Anasayfa / Ekonomi-Finans / Ticari araç satışları 4 çeyrektir düşüyor

Ticari araç satışları 4 çeyrektir düşüyor




Ticari araç satışları 4 çeyrektir düşüyor

Ekonominin durgun mu yoksa canlı mı olduğunun önemli göstergelerinden biri olan hafif ticari araç pazarı, son dört çeyrektir daralıyor. Bu yılın başından beri yüzde 25 düşen satışlarda ÖTV artışının etkisi olsa da, faiz oranlarındaki yükseliş ve iç talep daralması bu araç satışlarında belirleyici etki yapıyor.

Hafif ticari araç satışları ekonominin gidişatını gösteren en önemli enstrümanlardan biri olarak kabul ediliyor. Zira bu pazarın en önemli müşterileri ekonominin yüzde 90’ından fazlasını sırtlayan küçük ve orta büyüklükteki işletmeler, yani KOBİ’ler. Böyle olunca da, ekonomideki yavaşlama ve KOBİ’lerin iş hacminde yaşanan daralma hafif ticari araç pazarını doğrudan olumsuz etkiliyor.

Uzun bir süredir hafif ticari araç pazarında işler iyi gitmiyor. Özellikle geçtiğimiz yıl hafif ticari araçlara gelen ÖTV artışına ekonomideki genel durgunluk da eklenince, satışlar son bir yıldır küçülüyor. Bu dönemi özellikle hafif ticari araç pazarında daha kuvvetli olan şirketler daha sıkıntılı geçiriyor.

Hafif ticari araç satışları bu yılın yedi aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25 oranında gerileyerek, 113 bin 915 adet seviyesinde gerçekleşti.

DÖRT ÇEYREKTİR KÜÇÜLÜYOR

Geçen sene aynı dönemde ise 151 bin 652 adet satış gerçekleşmişti. Sadece bu yılın temmuz ayını ele alırsak, hafif ticari araç pazarı ise geçen yılın temmuz ayına göre yüzde dokuz gerileyerek 17 bin 773 adet olarak gerçekleşti.

Aslında bu tablo sadece bu yıla özgü değil. Geçtiğimiz yılın ilk çeyreğinde yüzde 65, ikinci çeyreğinde ise yüzde 30 oranında büyüme gösteren hafif ticari araç toplam pazarı, yılın üçüncü çeyreğinden itibaren düşüş yaşıyor. 2011’in üçüncü çeyreğinde yüzde 2,6 oranında azalan satışlar, son çeyrekte ise yüzde 19 küçülmüştü. Yani hafif ticari araç pazarı son dört çeyrektir küçülme halinde.

ÖTV ARTIŞI BİRİNCİ ETKEN

Peki, hafif ticari araç pazarı niçin daralıyor? Bunun aslında bir tek sebebi yok. Araç fiyatı artışları, faiz oranlarındaki yükseliş ve ekonomik aktivitenin yavaşlaması da daralmada etkili olan sebepler. İç pazarda yaşanan sıkıntılar KOBt’lerin yeni araç yatırımı yapmasına engel oluyor. Fakat bu sıkıntılar arasında en çok, hafif ticari araçlarda yaşanan ÖTV artışı etken olarak kabul ediliyor.

Geçtiğimiz ekim ayında ÖTV oranlarının yüzde 10’dan 15’e çıkarılması hafif ticari araç pazarına önemli bir darbe vurmuş durumda. Araç fiyatlarında yaşanan artış, ticari araç satışlarının hızının kesilmesine neden oldu. Özellikle yerli üretim kanadı bu konudan bir hayli rahatsız oldu. Türkiye’de satılan hafif ticari araçların yüzde 80’inin yerli olmasına rağmen getirilen ÖTV artışının üretimde sıkıntı yaratacağını sıkça vurguladılar.



ORANLAR GERİLEDİ

Hafif ticari araç pazarında yaşanan düşüş, şirketlerin pazar payları ve sıralamasında da değişime yol açıyor. Pazara bakarsak, satışlarında hafif ticari araçlarının oranı yüksek olan şirketler Ford, Fiat, Renault, Citroen, Peuogeot, Volkswagen olarak dikkat çekiyor.

Bu şirketlerin toplam satışlarında hafif ticari araçların oldukça önemli bir yeri var. Örneğin Fiat, bu yıl satışlarının yüzde 54’ünü hafif ticari araçlardan sağlıyor. Fakat 2010’da bu rakam yüzde 58’di. Citroen’in bu yılki toplam satışlarında hafif ticarinin ağırlığı yüzde 52. 2010’da bu rakam yüzde 60’tı. Bir başka Fransız Peugeot’da ise satışların yüzde 54’ü hafif ticari. Toplam otomotiv pazarının lideri Ford’ta ise hafif ticarinin ağırlığı yüzde 53. Geçtiğimiz sene bu oran yüzde 55’di.

Aslında büyük oyuncular içerisinde toplam satışlarında hafif ticarinin payının en düşük olduğu şirket Renault. 2010’da toplam satışların yüzde 20’si hafif ticariyken, geçtiğimiz yıl bu oran yüzde 21’e, bu yıl ise yüzde 18’e geriledi. Kısacası tüm şirketlerin hafif ticari araç satışında gerileme söz konusu.

SIRALAMA DEĞİŞİYOR

2010’da toplam pazarın lideri Ford, binek pazarın lideri ise Renault olmuştu. 2011’de de bu tabloda bir değişiklik olmamıştı. 2011’in lideri toplamda 133 bin 277 adetlik satışla yine Ford olmuştu. Ford’un hemen ardından ise Fiat 128 bin 869 adet satışla İkinciydi. 2011 sıralamasında 2010’dan farklı olarak ilk beşe giren tek şirket ise 54 bin 437 bin adetlik satışla beşinciliğe oturan Opel’di.

Bu yıla bakarsak, ilk ikide yine bir değişiklik yok. Ford toplam 54 bin 76i araç satarken, Fiat ise 53.275 araç satışı gerçekleştirdi.

Toplam pazarda en dikkat çeken sıçramayı Volkswagen’ın yaptığını görüyoruz. Özellikle binek pazarındaki başarısıyla toplam pazarda Re-nault’un önüne geçerek üçüncülüğe oturdu. İlk 10’a giren bir başka şirket ise Dacia oldu.

Şirketler hafif ticaride yaşanan gerilemeyi daha fazla binek otomobil satarak telafi etmeye çalışıyor. Geçtiğimiz yıl hafif ticari araç pazarı 270 bin 920 adet seviyesinde gerçekleşmişti. Bu yıl bu rakamın 230-240 bin civarında olması bekleniyor.

TARAFLAR AYRILDI

Hafif ticari araçlardaki ÖTV sorunu aslında otomotiv dünyasının uzun süredir tartıştığı konulardan biri. Bu konuyla ilgili pazarda iki farklı görüş söz konusu. Hafif ticaride kuvvetli olan markalarla, kuvvetli olmayan markalar bu konuya iki farklı cepheden bakıyor.

Hafif ticaride kuvvetli olan markalar, pazarın toparlanabilmesi için hafif ticari araçlara ilişkin ÖTVnin düşürülmesini bekliyor.

Diğer taraf ise haksız rekabetten ötürü yüzde 15’lik ÖTV artışını bile yeterli bulmayıp, oranın arttırılmasını savunuyor. Bu tezi savunanların dayanağı ise, hafif ticari araç alanların bir kısmının aracı günlük otomobil gibi kullanıyor oluşu. Bu da binek araç pazarının pastasının küçülmesi anlamına geliyor. Hafif ticari araç pazarında kuvvetli olmayan şirketler bu yüzden ÖTV artışını olumlu karşılıyor. Bilindiği gibi binek araçlarda ÖTV oranı yüzde 37.

Emrah Gürkan





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir