Anasayfa / Ekonomi-Finans / Cari Açığın Azaltılması İçin Atılan Adımlar

Cari Açığın Azaltılması İçin Atılan Adımlar




TÜRKİYE ekonomisinde 1990’dan bugüne, büyüme oranı yükseldikçe, cari işlemler açığı tırmanışa geçti.

Cari açığın azaldığı yıllarda ise ekonomi durgunlaştı. Bu nedenle son yılların en önemli ekonomik sorunu, cari açığı artırmadan sürdürülebilir yüksek büyüme oranlarına ulaşmak oldu. Bunun için yeni stratejiler hazırlandı, paketler açıklandı. Bu konuda ekonomi yönetiminin attığı adımlar ve sonuçları şöyle sıralanabilir:

■ 2009’da açıklanan teşvik paketi yatırımları canlandırdı ama aynı süreçte cari açık da tırmanışa geçince yeni arayışlar başladı.

■ “Yeni Sanayi Strateji Belgesi” 2010 yılı sonbaharında kamuoyuna duyuruldu ve 2011 yılbaşından itibaren uygulamaya geçildi. Yeni strateji bazı iyileşmeler sağladı ama sanayileşmede yapısal iyileşme için gerekli atılımı ortaya çıkaramadı. Çizelgede görüldüğü gibi dış ticaret açığı veren önemli sektörlerin ihracatın ithalatı karşılama oranlarındaki artış dört-beş puanı aşamadı.

■ 2011’de dış ticaret açığının azaltılması için yeni ürünlerle yeni pazarlara açılma stratejisinin olumlu sonuçları dünya ekonomisindeki durgunluk nedeniyle ihracatta ancak yüzde 10’luk bir artış ortaya çıkarabildi.

■ Otomobilde ithalatın iç satışlardaki yüksek payının düşürülmesi için gösterilen gayretler henüz bir sonuç vermedi.

■ Cari açığın nedenlerinden biri olan düşük tasarruf oranını yükseltmek için yeni bir paket açıklandı. Paket bir tasarruf kampanyası ile desteklenmediği için bu oran 2 puan artışla ancak yüzde 14.4’e yükselebildi.

■ Geçen haziran ayında uygulanmasına başlanan teşvik paketinin sonuçları faiz oranlarındaki gerileme devam ettiği takdirde 2013’te ortaya çıkacak.

■ Önceki çözüm paketlerinden beklenen atılımı gerçekleştiremeyince 2011 sonbaharında cari açığa bu kez sektör hatta ürün bazında el atıldı. 2013-2015 yıllarını kapsayan Girdi Tedarik Stratejisi (GİTES) somut sonuçlarını gelecek yıllarda verecek.



■ İhracatın teknolojik düzeyini yükseltme hedefi konusunda dişe dokunur sonuçlar elde edile medi. “2013 Yılı Programı” içinde yer alan istatistiklere göre ortanın üstü ve ileri teknoloji ile üretilen ürünlerin toplam ihracatta 2007 yılında yüzde 37 olan payı, 2011’de yüzde 26.8’e düştü.

■    İllerin ve ilçelerin ekonomik gelişmesinin genel hatlarını belirleyecek “Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi” henüz hazırlık aşamasında bulunuyor.

Yukarıdaki önlemlerin başarılı olması ve sorunu çözmesi ancak bu soruna yeni bir zihniyet ile yaklaşılmasına bağlı olacak. Yeni yol ve yöntemler denenmediği takdirde cari açık sorunu ekonomiyi frenlemeye devam edecek.

NE YAPMALI

Ekonomi yönetiminin, ekonominin cari açık prangasından kurtulması için aşağıdaki önlemlere öncelik vermesi yararlı olabilir:

■    Tek bir strateji: Ekonominin önemli sorunları için farklı strateji belgeleri açıklamak yerine, tüm sorunları aynı süreçte çözmeyi amaçlayan tek ve kapsamlı bir strateji daha iyi sonuçlar verir. 2014-2018 yılını kapsayan beş yıllık plan, öncekilerden farklı olmalı ve ekonomide yapısal değişimi hedef-lemeli.

■    Kamu özel ortaklığı: Özel sektörün isteksiz göründüğü büyük sanayi yatırımlarında devlet gerektiğinde sermaye de koyarak daha aktif bir rol üstlenmeli.

■    Yol haritası: Stratejide belirlenen konular için önce somut hedefler konulmalı sonra bunlar bir takvime bağlanmalı. Aksi takdirde stratejiyi uygulamak için oluşturulan bürokratik kurullar atılımı yavaşlatabilir.

■    Yönetimde eşgüdüm: Ekonomi ile ilgili bakanlıkların çalışmaları eşgüdüm içinde yürütülmeli ve kamuoyuna farklı açıklar yapılması önlenmeli.

■    Yeni yatırım alanları: Otomotivde ve tüm sanayi alanlarında yaygın kullanım alanı bulunan yarı iletken sanayii ve diğer ileri elektronik dallarında yeni yatırımlar gündeme alınmalı. İhracatın ithalatı karşılama oranı düşük düzeylerde bulunan ileri kimya, ilaç ve eczacılık gbi sektörlerde de yeni yatırımlar teşvik edilmeli.

Cari açık sorununa çözüm üretirken bunun için Japonya, Güney Kore ve Çin gibi ülkelerin geçmişte hangi önlemleri aldığının incelenmesi bize de ışık tutabilir.

Faruk Türkoğlu / Para






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir