Anasayfa / Ekonomi-Finans / 2014’te özelleştirme geliri dörtte bire düşecek

2014’te özelleştirme geliri dörtte bire düşecek




Hükümet, özellikle enerji dağıtım ihaleleri sayesinde 2013 yılında özelleştirmeden 12,5 milyar dolarlık gelir elde etti. Fakat ihale programı yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlayan 2014’te vites epey düşecek gibi görünüyor. 2014’te beklenen özelleştirme geliri 6,9 milyar TL’de kalıyor. Bu da yaklaşık 3,5 milyar dolara karşılık geliyor. 2014’te termik santraller ve limanların yanında şans oyunları ihalesi de büyüle ilgi uyandıracak.

ihracat

Özelleştirme sürecinin son 10 yılda nasıl hız kazandığı pek çok kez gündeme geldi. Son 10 yıllık dönemde 28,4 milyar dolarlık özelleştirme gelirinin Hazine’ye aktarıldığını daha ön-ca yazmış ve 2013 yılı için elektrik alanındaki özelleştirmelerin de katkısıyla 10 milyar dolara uzanan bir gelir beklentisini sayfalarımıza taşımıştık. Gerçekten de tarihi yıllarından birini yaşayan Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), 2013’te özelleştirme uygulamalarından 12,5 milyar dolarlık gelir elde etti. Bu gelir daha ziyade elektrik dağıtım ihalelerinin katkısıyla gerçekleşti.

Yılın sonu yaklaşırken özelleştirmede 2014 ihale programı da belli olmaya başladı. 2013 yılında daha ziyade enerji alanındaki satışlarla öne çıkan ÖlB’nin 2014 yılı için portföyünde çeşitlemeye gittiği görülüyor. İdare, enerjideki termik santrallerin yanı sıra, şans oyunları, liman, otoyol ve taşınmazlarla 2014 ihale programına hazırlanıyor.

Aldığımız bilgilere göre, gelecek yıla ilişkin yapılan perspektifte özelleştirmeden tahminen 6,9 milyar TL’lik gelir bekleniyor. Bu da bugünkü kurlar üzerinden yaklaşık 3,5 milyar dolara karşılık geliyor. Gerçekleşme böyle olursa 2014’te özelleştirme gelirleri 2013’teki düzeyinin neredeyse dörtte birine düşecek.

İLK İHALE DERİNCE

Özelleştirme uygulamalarının başlatıldığı 1985 yılından 2013 yılma kadar geçen 28 yıllık sürede kapsama alman kuruluşların yarısından fazlası tamamen özelleştirildi. Geçen süreçte 1985 yılından bu yana Türkiye’deki 270 kuruluştaki kamu hisseleri, 22 yarım kalmış tesis, bin 4l6 taşınmaz, sekiz otoyol, iki boğaz köprüsü, 120 tesis, altı liman, şans oyunları lisans hakkı ile araç muayene istasyonları özelleştirme kapsamına alındı.

Gelinen noktada özelleştirme programında 21 kuruluş yer alıyor. Bu kuruluşların dokuzunda yüzde 50’nin üzerinde kamu payı bulunuyor. Bunun yanı sıra, özelleştirme kapsamında 559 taşınmaz, 37 tesis, iki liman, sekiz otoyol, iki boğaz köprüsü ile şans oyunları lisans hakkı yer alıyor. Mevcut listenin en gözde varlıklarını ise şans oyunları, boğaz köprüleri ve limanlar oluşturuyor.

İdarenin açıkladığı takvime göre 2014’ün ilk önemli ihalesi Derince Limanı olacak. İzmit Körfezi’ndeki liman stratejik önemi nedeniyle ilk ihalede büyük ilgi görmüştü. 2007 yılında 36 yıllığına işletme devri için ihaleye çıkarılan ve sonrasında Türkerler’e geçen Derince Limam’mn satışı, Liman-İş Sendikası’nın açtığı dava sonucu Danıştay’dan dönmüştü. İptal olan özelleştirmenin ardından tekrar kamuya geçen liman, yürütülen bir dizi çalışmanın ardından ihale takviminde yerini aldı. 16 Ocak 20l4’te ihaleye çıkması beklenen limana Türkerler’in yeniden talip olması bekleniyor. Mersin limanıyla dikkatleri üzerine çeken Akfen grubunun da bu özelleştirmeyle ilgileneceği öngörülüyor.



TALİH KUŞUNA TALİP ÇOK

Yılın belki de en önemli ihalelerinden biri ise Milli Piyango İdare-si’ne bağlı şans oyunlarındaki lisans hakkı olacak. İhalede son teklif verme tarihi 13 Şubat 2014 olarak belirlendi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın “Devlet eliyle bahis oynama dönemi bitiyor” diyerek duyurduğu bu özelleştirmede son teklif verme tarihinin seçim öncesine denk geldiği görülüyor.

ÖİB’nin talih kuşu için son teklifleri alacağı 13 Şubat 2014 tarihine hazırlanan önemli gruplar var. Kulislerde dolaşan bilgilere göre büyük şirketlerin ilgi göstereceği bu ihaleye yurtdışmdan da talipler çıkabilir. Tahminlere göre Çukurova Grubu, Koç Holding, Doğan Holding, Anadolu Grubu gibi devlerin ihaleye ilgisi yüksek olacak.

Bunların yanı sıra konsorsiyuma dönük gerçekleşen hazırlıklarda yabancı partnerlerin de devrede olacağı belirtiliyor.

ENERJİ SANTRALLERİ

Enerji alanında dağıtımda önemli bir gelir sağlanırken, üretimde de 13 milyar dolarlık bir hedef belirlenmişti. İhale sürecinin devam ettiği bu alanda da 2014’e damgasını vuracak iki önemli proje var. Çata-lağzı Termik Santrali ve Yatağan Termik Santrali’nin özelleştirmesi için program belli. Bu iki santral dışında Kemerköy ve Yeniköy Termik Santralleri de gündemde. Özelleştirme takvimine göre son teklif verme tarihi Çatalağzı Termik Santrali’nde

5 Şubat, Yatağan Termik Santrali’nde ise 10 Şubat. Kemerköy ve Yeniköy için ise öngörülen tarih 24 Ocak. Sözünü ettiğimiz tesislere özellikle dağıtımda olup da üretimde zayıf kalan grupların öncelikle başvuracakları belirtiliyor.

Taşınmazlar, otoyol, köprü, liman, enerji, şeker fabrikaları ve şans oyunları gibi pek çok alanı kapsayan özelleştirme listesinde yatırımcıların merakla beklediği iki alan var. Bunlar otoyol ve köprü ihaleleri. Fakat otoyol ve köprüler için kesinleşmiş bir ihale tarihi yok. Bu yıl içinde olması durumunda uzmanların seçim sonrasına kalabileceğini öngördüğü bu iki ihalenin de büyük gruplar arasında çekişmeye sahne olacağı kesin gibi görünüyor.

2013 REKORLAR YILI OLDU

Özelleştirme idaresi Başkanlığı’nın 2013 için heyecan ve mesai ritmi çok yüksek bir yılı geride bıraktığı rahatlıkla söylenebilir. Özelleştirme uygulamalarında geride bırakmaya hazırlandığımız yıl, özellikle enerji ihaleleri ile anılacak. Zaten rekor fiyatlar ve satışlar da bu alandan çıktı.

Satış/devir işlemleri tamamlanan ihalelerde yaptığımız çalışmada gördük ki, 2013’ün en yüksek ihalesi, Seyitömer Termik Santrali’nin satışı ile gerçekleşti. Çelikler Taahhüt, tek başına 2 milyar 248 milyon dolarlık teklif ile santralin sahibi oldu. Boğaziçi Elektrik’in ihalesi de 1 milyar 960 milyon dolarlık teklif ile özelleştirmelerin yıldızları olarak kabul edilen Cengiz/Kolin/Limak konsorsiyumunda kaldı.

Geçen yılın en yüksek üçüncü ihalesi de Toroslar Elektrik Dağıtım oldu. Toroslar’ı 1 milyar 725 milyon dolarlık teklif ile Enerjisa aldı. Elsan/Tümaş/Karaçay konsorsiyumu da Gediz EDAŞ’a 1 milyar 231 milyon dolarlık teklif ile sahip oldu. İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım’a Enerjisa 1 milyar 227 milyon dolarlık teklif verirken, Başkent Doğalgaz 1 milyar 162 milyon dolarlık teklif ile Torunlar Grubu’na verildi.






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir