Anasayfa / Ekonomi-Finans / Cari Açık Önlemleri Yeterli Değil

Cari Açık Önlemleri Yeterli Değil




HÜKÜMET tarafından 10 Haziran günü TBMM’ye sevk edilen 10. Beş Yıllık Plan, geçen plan döneminde yüzde 3.4 düzeyinde gerçekleşen ortalama yıllık büyüme hızının yüzde 5.5’e yükseltilmesini hedefliyor. 2014 -2018 dönemini kapsayan yeni plana göre 2013’te 850.5 milyara ulaşacak gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH), 2015’te 1 trilyon dolar eşiğini aşacak ve 2018’de 1 trilyon 286 milyar dolara yükselecek. Bu planda belirlenen 2018 düzeylerine ulaşıldığı takdirde Türkiye’nin 2023 hedeflerini yakalaması da kolaylaşacak.

Planın başlangıç bölümünde dünyada “batıdan doğuya kayan büyüme ve üretim ekseni”, “çok kutuplu dünya düzeni”, “enerji sisteminde dönüşüm” ve iklim değişikliği ile çevre konusunda gerçekçi tespitler yapılıyor.

Planda ihracatın her yıl ortalama olarak yüzde 9.9 oranında artarak 2018’de 277.2 milyar dolara ulaşacağı tahmini yapılıyor, ihracatın 500 milyar dolarlık 2023 hedefine ulaşması için sonraki beş yıl içinde her yıl yüzde 12.4 oranında artması gerekiyor.

Planda GSYH için belirlenen göreceli olarak yüksek büyüme hızlarına rağmen cari açığın milli gelire oranının 2013 için tahmin edilen yüzde -6.5’ten, 2018’e kadar yüzde -5.2’ye düşeceği tahminine yer veriliyor. Bu düşüşün gerçekleşmesi için sanayi üretiminin ve ihracatın teknolojik düzeyinin önemli ölçüde yükseltilmesi gerekiyor. Oysa planda, imalat sanayinin teknolojik düzeyi için belirlenen hedefler bu tür bir artışa imkân vermeyecek düzeylerde bulunuyor. Çizelgede de görüldüğü gibi imalat sanayindeki yüksek ve orta teknolojili sektörlerin ihracat içindeki payında esaslı bir artış öngörülmüyor. Sanayinin yapısında esaslı bir dönüşüm sağlanamadığında ise ithalatın 404.3 milyar dolarlık 2018 hedefini aşması ve yüzde 5.5’lik büyümenin cari açığı tekrar tırmandırması kaçınılmaz bir risk olarak ortaya çıkıyor.



Plana ek olarak yeni bir sanayileşme stratejisinin hazırlanması ve bu strateji çerçevesinde ileri teknoloji yatırımlarının gerektiğinde devletin sermaye koyarak artırılması, bu durumda cari açık sorununu çözecek tek yöntem olarak görünüyor.

Bütçe ve mali politikalar konusunda son yıllarda alınan başarılı sonuçlar, gelecek beş yıl için de umut veriyor. Enflasyonda yüzde 4.3’lük 2018 hedefine ulaşılması da, dünya ekonomisinde önemli çalkantılar ortaya çıkmadığı takdirde pek zor görünmüyor. Ancak özel tasarrufların milli gelire oranının 2013’teki yüzde 12’lik düzeyinden beş yıl içinde yüzde 15.2’ye yükseltilmesi için yeni önlemlerin alınması gerekiyor.

SOSYAL VE SEKTÖREL HEDEFLER

Yeni planda sosyal ve sektörel konularda belirlenen hedeflerin daha gerçekçi ve ulaşılabilir olduğu dikkati çekiyor:

■ Nüfus politikası gereği olarak bir kadının hayatı boyunca doğurduğu ortalama çocuk sayısının 1.99’dan 2.1’e yükseltilmesi öngörülüyor. Bu artışa rağmen nüfus artış hızının beş yıl içinde yüzde 1.12’den yüzde 1.08’e düşeceği tahmin ediliyor. Aynı dönemde her 1000 canlı doğumda bir yaşına kadar ölen bebek sayısının 7.1’den 6.0’ya düşeceği belirtiliyor.

■ Sosyal güvenlik kapsamındaki nüfus oranının yüzde 84’ten yüzde 90’a yükseltilmesi amaçlanıyor. Sağlık konusundaki hedefler de ulaşılabilir düzeyde bulunuyor.

■ Çalışan kadınların toplam kadın sayısına oranını gösteren kadın işgücü katılma oranının, beş yıl içinde yüzde 30.9’dan yüzde 34.9’a yükseltilmesi ve ekonomik büyümeye yeni bir ivme kazandırması hedefleniyor.

■ Son yıllarda Ar-Ge’ye öncelik verildiği için bu konudaki harcamalarının milli gelire oranının yüzde 0.92’den yüzde 1.8’e yükseltilmesi mümkün görünüyor.

■ Enerji konusunda başlanan ve planlanan yatırımlar, kişi başına 4 bin 241 kilovat düzeyinde yıllık tüketim hedefine ulaşılacağını gösteriyor.

■ Özellikle demiryolu ve havayolu alt sektörlerindeki mevcut yatırımlar, ulaştırma konusundaki iddialı hedeflere ulaşmanın mümkün olacağını düşündürüyor.

Ekonominin geleceği ile ilgilenenlerin halen TBMM’nin tasarı ve teklifler bölümünde bulunan ve ileride DPT sitesinde yayınlanacak olan Onuncu Plan’ı muhakkak incelemesi gerekiyor.

Faruk TÜRKOGLU





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir