Anasayfa / Ekonomi-Finans / Yeni SPK Kanununda Yatırımcıların Dikkat Etmesi Gerekenler

Yeni SPK Kanununda Yatırımcıların Dikkat Etmesi Gerekenler




En hayati 10 değişiklik

Geçen hafta yeni Sermaye Piyasası Kanunu Meclis’ten geçti. Sürpriz bir şekilde SPK yönetiminin de görev süresini sonlandıran kanunda, yatırımcıların dikkat etmesi gereken 10 maddeyi analiz ettik. Bu maddeler, içeriden bilgi ve manipülasyon gibi suçlara verilecek cezalardan, çağrı işlemlerine, temettü kararlarma ve şirket yöneticilerinin sormııluluklarma kadar önemli konuları içeriyor.

SPK-KanunuDünya 2008 yılında finans piyasalarından başlayarak tüm global ekonomiyi içine alan büyük bir kriz yaşadı. Türkiye finans sistemi, 2001 yılında yaşadığı kriz sonrasında finans sektörüne yönelik gerçekleştirdiği reformlar sayesinde 2008 krizinden büyük ölçüde kaçınabildi.

Finans sistemleri yeterince derin ve likit olmadığı için finans işlemleri yabancı finans merkezlerinde gerçekleşen ve finans sektöıiinde yabancı kurumlanıl ağırlık taşıdığı gelişmekte olan ülkeler ise büyük ülkelerle birlikte bu krizden en sert şekilde etkilendi. Yaşanan global kriz, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin yerli finans kurumlannı ve piyasalarını geliştirmesinin, dünyada yaşanan krizlere karşı bir tampon oluşturması açısından büyük önem taşıdığını ortaya koydu.

Yine de 2008 yılında yaşananlar Türkiye sermaye piyasalarında yeni dinamiklerin devreye sokulması, yeni önlemlerin oluşturulması gerektiğini ortaya koydu. Bu çerçevede Sermaye Piyasası Kuaılu (SPK), yeni Sermaye Piyasası Kanunu konusunda kapsamlı bir çalışma başlattı ve bir tasan hazırladı. Geçen hafta içinde bu tasarı Meclis’ten geçti ve finans piyasalan Cumhurbaşkanı’nın onayı ile Resmi Gazete’de yayınlanmasının ardından bu yeni kanuna göre hareket edecek.

Peki bu yeni kanun, temelde ne getiriyor? Yatırımcıların bu kanunla ilgili öncelikli olarak bilmesi gerekenler nedir? İşte tüm bunları SPK, Aracı Kuruluşlar Birliği, Kurumsal Yatırımcılar Derneği gibi sektörün önemli oyuncularına sorduk.

1 EKONOMİK SUÇA EKONOMİK CEZA

Piyasa bozucu eylemler idari para cezasına tabi fiiller olarak ilk defa mevzuatımıza girdi. Bilgiyi kötüye kullanma (insider trading) ve piyasa dolandırıcılığı (manipülasyon) suçlarına ilişkin olarak alınacak tedbirler kapsamlı ve. detaylı olarak düzenlendi. Buna göre 2-5 yıl arasında hapis cezaları söz konusu olacak. Ancak, kişi pişmanlık göstererek, 500 bin TL’den az olmamak üzere, elde ettiği menfaatin 2 katı miktan Hazine’ye sonıştuı-ma başlamadan önce öderse hakkında cezaya hüküm olunmayacak. Yatırım kuruluşları ile sermaye piyasası kurumlan, bir işlemin suç teşkil ettiğine dair herhangi bir bilgi veya şüphe bulursa bu durumu bildirecek. Yapılan düzenlemelere, SPK’ca alınan kararlara aykın hareket eden kişilere 20 bin TL’den 250 bin TL’ye kadar para cezası verilecek.

2 TEMETTÜ DÜZENLENİYOR

Kurul’un temettü oranı belirlemesi uygulaması yerine halka açık ortaklıklann genel kurulları tarafından belirlenecek kâr dağıtım politi-kalan çerçevesinde kârlarım dağıtabilecekleri düzenlendi. Ancak ihtiyaçlara göre Kurul’a sektör ve şirket bazında farklı esaslar belirleme yetkisi verildi.

3 NOMİNAL DEĞERİN W ALTINDAKİ HİSSEDE PAY İHRAÇ HAKKI

Paylarının piyasa fiyatı nominal değerinin altında olan şirketlerin nominal değerinin altında bir fiyatla pay ihraç edebilmesine Kurul’ca izin verilmesine imkan sağlanıyor. Böylece hisse fiyatı 1 TL’nin altında olan şirketler, bedelli sermaye artırımı yapabilecek.

4 HİSSELERİ ŞİRKETE SATMA VE ŞİRKETLERİN SATIN ALMA HAKKI



Önemli kararlann alındığı genel kunıllara katılamayan veya olumsuz oy veren pay sahiplerine paylarını şirkete satma hakkı veren “ayrılma hakkı” kavramı düzenlendi. Düzenlenen pay alım teklifine ilişkin esaslar Kanun’a taşınırken, Kurul’un bu zorunluluğuna uyulmaması durumunda uygulayacağı yaptırımlar güçlendirildi. Pay alım teklifi sonrası belirli bir pay oranına ulaşan ortaklara kalan azınlığı “ortaklıktan çıkamıa hakkı” ile teklif sonrasında azınlık haline gelen pay sahiplerine paylarını ortaklığa “satma hakkı” kavranılan düzenlendi.

5 YATIRIMCILARIN TAZMİN MERKEZİ GELİYOR

Yürürlükteki düzenlemede Yatırımcıları Koruma Fonu olarak adlandırılan sistem Yatırımcıları Tazmin Merkezi adı altında yapılandırıldı. Yeni düzenleme ile tazmin kapsamı, yatırımcılara ait olan ve yatırım hizmeti ve faaliyeti veya yan hizmetler ile bağlantılı olarak yatırım kuruluşu tarafından yatırımcı adına saklanan veya yönetilen nakit ödeme veya sermaye piyasası araçlarının teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan talepler olarak genişletildi.

6 KÖTÜ YÖNETİM CEZALANDIRILACAK

Üst üste beş yıl zarar eden ortaklıklarda yapılacak ilk genel kurul toplantısında imtiyazların kaldırılacağı hüküm altına alındı ve böylece imtiyaza sahip gnıp-lann diğer ortakların da menfaatine uygun davranmasının ve verimsiz yönetimlerin değiştirilerek şirketi daha iyi yönetecek kişilerin göreve gelmesinin sağlanması amaçlandı. Kamuyu aydınlatma belgelerindeki yanlış ve eksik bilgilerden kaynaklı yapılan işlemlerden dolayı yatınmcılann tazminat haklan ile sorumluluktan kurtuluş karinesi belirlendi. Yönetim kurulu üyelerinin hukuka aykırı işlemleri nedeniyle şirketin aldığı para cezalan için, bu ortaklara rücu edilmesi zorunlu kılınarak şirketin ve ortaklann zarara uğratılması engellenmek isteniyor.

7 DENETÇİLERİN SORUMLULUĞU

ARTIYOR Bir yatırım şirketinde veya kolektif yatırım kunıluşunda bağımsız denetçiler, bu şirkette veya bunlarla sermaye ve yönetim açısından ilişkili olan kunıluşlardan birinde, mevzuata aykırı şirket faaliyetlerinin sürekli ve düzenli yürütülmesini engelleyecek ve olumsuz görüş yada görüş bild ilinekten kaçınma gerektiren her türlü durumu Kunıl’a bildirmekle yükümlü nıtuldu. Bu yükümlülüğün gereğini yerine getirmek, bağımsız denetçiler için hukuki ve cezai bir sonımluluk doğuracak.

8 İZİNSİZ HALKA ARZ yy OLMAYACAK

İzinsiz halka arz yoluyla halktan toplanılan paraların iade edilmesi gerekecek. İzinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin internet aracılığıyla işlendiğinin tespit edilmesi durumunda, söz konusu internet sitelerinin faaliyetlerinin engellenebilmesi mümkün olacak.

9 PORTFÖY YÖNETİM “^ŞİRKETLERİ FON KURABİLECEK

Yeni SPK yasası, portföy yönetimi şirketleri açısından olumlu karşılandı. Burada en önemli değişiklikler, portföy yönetim şirketlerine fon kurma hakkı tanınması ve yatırım fonlarına bazı esnekliklerin tanınması (döviz bazında işlem görebilme, gayrimenkul satın alabilme gibi). Ancak fon kurma hakkının karşılanamayacak bir semıaye ihtiyacına dönüşmemesi için tebliğ yoluyla gerekli düzenlemelerin yapılması gerekiyor.

10 YÖNETİM DEĞİŞİYOR, İSTANBUL BORSASI GELİYOR

Yeni yasayla birlikte öncelikle SPK Başkanı ve üyelerinin görevi son bulacak. Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Kurul için yeni üye ve başkan seçimi yapılacak. İMKB ve İstanbul Altın Borsası’nın tüm malvarlığı, borç ve alacakları, hak ve yükümlülükleri ile tüm kayıtları Borsa İstanbul’a devredilecek. İMKB’nin halen kullandığı binalar Borsa İstanbul’da kalacak, ancak Istinye’deki arazinin de aralarında bulunduğu bazı malları Hazine’ye devredilecek. Borsa İstanbul’un yüzde 49 hissesi Hazine’ye, kalan yüzde 51 hissesi de kendi adına geçti.





Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir