Anasayfa / Ekonomi-Finans / Çin para birimi Yuan dünyanın yeni rezerv para birimlerinden biri olabilir mi?

Çin para birimi Yuan dünyanın yeni rezerv para birimlerinden biri olabilir mi?




Büyümesi frenlenemeyen Çin ekonomisi yeni bir tartışmayı alevlendiriyor. Yakın gelecekte Çin para birimi Yuan dünyanın yeni rezerv para birimlerinden biri olabilir ımi? Yuan, büyüyen Çin ekonomisinin önünde, bn yöne doğru sessiz yürüyüşünü sürdürürken, Çin uzmanlarına göre Yuan’nı yeterince serbestleşmesi önünde bir gecede çözülemeyecek engeller var.

Türkiye’den Çin’e lisans eğitimi için giden öğrenci sayısında son yıllarda ciddi bir artış var. Çin’e lisans eğitimi için giden öğrencilerin büyük bir bölümü ticaretle uğraşan ailelerin çocuklarından oluşuyor.

İstanbul’da özellikle hırdavat, dekorasyon, promosyon ve hediyelik eşya gibi alanlarda uzun yıllardır Çin ile ticaret yapan ailelerin yeni kuşakları, üniversiteyi Türkiye’de okumak yerine Çin’e gitmeyi tercih ediyor. Neden mi? Çünkü Çin ekonomisi son dönemde görece durulsa da parlamaya devam ediyor ve bu aileler, gelecekte dünyada Çin’in kurgulayacağı ekonominin dışında kalmak istemiyor.

ÇİN’İN GÖZ KOYDUĞU TAHT

Bilindiği gibi bugün dünyadaki en güçlü para birimlerinden biri ABD dolan. 2012 l.çeyek IMF rakamlarına göre tüm rezerv paralann yüzde 62,2’sini ABD doları, yüzde 24,9’unu da Euro oluşturuyor. 2010 yılı itibariyle, yabancılann ABD dolan bazında 23 trilyona yakın varlığı bulunuyor. Senaryolar, Çin’in işte bu tahta göz koyduğunu gösteriyor.

ABD Doları bazındaki bu rezerv para, dünya gayri safi hasılasının neredeyse yarısına eşdeğer. Doların yanında dönem dönem başka para birimleri de uluslararası rezerv para olma yolunda ilerledi. Son olarak 2008 yılında ABD’de başlayan finans krizi, bir yıl sonra bu kez diğer bir gelişmiş pazar olan Euro bölgesi ekonomilerini etkileyen borç krizi, bu ülkelerin para birimleri üzerindeki belirsizlikleri artırdı.

Dünyanın en yaygın rezerv para birimi dolar ve sonrasında Euro üzerindeki güvensizlikler, yatınmcılar ve merkez bankalarını yeni bir alternatif rezerv para arayışına itti. Bu konuda en büyük alternatif ise Çin para birimi Yuan.

KONVERTİBL OLMALI

Dünya ticaretindeki ağırlığı giderek artan Yuan’ın 2025’e kadar dünya döviz rezervlerinin en az yüzde 5’ini oluşturan bir rezerv para haline gelebileceğine dair araştırma ve öngörüler bulunuyor. Sermaye piyasalarını dünyaya açmaya çalışan Çin, Yuan’ın konvertibilitesini (çevrilebilirlik) artırarak daha küresel bir kimlik kazandırmaya çalışıyor.

Ama Çin finansal piyasaları ve bankacılık sistemi reformunu tamamlamış değil. Hatta sermaye hareketlerinin önünde de ciddi engeller var. Bu durum, Yuan’ın tek başına rezerv para alternatifi olarak kabul edilmesini engelliyor.



Uluslararası yatırımcıların Çin para birimine rezev para olarak değerlendirebilmesi için bazı koşulların gerçekleşmesi gerekiyor. Yuan’ın tam konvertibl olması, Yuan biriminden ihraç edilmiş yatırım ürünlerinin, bonolar ve hisse senetlerinin bir sermaye kontrolüne bağlı olmaksızın serbestçe piyasa değeri üzerinden alınıp satılabilmesi ve Yuan faiz hadlerinin serbest piyasa koşulları ile belirleniyor olması gerekiyor.

MÜMKÜN MÜ DEĞİL Mİ?

Çin Türk Araştırma Merkezi (ÇİTAM) Başkanı Rıza Kadılar da Yu-an’ın bir rezerv para birimi olmasının yakın bir gelecekte mümkün görünmediği değerlendirmesinde bulunarak, “Her şeyden önce Çin para birimi tam anlamıyla serbest olarak konvertibl değil. Sermaye hareketlerinin önünde ciddi engeller var” diyor.

Kadılar, Çin’in para birimine uluslararası yatınmcılann bir rezerv para birimi olarak bakabilmeleri için Yuan’ın tam konvertibl olması gerektiğinin altını çiziyor. Bu koşullar yerine gelmedikçe Yuan ancak Çin ile yapılan dış ticarette bir alternatif ödeme metodu sunan bir para birimi olabilir. Kadılar, “Bu bağlamda da Çin Merkez Bankası’nın birçok ülke ile imzaladığı para takas anlaşmaları önem kazanıyor” diyerek ikili ticaret anlaşmalarının önemine dikkat çekiyor.

DENGELER DEİŞİR

Başkent Beijing’deki Avrupa Birliği Ticaret Odası’nın başkanı, Çinli yetkililerin kendisine Yuan’ın 2015’e kadar “tamamen konvertibl” olacağını söylediğini öne sürdü. İddianın “tamamen” tarafı ise oldukça şüpheli görülüyor. Yuan’ın “tam” konvertibilite-si için Çinli liderlerin bile kesin bir takvim vermesi oldukça zor, bunun Ticaret ya da Merkez yetkilileri tarafından aktarılması neredeyse olanaksız olduğu belirtiliyor.

Uluslararası finans piyasalarındaki genel beklenti, 2025 yılında Çin parasının dolar ve Euro’yla birlikte üçüncü rezerv para birimi olması yönünde. Küresel ekonominin genel gidişatındaki gelişmelerin, bu süreci kısaltması ya da uzatması söz konusu. Örneğin, Euro’nun geleceği üzerinde ciddi şüpheler var.

KIZILLARIN YÜKSELİŞİ

Buna karşın, Yuan’ın uluslararası-laşması olgusu geri dönülmez biçimde işliyor. Yuan’ın uluslararası para olması, küresel finans piyasası haritasında ciddi değişiklikler meydana getirecek kadar önemli bir olgu olarak gösteriliyor.

HSBC Çin baş ekonomisti Qu Hongbin, analistler Sun Junwei ve Donna Kwok’un “Kızılların yükselişi” başlıklı Yuan’ın uluslararasılaşmasını ele alan raporda, 2015’e kadar Çin’in ticaretinin diğer gelişmekte olan ülkelerle olan ticaretinin artışıyla “Yuan inanılmaz bir yükseliş yaşayacak. Dünya ekonomisi, yavaş ve emin adımlarla yeşillerden (doların rengi) kızıllara doğru yol alacak” deniyor.

Kısacası Çinli karar vericiler, para birimlerinin rezerv para olmasını isterken, bu durumun gerektirdiği serbest piyasa ekonomisinin önündeki engelleri kaldırmakta tereddüt ediyorlar.

Ekonomist






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir