Anasayfa / Kariyer ve İş / Yönetim Kurulları Gerçek İşlevini Kazanma Yolunda

Yönetim Kurulları Gerçek İşlevini Kazanma Yolunda




Yönetim Kurulları Gerçek İşlevini Kazanma Yolunda

GEÇEN yüzyılda şirket ortakları, yönetim kurullarına toplumdaki saygın kişileri seçerdi, istikrarlı büyüme dönemlerinde bu kurullara fazla iş düşmezdi. O dönemdeki adıyla, idare heyeti veya idare meclisi, durumu idare eder, etliye sütlüye fazla karışmazdı. Kurul üyeleri adeta bir noterlik makamı gibi çalışır, icra gücüne sahip yöneticilerin aldığı kararlan onaylardı. KIT’lerin yönetim kurullarına çoğunlukla seçim kaybetmiş politikacılar ve emekli generaller atanırdı.

Hızlı değişimin riskleri artırdığı son dönemde ise yönetim kurullarından, şirketin uzun vadedeki gelişme rotasını çizmesi ve risk yönetiminde daha aktif olması beklenmeye başladı. “Birlikte yönetim” anlamına gelen yönetişimin hayata geçirilmesinde yönetim kuruluna önemli görevler düşüyordu. Bazı şirketlerin yolsuzluklar veya zirvedeki tek adam olan CEO’nun hatası nedeniyle yok olmanın eşiğine gelmesi de kurulun sorumluluklarını artırıyordu.

Yönetim kurullarının gerçek önemini kazanmasına rağmen bazı sorunlar, verimli çalışmalar yapılmasını engelliyordu: Şirkette hatalı uygulamaları tespit eden bazı üyeler, bir kez daha seçilebilmek için susmayı tercih edebiliyordu. Kurulun salt çoğunluğunun şirket içinden ve genel müdürün astları arasından seçilmesi sağlıklı bir tartışma ortamının oluşmasına imkân vermiyordu. Çoğunluk şirket içinden gelen kişilerde olunca kurul işlevini yerine getirmekte zorlanıyordu. İktidarın büyüsüne kapılan genel müdür, yönetim yetkilerini kurul üyeleri ile paylaşmaya istekli olmuyordu.

VERİMLİ ÇALIŞMA

Kurul üyelerinin şirketin hatta ülkenin dışından seçilmesi, yukarıdaki sakıncaların bir bölümünü ortadan kaldırabiliyor. Bu tür bir uygulama, kararlarda yerel koşullar ile birlikte küresel ihtiyaçların da dikkate alınmasını kolaylaştırıyor. Yönetim kurullarının şirketin geleceğine sahip çıkacak ve tüm ortakların çıkarını koruyacak bir bileşimde oluşturulması için farklı ülkelerde şu yöntemler deneniyor:



■    Üyelerin farklı meslek ve uzmanlık konularından gelmesi şirketin çalışmalarımn farklı açılardan incelenmesine imkân veriyor.

■    Pazarı iyi tanıyan, tüketici davranışlarını analizde deneyimli üyeler şirketin orta vadedeki gelişme rotasının belirlenmesi açısından önem taşıyor. Kurulun performansında meslekten çok yetenek etkili oluyor.

■    Norveç’te kurullara kadın üye kotasının getirilmesi denemesinden olumlu sonuçlar alındığı gözlemleniyor.

■    Bazı ülkelerde yönetim kurulunun genel performansı bağımsız denetleme kuruluşları tarafından incelenerek rapor hazırlanıyor.

■    Risk yönetiminde ve nakit akışının denetiminde yetkinleşmiş, irdeleyici ve analitik zekâya sahip kişilerin seçimi, kurulun daha verimli çalışmasını sağlıyor.

MUHALEFET KÜLTÜRÜNÜN ÖNEMİ

Aynı hayat tarzını sürdüren, birbirine yakın eğitim ve deneyime sahip yönetici ve kurul üyelerinin görüş ve düşünceleri de zamanla benzeşiyor. Bu durumda kurulda farklı bakış açılarının yaratacağı bir düşünce zenginliği ortaya çıkmıyor. 30 yıldır kurullar konusunda araştırmalar yapan Yale Üniversitesi öğretim üyelerinden Jeffrey A. Sonnenfeld, bu konudaki çözümün muhalefet kültüründe olduğunu savunuyor. Sonnenfeld iyi yönetişimi amaçlayan kurul üyelerine şu önerileri yapıyor:

■    Kurul içinde bir muhalefet kültürünün oluşması için elinizden geleni yapın. Muhalefet edenleri bozgunculuk ile suçlamayın.

■    Patronun, genel müdürün veya yönetim kurulu başkanının muhalefeti hoş karşılamadığı şirketten hemen istifa edin. Üyelerden, çoğunluğun kararına uymalarının beklendiği kurullarda görev almayın.

■    Her şeyi sorgulayın ve söz almayan üyeleri de soru sormaya özendirin.

■    Kuruldaki klikleşmeyi daha başlamadan ortadan kaldırmaya gayret edin.

■    Görevinizin, yüksek mahkeme üyeleri gibi yalnız değerlendirmek ve karar almak olduğunu düşünmeyin. Önemli kararlar arifesinde alternatif senaryolar geliştirin.

■    Şirketin durumu ile ilgili bilgi ve raporların, toplantıdan çok önce size iletilmesini sağlayın.

■    Bazı CEO’ların şirkette kurmaya çalıştıkları monarşiye karşı ortak aklı devreye sokun.

Para Dergisi





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir