Türkiye borsası mı? Hayır.

Bunun tespitini yapabilmek için yaklaşık 50 ülkenin (gelişmiş ya da gelişmekte olan) borsasına ilişkin verileri topladık. Ve bir karşılaştırma yaptık. Çıkan sonuç hiç de şaşırtıcı değil. Dünya piyasalarının oldukça bozuk olduğu görülüyor. 35’e yakın borsa yılbaşındaki seviyesine göre değer kaybetmiş. Geri kalan da artıda fakat sıfır noktasına çok da uzak değil. Global piyasalardan hissedilir derecede ayrışan tek borsa yılbaşından sonra yüzde 24’lük artış kaydeden Venezuela borsası oldu. Onu Rusya, Macaristan ve Yeni Zelanda takip ediyor.

İMKB bazı aylar diğer piyasalardan pozitif ayrışsa da yine dünya konjonktürüne ayak uydurmuş gözüküyor. Hep BRIC ülkeleriyle (Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin) kıyaslanırız ya; Rusya hariç diğerleri ekside. Brezilya ve Hindistan’ın kaybı yüzde 10’un üzerinde. Yılbaşında 4 bin puan fark bulunan Brezilya borsasıyla makas iyice daralmış ve bin puana kadar gerilemiş durumda.

Resesyondan çıkma çabası verirken başka bir fırtınanın içine gidiyormuşuz gibi bir görüntü var karşımızda. Bu açıdan bakarsak Nobelli Kâhin Roubini ve diğer uluslararası fon yöneticilerinin ‘kriz kapıda’ demesini anlamak güç değil.

Şu aşamada dünya ekonomilerini en çok zorlayan, emtia fiyatları. Özellikle enerji ithal eden ülkelerde enflasyon hızla yükselirken (gelişmekte olan ülkeler bundan en çok zararı görüyor) faiz artırımları hız kazanıyor. Sonuç olarak da makro veriler beklentileri karşılayamıyor.

POZİTİF AYRIŞIR MIYIZ?
Peki bizim piyasamız yıl sonuna doğru bu ülkelerden pozitif ayrışabilecek mi? Bu ihtimal biraz daha zora girmiş gözüküyor. Uzmanlar durumu bankacılık sektörü açısından değerlendirirken, Doğu Avrupa ülkelerinin daha ön plana çıkabileceğini söylüyor. Güney Afrika, Rusya, Polonya bu anlamda uzmanlara göre bizden daha iyi görünüyor. Bir de cari açık değil de cari fazla veren ve Rusya gibi enerji ihraç eden ülkeler global para açısından daha cazip hale gelebilir. Kaldı ki, Brezilya gibi piyasaların da ucuzlamış olması İMKB’nin rakiplerinin güçlendiği anlamına geliyor.
Öte yandan,  İMKB 58 bine doğru çekilirse Türkiye’nin global piyasalara göre göreceli olarak iyi konuma gelebileceği ifade ediliyor.

Kaynak: Bloomberg

Global piyasalarda son durumu ve önümüzdeki dönemde hangi piyasaların daha iyi performans sergileyebileceği konularını sizin için konunun uzmanlarına sorduk…



“ARTIŞI DESTEKLEYECEK BİR ŞEY GÖREMİYORUZ”
Global Menkul Türev Araçlar ve Uluslararası Piyasalar Müdürü Alper Tolga Öztürk
“Temel olarak borsada kârlılıklar düşmekte. Aşağı yukarı kârların yüzde 10 düştüğünü ve buna paralel olarak da İMKB’nin gerilediğini görüyoruz. F/K oranı sene başında 9.5’lardayken kârlılıkların düşmesine bağlı olarak yine 9-10 arasında bulunuyor. Kârlılıklarda yıl sonuna doğru bir artış olmasını da beklemiyoruz. Buna bağlı olarak da borsa sene sonuna kadar iyi bir performans gösteremeyecek.

Teknik açıdan ise mart ayı dibine 61.500’e doğru bir hareket yaşanıyor. Bunun altına gelinmesi düşüş trendinin başlamış olduğunu doğrulayacaktır. Teknik olarak da önceki diplerin üzerinde bir dip görene kadar beklemekte fayda var. Yani yukarı destekleyecek bir şey göremiyoruz.

GELİŞMEKTE OLAN PİYASALAR ÇOK KARIŞIK GİDİYOR
Yurtdışı tarafında gelişmiş piyasaların ön plana çıkacağını düşünüyorum. Özellikle ABD’nin…
Amerika parasal genişlemenin sonuçlarını görmeye başlayacak. Sene sonuna doğru Amerika’nın Avrupa ve diğer gelişmiş piyasalardan çok daha iyi olacağını düşünüyorum. Ve bu sene sonuna doğru ABD’de faiz artışlarının sinyali verilecek. Gelişmekte olan piyasalar önümüzdeki 12 ayda ABD’den geri kalacak. Avrupa tarafına bakarsak ve ABD ile kıyaslarsak ben tercih etmiyorum. Burada borç problemlerinin çözümü seneler sürebilir. Dolayısıyla Avrupa, bir kaç yıl bu problemleri çözmek için büyümeden ödün verecektir.

Uzakdoğu tarafına bakarsak; Japonya çok yatay gidecektir. Çin ise kuru kontrol ettiği için ticaret fazlası vererek büyümeye devam ettirecek. Fakat orada da enflasyon tarafında bir ısınma görülüyor. Dolayısıyla kur bu seviyelerde tutunamaz. Çin yine yüksek büyüyecektir. Kriz zamanı kadar olmasa da cazibesini korumaya devam edecek.

Diğer taraftan gelişmekte olan piyasalar çok karışık gidiyor. Bazıları ticaret fazlası veriyor. Rusya gibi. Dolayısıyla bizim piyasayla ters korelasyonda hareket ediyor. Gelişmekte olan piyasalar içinde cari fazla veren veya ya da çok az bir açık veren ülkelerin piyasaları daha iyi performans sergileyecektir. Biz bu anlamda Brezilya ve Rusya’ya göre dezavantajlıyız. Şayet petrol 80 doların altına düşerse biz onlardan daha iyi performans sergileriz.”

“PETROL DÜŞECEK, TÜRKİYE AVANTAJ KAZANACAK”
Anadolu Yatırım Stratejisti Halil Reçber
“Petrol fiyatlarında çok ciddi bir düşüş bekliyorum. Bu da yüzde 30 civarında olacak. Bu durum Türkiye’yi çok pozitif ayrıştırır. Ayrıca son dönemde dünyada enflasyon baskısını düşüreceği için faiz artımının sonunu getirecek…

İMKB dün ve bugün gelen satışlarla diğer piyasalara göre daha cazip hale geldi. Bütçe ve işsizlik rakamlarına baktığınızda temel veriler de gayet iyi geliyor.
Dünya piyasaları ise aşağı yönlü olduğu için her türlü haberi negatif olarak yansıtıyor. Trend sebebiyle olumlu haberler bile görülmek istenmiyor. Amerika’da da son dönem verileri kötü gelmeye başladı. Bunun devamı gelecektir. Bu emtia fiyatları üzerinde baskı yaratacak ve düşüşü hızlandıracaktır. Böylece Türkiye’nin cari açığını artıran petrolde bir gerileme olacaktır.

2009 Mart ayında yabancı takası 62.18 seviyesindeydi. Sonra bu Endeks 71 bin puana çıkınca yüzde 69’a kadar çıktı. Oradan itibaren bir düşüş yaşanıyor. Yüzde 62 altı yıl önce görülen seviyeler.

GÖRÜNTÜ KRİZİ ANDIRIYOR FAKAT BEN İYİMSERİM
Faiz, dolar, yabancı takası ve endeks kritik bir seviyede. Bu seviyelere bakarsak aslında bir kriz ortamını andırıyor. Böyle bir durum var mı? Ben negatif bakan tarafta değilim!

Türkiye, Rusya ile karşılaştırma yaparsak daha dirençli ülkelerin başında geliyor. Mayıs 2008’de Rusya borsası 2.500’teymiş şu anda 1.926’da bulunuyor. O seviyeye göre cazip görülüyor. Zaten Rusya gibi gelişmekte olan ülkeler iyi olacak olursa Türkiye de iyi olur. Bu anlamda bize de ciddi alışlar gelir. Ben ‘Türkiye’de sat, Rusya’da al’ olayına katılmıyor.

58 BİNDE HIZLI ALIM GELİR
İMKB, 58 bini gördüğünde yabancı takası 63.7’tü. Bu tarihten sonra da düşüş devam etmiş. Yani aslında yabancı oranı öyle ya da böyle aşağıya geliyor. Yabancı bence burada bir taktik geliştiriyor. Şu anda yabancı için alım pozisyonu oluştu. Ama 58 binde daha hızlı bir alış olur.

 

BİLAL EMİN TURAN





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir