Anasayfa / Kariyer ve İş / Türkiye’nin En Güçlü Kadın CEO’ları

Türkiye’nin En Güçlü Kadın CEO’ları




Türkiye’nin En Güçlü 50 Kadın Ceo’su

Ekonomist, Türkiye’de bir ilke daha imza atarak Türkiye’nin kadın CEO’ları araştırmasını tamamladı. Bu araştırma ile kariyerlerinin zirvesindeki’En Güçlü 50 Kadın CEO’ listesi de ortaya çıkmış oldu. Eğitimlerinden hobilerine, çalışma tarzlarından en çok başarı gösterdikleri sektörlere kadar birçok veriyi kapsayan araştırma, sadece profesyonel olarak yöneticilik yapan 100 kadın CEO üzerinden gerçekleşti. Araştırmayla cirolarını paylaşanlar içinde ‘En Güçlü 50 Kadın CEO‘ sıralandığı gibi, Kadın CEO’ların profili de ortaya çıktı.

Ataerkil toplumlarda kadın olmak zordur. Hayatın her alanı için geçerli bu. Evde, okulda, restoranda, otobüste, metroda… Kodlan çoook çok eskilere dayanan bir egemenliği kabul etmeye zorlanırsınız. Özgür iradeniz yok sayılır ve size dayatılana ses çıkarmanız, karşı çıkmanız bir tür sonunuz olabilir.

Bu toplumlarda bunun yarattığı korku, kuşaklar boyunca kadının üzerine öyle bir sinmiştir ki ‘ikinci cins’ olmayı kabullenmek ya da etmemek bir tür varoluş sorunudur. Eğer ‘ikinci cins’ olmayı mesele yapmıyorsanız çok da değerlisinizdir diğer taraftan. “Ailenin baş tacı”, “okulun hanımefendisi”, “mahallenin ‘gülü” olursunuz.

Peki çalışma hayatında kadın olmak?.. Söz onlarda…

“Hem iyi bir eş, hem iyi bir anne; aynı zamanda da iyi bir iş kadını olmak için tüm hayatınızda çok doğru bir denge tutturmanız gerekiyor. Bunun için de devamlı olarak pozitif enerji ve tutkuyla çalışmak; proaktif yaklaşımlar sergilemek ve çabalamak lazım.”

Bu sözler Türkiye’nin en büyük ilaç şirketi Abdi İbrahim’in CEO’su Candan Karabağlı’ya ait. Ve rakamlar gösteriyor ki Türkiye’de bu dengeyi tutturan, iş hayatının koridorlannda yürürken ip üzerinde yürüyen bir cambaz gibi dikkatli ve tekin olan ve ancak böylece mesleklerinin, kariyerlerinin zirvesine çıkabilen kadınların sayısı gün geçtikçe artıyor.

ORTA KADEMEDE GÜÇLÜLER

Grant Thomton’un 2011 yılı verilerine göre Türkiye’de kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 29 olsa da kadın yönetici sayısının yüzde 31lerde olduğu görülüyor. Bu yüzde ile dünya ortalaması olan yüzde 21’i geçmiş görünüyoruz. Ancak basamaklar yükseldikçe ‘kadın sayısı’ azalıyor.

Hay Group’un 625 şirketin son beş yıllık verilerini inceleyerek yaptığı araştırmaya göre kadınlar daha çok orta düzey yönetici olarak şirketlerde yer alıyor. Araştırmaya konu 625 şirkette orta düzey yöneticilerin yüzde 23’ü kadınken, üst düzey yönetici kadın oranının yüzde 11 olduğu görülüyor. Düşük gibi gözükse de bu oran, www.myfikirler.com dünya ortalamasının bir hayli üzerinde. Orta kademeden CEO, Ülke Müdürü veya Genel Müdür pozisyonuna geçişte ise sıkıntı söz konusu. Kısacası kadınlar tam bu noktada bir cam tavan sendromu yaşıyorlar.

KADINLARI TEPE NOKTAYA TAŞIYAN 10 ÖZELLİK

1.    Çok çalışmak
2.    Pes etmemek
3.    Hedefe odaklılık
4.    İşini sevmek
5    Yeniliklere açık olmak
6    Analitik düşünmek T.    Disiplinli olmak
8.    Yüksek farkındaltk
9.    Planlı olmak
10 Birden fazla işe odaklanabilmek


CAM TAVANI AŞAN AZ

Ekonomist, bu cam tavanı aşarak orta kademe yöneticilikten şirketlerin en tepelerine yükselen kadınları mercek altına aldı. Ve tamamen profesyonellerden oluşan Türkiye’deki 100 Kadın CEO ile görüşerek bir araştırma yaptı. Bu noktaya gelmek için neler yaptıklarını, nelerden vazgeçtiklerini ve kadın çalışanlara önerilerini derledik.

Ayrıca cirosunu paylaşan Kadın CEO’ları da ‘Türkiye’nin En Güçlü 50 Kadın CEO’su’ olarak listeledik.

100 Kadın CEO listemizde yer alan bazı yöneticiler, daha fazla ciroya sahip olmalanna karşın şirketlerinin uluslararası kriterleri gereği bilgilerini paylaşamadıkları için sıralamamızda yer alamadılar.

Türkiye’nin kadın CEO’larının bir bölümü, ciro, çalışan sayısı gibi rakamları paylaşmadı. Fakat, diğer sorulara açıklıkla yanıt verdiler. Verilen yanıtlardan Türkiye’deki kadın CEO’larının profili de ortaya çıktı. Eğitiminden, kariyerlerinin ilk basamağına, hobilerinden yöneticilik tercihlerine kadar 12 değişik özelliği aktarıyoruz.

FİNANS VE TEKNOLOJİ AĞIRLIĞI

Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, Türkiye’de kadın çalışanların en ağırlıkta olduğu sektör finans. Çalışanların neredeyse yüzde 50’si kadın, ikinci sırada ise perakende geliyor. ‘Türkiye’deki 100 Kadın CEO’ üzerinden yaptığımız araştırmamıza bakıldığında ise en tepe yönetimde kadın bulunan şirketlerin de ağırlıklı olarak finans sektöründe olduğu görülüyor. Araştırmamız gösteriyor ki kadın CEO’ların yüzde 21’i finans sektöründe çalışıyor.

Ancak kadın çalışan sayısında ikinci olan perakendenin, kadın CEO sayısında ikinci sırada olmadığı görülüyor. Zira 100 Kadın CEO listemizde ikinci sırada olan sektör teknoloji. Listedeki tepe yöneticilerin yüzde 17’si teknoloji şirketlerini yönetiyor. Onu yüzde 11 ile ilaç takip ediyor. Perakende ise yüzde 8’le hemen arkadan geliyor.

Hizmet, turizm ve reklam sektörlerinde ise hatırı sayılır bir oranda tepe yönetimler kadınlara emanet edilmiş. Ancak enerji, telekom ve tarım sektöründe bir, otomotivde iki kadın CEO bulunmasına rağmen bu yöneticilerin yönettikleri şirketleri de ciro büyüklükleriyle dikkati çekiyorlar.

YERLİ YABANCI FARKI

100 Kadın CEO araştırmamızda yer alan kadın yöneticilerin yüzde 75’inin uluslararası ya da yabancı ortağı olan şirketlerde çalıştığı görülüyor. Hatta en büyük ciroları yöneten kadın CEO da bu tarz yapıların başında. Listenin en tepesinde yer alan Gülsüm Azeri, 20 milyar TL ciroya sahip OMV Türkiye’nin CEO’su. ikinci sırada yer alan Serpil Timuray, 4 milyar 700 milyon TL cirosu olan Vodafone’un, Pınar Abay ise 2 milyar 74 milyon TL’lik gelir büyüklüğe sahip ING Bank’ın başında. Her ne kadar ciro vermedikleri için ilk 50’ye alamasak da Coca Cola, Intel, www.myfikirler.com Visa gibi dünyanın en büyük şirketlerinin de Türkiye’deki yönetim koltuklarında kadınların oturduğunu belirtelim.

SORUMLULUK ALANI GENİŞLİYOR

Dikkati çeken bir başka unsur da bazı kadın yöneticilerin sadece Türkiye’nin değil, farklı ülkelerin de sorumluğunu almış olması. Örneğin; Elif Kağıtçıbaşı Avery Daennison’ın EMEA Başkanlığı’nı, Ayşegül tideniz Intel in Türkiye, Orta Doğu ve Afrika Bölgesi Başkanlığı’nı, Berna Ülman Visa Eıırope Bölge Genel Müdürlüğü’nü, Galya Molinas Coca-Cola Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya Bölümü Başkanlığı nı, Özlem İmece MasterCard Europe Güney Doğu Avrupa Başkanlığı’nı, Elçin Ergün ise Merck Serono Intercontinental Bölge Başkanlığı’m yürütüyor.

YARISI BOĞAZİÇİLİ

Türkiye’deki 100 Kadın CEO üzerinden yaptığımız araştırmamızdan çıkan bir başka ilginç sonuç ise yöneticilerin yüzde 45’inin Boğaziçi Üniversitesi mezunu olması. Kadın CEO’ların yüzde 9’u ODTÜ’lii, yüzde 8’i ise Bilkent Üniversitesi mezunu. Ciro bazında yaptığımız 50 Kadın CEO listemizde ise 27 tane Boğaziçili olduğu görülüyor.

Genellikle mezun olunan bölüm olarak ‘İşletme’ öne çıkıyor, iktisat ve mühendislik de bu bölümü takip ediyor.

Yöneticilerin yüzde 45’i ise yüksek lisans yapmış. Yurt dışındaki farklı üniversitelerde MBA yapan yönetici sayısı ağırlıkta iken işletme masterı yapmak için Türk üniversiteleri tercih edenlerin de olduğu görülüyor. Listede bu anlamda Tchibo Türkiye Genel Müdürü Şenay Küçük, 1NG Bank Genel Müdürü Pınar Abay ve Cafe Nero Türkiye Genel Müdürü Işık Keçeci Aşur’un ortak bir özelliğinin olduğu görülüyor. Bu üç kadın yönetici de Harvard Business Scholl’da MBA yapmış.

İLK İŞ DENEYİMLERİ



Yeni mezun bir genç için ilk iş tecrübesi çok önemlidir. Araştırmamızda Türkiye’deki 100 Kadın CEO’ya bunu da sorduk. Gördük ki kadın CEO’lar içinde üniversiteyi bi-tirmeyi beklemeden, daha ilköğretim yıllannda ilk işini yapan yöneticiler de var. Örneğin McDonald’s CEO’su Dilek Başarır ve Bonubon Genel Müdürü Özge Yılmaz. Başarır, ortaokulda matematik ve Fransızca dersleri vererek, Yılmaz ise ilkokulda etiket satarak ilk parasını kazanmış. Bunun dışında aile işlerinde çalışarak iş hayatına başlayanlar da var; OKI Solutions Türkiye Genel Müdürü Lusi Adııt ve Numil Genel Müdürü Gamze Çuhadaroğlu buna örnek verilebilir.

P&G OKULU!

Araştırmamızdan çıkan sonuçlardan hareket ederek, üniversite sonrası iş hayatına atılan kadın CEO’ların kariyerlerine başladıkları şirketlerin benzerlik gösterdiğini söylemek yanlış olmaz. Örneğin Türkiye’deki 100 Kadın CEO araştırmamızda yer alan kadın tepe yöneticilerin yüzde 10’a yakını P&G’de iş yaşamına başlamış. Bildiğimiz danışmanlık ve denetim şirketlerinde iş hayatına başlayanların oranı ise yüzde 7. Ağırlık ise bugün Emst&Young olarak faaliyet gösteren Arthur Andersen’da. Bu arada hemen belirtelim Türkiye’deki 100 Kadın CEO araştırmamıza dahil olan kadınlar arasında eğitim için gittikleri ülkelerde iş hayatına atılanlar da var.

ZORLANDIKLARI NOKTALAR

Araştırma kapsamında “îş hayatında bir kadın olarak ne tür zorluklar yaşadınız?” sorumuza ise kadın CEO’lann yüzde 40’ı hiçbir zorluk yaşamadığı yönünde cevap verdi.

Onlar “îş hayatı, iş hayatıdır.

Kadın erkek ayırt etmez” dediler kısaca.

Ancak yüzde 60’ı bazı zorlukların olduğunun altını çizdi. Kimi kadın yöneticiler evlilik ve çocuk nedeni ile işe ve kariyere verilen aralar, tempolu veya fazla seyahatli işlerin evle iş arasında yarattığı denge problemini en büyük zorluk olarak gösterdi.

Kimi, erkeklerde çok takdir edilen bir vasıf olan hırsın kadınlara yakıştı-nlmadığını ve bu konuda zorluk çektiğini anlattı. Ön yargılardan bahseden de oldu, kendini ispat etmek için erkeklerden fazla çaba gösterdiğini söyleyen de. Özellikle erkek dominant ve eğitim seviyesi düşük sektörlerde daha çok sıkıntı çekildiği, kadınların yönetici olsalar da ciddiye alınmadıkları ve kendilerini zorla kabul ettirmek gerektiği yönünde de serzenişte bulunuldu.

HAYAL KIRIKLIĞI

Bu konuda Tat Konserve Genel Müdürü Arzu Aslan Kesimer’in şu tespiti ise konuyu özetler nitelikteydi: “Üretim dünyasına tarihsel olarak erkeklerden sonra giren kadınlar, arayı kapatmak için daima daha çok çalışmak zorunda kalıyorlar. Bu da biz kadınlan daha detaycı ve daha titiz yapıyor, elbette bu durumu fırsata dönüştürmek mümkün ve bunu da layıkıyla yapıyoruz doğrusu. Gündelik hayatta rastladığım zorluktan ziyade üzüldüğüm konunun; herhangi bir dernek ya da sektör toplantısında, onca katılımcı arasında sadece bir kaç kadın katılımcı görmenin yarattığı hayal kırıklığı olduğunu söyleyebilirim.”

YURT DIŞI DENEYİMİ

Kadın CEO’ların yüzde 30’a yakınının yurtdı-şında çalışma tecrübesi rar. Diğer pek çok yöneticinin ise yaptığı görevlerde sürekli yurtdışı ile bağlantılı işler yapükları için bir ayağı yurtdışında.

Peki nasıl çalışıyorlar? Bir iş günlerini nasıl planlıyorlar? Tüm yöneticilerin olduğu gibi kadın CEO’lar için de gün erken başlıyor ve toplantılarla devam eden bir iş günü geçiriliyor. Tabii bir farkla. Kadınların ev ve çocuklar konusunda da sorumlulukları var. Dolayısıyla tüm alanlarda denge kurabilmek ve enerjilerini kaybetmeden çalışmaları gerekiyor. Seyahat ise hayatlarında olmazsa olmazı. Çoğu sorumluluk ve yetkinin delegasyonuna inanıyor. Örneğin Vodafone Türkiye CEO’su Serpil Timuray, çalışma sisteminin temelinin katılımcı yönetim olduğunun özellikle altını çiziyor.

ÇOĞU HOBİYİ UNUTMUŞ

Türkiye’deki 100 Kadın CEO araştırmamızın da pek çok yöneticinin olduğu gibi özellikle Kadın CEO’ların ev ve iş dengesini sağlarken bazı şeylerden feragat ettiği sonucu da ortaya çıktı. Özellikle yoğun tempoları içinde birçoğu kendine zaman ayırmakta sıkıntı çekiyor. Örneğin spor yapma konusunda. Bazı kadın CEO’lar spor yapmak için saat 5.30’da kalkıyor, bazılan ise öğlen yemeği arasında spora koşuyor.

Hobilerini sorduğumuz pek çok kadın CEO ya hobisinin işi olduğunu söylüyor ya da hobi zamanını ailesine ayırdığını itiraf ediyor.

Yves Rocher Genel Müdürü Elif Berker’in “Hobiye zaman ayıramıyorum, ayırıyorum diyen varsa da tebrik ederim” yanıtı ise tüm kadın CEO’ların bu konudaki durumunu özetliyor.

Bu arada belirtmek gerekir ki genellikle eş ve çocuklarla bir arada olabilecekleri hobi ortamları için uğraştığını söyleyen kadın CEO’lar da mevcut. İşin ayrılmaz bir parçası olan seyahati hobisi haline getirdiğini söyleyen de var.

HIZI SEVEN ÇOK

Tüm iş ve aile sorumluluklarının yanında hobisine zaman ayıranlar ise 100 kişinin olduğu listede iki elin parmaklarını geçmiyor. OMV Türkiye CEO’su Gülsüm Azeri ve Citibank Türkiye CEO’su Serra Akçaoğlu piyano çalıyor, Abdi İbrahim CEO’su Candan Karabağlı golf oynuyor. Novartis Türkiye CEO’su Gülden Berkman resim yapıyor. Intel Türkiye, Ortadoğu ve Afrika Bölgesi Başkanı Ayşegül İldeniz’in motosiklet ve offroad tutkusu var.

Back Up Genel Müdürü Sitare Sezgin fotoğrafçılıkla ilgileniyor, Tat Konserve Genel Müdürü Arzu Aslan Kesimer deneme ve şiir yazıyor, Lenova Türkiye Genel Müdürü Gülfem Çakmakçı ise Wing Chu yapıyor. En çok hobisi olan isim ise AvivaSa CEO’su Meral Eredenk. Birkaç yıldır motosiklet kullanan Eredenk’in kayak, dalış, amatör uçak kullanma, sörf, klasik otomobil ralli, yoga, Tai-Chi, ralliler, klasik otomobil ile ilgili ve sabit hız testi yarışları gibi pek çok hobisi bulunuyor.

Washington merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Corporate Women Directors International’ın yaptığı bir araştırmaya göre, başkanı kadın olan şirketlerin yönetiminde, başkanı erkek olan şirketlere göre çok daha fazla üst düzey kadın yönetici görev alıyor. Yani kadın CEO’lar kadınlara karşı pozitif ayrımcılık yapıyor.

POZİTİF AYRIMCILIK

Peki Türkiye’deki 100 Kadın CEO ekibini seçerken pozitif aynmcı-lık yapıyor mu? Bu somya bazı yöneticiler çalışma hayatında kadın erkek temelinde bir sınıflandırma yapmadığını ve yöneticilik havuzundan en iyi kaynağı seçmek ve yetiştirmek üzerine bir çalışma prensibi olduğu cevabını verdi.

Kimi yönetici de kadınlara iş hayatında daha aktif rol verilmesini desteklediğini ve bu yüzden de ekip arkadaşlarını seçerken kadınlara yönelik destek sağladığını itiraf etti. Ancak pozitif ayrımcılık yapmadığını söyleyen pek çok yöneticinin ekibinin büyük çoğunluğunun kadın olduğunu söylemesi CWDI’ın araştırmasını doğrular nitelikte.

KADIN CEO’LARDAN KADIN PROFESYONELLERE..

1.    Kadınlar, cinsiyetlerini hiçbir zaman kendileri için bir artı veya eksi değer olarak görmemeli.

2.    iş hayatı ciddidir ve hatta zaman zaman oldukça serttir. Yaşam tarzı olarak, iş hayatını çok ciddiye almalı, dayanıklı ve cesur olmalılar.

3.    Her şeyden önce kariyer planlarını uzun soluklu yapmak önemli. Mutlaka kendilerine hedef koymalı ve buna uygun şekilde kendilerini geliştirmeliler.

4.    iş hayatına uzun aralar vermeden, inançla çalışarak devam etmek başarıyı getirir. Ancak bunun için aile ve iş dengesini bir arada sağlıklı götürebilmek gerekir. Bunun yolu da disiplinli ve organize bir hayata hazırlanmaktan geçer.

5.    Dengeli bir iş ve aile hayatı için kariyerlerinin başlarında kendilerini destekleyecek anlayışlı bir hayat arkadaşına sahip olmak önemli.

6.    Kendilerine güvenmeleri ve her zorluğun altından kalkabilecek olduklarının bilincinde olmaları şart

7.    Yeniliklere açık olmak, zamanı iyi kullanmak ve uzmanlaşmaya önem vermek de başarıyı getirecektir.

8.    Kadın olmanın verdiği sağduyunun, sosyal analiz kabiliyetlerinin kendilerinin en büyük destekçisi olduğunun farkında olmalılar.

9.    insan veya makam ayrımı yapmadan herkesten bir şeyler alınabileceği unutulmamalı.

10.    Kendine güven ve doğru mentorlarm deneyimlerinden yararlanmak zorlukları daha hızlı ve kolay aşmalarına yardımcı olacaktır.

YURT DIŞINDAN GELEN KADIN CEO ANALİZİ

Türkiye’deki kadın CEO’ları araştırırken karşımıza üç yabancı kadın çıktı; Lufthansa Türkiye Genel Müdürü Bae Berke, Casper Türkiye CEO’sıı Charlotte A.Lamprecht ve Hay Group Türkiye Genel Müdürü Sylvia DeVoge. Peki onlar kadın yönetici olarak kariyerleri boyunca ne gibi sıkıntılar çekmişti?

Kariyerinin başlangıcında erkek meslektaşlarının bazı avantajları olduğunu çalışanların erkek liderlerle iletişimin her zaman çok daha iyi olduğunu gözlemlediğini söyleyen Charlotte A. Lamprecht, sonradan çalışanlar için önemli olanın sadece saygı duyulmak ve değer verilmek olduğunu anladığını, bunu sağlamak için de çalışarak durumu lehine çevirdiğini anlatıyor. Peki yurtdışında kadın yönetici olmakla Türkiye’de tepe yönetimde bulunmak arasında bir fark oluyor mu? Bu soruyu ise Hay Group Türkiye Genel Müdürü Sylvia DeVoge şöyle yanıtlıyor:

“Çok fazla fark görmüyorum. Kadın yönetici olmak bana her ülkede her zaman bir avantaj sağladı. Buna Türkiye de dahil!’

Ekonomist Dergisi





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir