Anasayfa / Ekonomi-Finans / Çin Türkiye’den Tütün İthalatına Yeniden Başlayacak

Çin Türkiye’den Tütün İthalatına Yeniden Başlayacak




Tütün Ekimi, Tütün Üretimi, Tütün İhracatı, Tütün Satışı

Çin’in birkaç yıldır ara verdiği Türkiye’den tütün ithalatına yeniden başlayacağını açıklaması sektörde sevinçle karşılandı. İzmir Ticaret Odası’nm girişimiyle alınan kararla son iki yıldır tütün yaprağı ihracatında yaşanan düşüş trendi tersine dönecek. Yeni dönemde, gittikçe azalan tütün ekim alanlarının da artması bekleniyor.

Tütün ve mamülleri, yıllık yaklaşık 1 milyar dolarlık ihracat getirisi ve ülkede yarattığı istihdam kapasitesi ile üzüm, incir, zeytin ve pamuk gibi geleneksel ihraç tarım ürünleri arasında önemli bir yere sahip. Ancak 2009’dan sonra özellikle tütün yaprağı ihracatında düşüş dikkati çekiyordu. Bunun en önemli nedeni Tekel’in özelleştirilmesi oldu. Tekel zamanında kurumdan aldığı stok ürünü satma imkanı bulan ihracatçı, özelleştirmenin ardından stoğa çalışılmanın azalması ile birlikte bu imkandan yoksun kalmıştı. Tütün ihracatı da büyük oranda düşmüştü.

Ancak bu yılın ilk dört ayında bu trend tersine dönmüş durumda. Geçen yılın ilk dört ayında 150 milyon dolar civarında gerçekleşen tütün ihracatının bu yılın aynı döneminde 241 milyon dolara çıktığı görülüyor. Peki bu artışın nedeni ne?

Tütün ihracatı yapan en önemli şirketlerden olan Sunel Ticaret Türk icra Kurulu Başkanı Noyan Gürel, ihracattaki artışın en önemli nedeninin 2009’a ilişkin şirketlerin ellerindeki tütün stoklarının ihraç edilmesi olduğunu söylüyor. Bunun dışında tütün üreticisini teşvik etmek adına bu yıl erken alım yaptıklarını ifade eden Gürel, konuşmasını şöyle sürdürüyor: “Bu yıl işlediğimiz tütünleri aralık ayında sevk etmeye başladık. Geçen yıllarda bu Ağustos ayına kadar uzardı. Son dört aydaki artışın en büyük nedenlerinden biri de bu.”

PAZARLAR DEĞİŞİYOR

Tütün ihracatını gerçekleştiren 31 şirketin bağlı bulunduğu Ege İhracatçılar Birliği verilerine göre tütün ihracatımızdaki bu gelişmenin dışında sigara ihracatımızın da her yıl arttığı görülüyor. 2007 yılında 192 milyon dolar olan sigara ihracatımız 2011 yılında 304 milyon dolar seviyesine ulaşmış durumda.

Tütün ihracatı gerçekleştirdiğimiz pazarlara bakıldığında da bazı değişimler gözleniyor.

Eski yıllarda tütün ihracatımızın yüzde 60’a yakını ABD’ye doğrudan gerçekleştirilirken, bugün bu rakamın yüzde 25’lere gerilediği gözleniyor.

Bu doğrudan ABD’ye yapılan ihracatın azalması gibi bir sonucu ortaya çıkarsa da, asıl olan; ABD’nin doğrudan alım yapmak yerine alımlarını başka ülkelere yönlendirmesinden kaynaklanmakta.

Bu noktada sürpriz bir pazarın öne cıkması dikkat çekiyor. Önceki yıllarda en büyük pazarlarımızdan olan Çin, daha önce aldığı karar ile Türkiye’den yaptığı ithalatı bitirme noktasına getirmişti, iki ülke arasında bu yılbaşı gerçekleşen anlaşma ile Çin, tütünde yeniden büyüyen ihraç pazarları arasına giriyor.



Bugün dünyada sigara içenlerin yarısı Çinli. 330 milyon civarında sigara tüketicisi var Çin’de. Özellikle blended sigara denilen harman tütünden yapılmış batılı markaların sigaraları daha çok tüketiliyor. Ve blended harman için de Türk tütününe ihtiyaç var. Ancak 1992 yılından itibaren Türkiye’de üretilen tütünlerde Mavi Küf hastalığının belirlenmesi ile birlikte Çin Türkiye’den alacağı tütünlerin üç yıl stokta beklemesini, üç yıl sonra yapılan kontrollerde hastalık emaresi bulunmaması halinde satın alınması uygulamasını başlatmıştı. Tekelin stok imkanı olması nedeniyle bu uygulamanın ilk başlarda sorun yaratmadığını ancak sigara sektöründeki özelleştirmenin ardından özel sektörün stok tutmaması nedeniyle Çin’in bu uygulaması tütün üretimine büyük darbe vurdu.

ÇİN YİNE DEVREDE

Bunun sonucunda dünyanın en büyük tütün üreticilerinden birisi olan Türkiye’nin, dünyanın en büyük sigara tüketicisi olan Çin’e tütün ihracatı 3 milyon dolara kadar geriledi. Ancak bu yılın başında İzmir Ticaret Odası’nın girişimi üzerine imzalanan bir anlaşma ile Çin’e yapılan tütün ihracatındaki engeller kalktı, imzalanan anlaşma ile artık üç yıl bekleme koşulu aratmıyor. Kalite kontrol sonucunda tütün ihracatı yapılabiliyor.

ihracat gerçekleştirilen ülkeler içinde bu yılbaşında Türkiye ve Çin arasında yapılan anlaşmayla beraber Çin’in öne çıkması bekleniyor. Beş yıl içinde bu ülkeye 150 milyon dolarlık ihracat yapılmasının sözkonusu olacağı sektör temsilcilerince ifade ediliyor. 2011 yılında bu ülkeye yapılan ihracat sadece 2.7 milyon dolardı.

TÜTÜN EKİMİ ÖZENDİRİLİYOR

ihracatta durum böyleyken üretimde son yıllarda bazı olumsuz gelişmeler söz konusu. Tekel’in özelleştirilmesi sonrasında üretimden ve ticari hayattan çekilmesi, belirlenen fiyatların da sosyal fiyattan ekonomik fıyata dönmesi, ihracatçının da ihraç edebileceği kadar türün ürettirmesi, üretimin önemli ölçüde gerilemesine yol açtı.

Beklediği rakamı alamayan üreticiler başka ürünlere yöneldi, sanayileşme ve konutlaşma tütün ekilen alanlarda önemli ölçüde daralmaya yol açtı. Ama son birkaç yıldır daha fazla tütün üretilmesi yönünde atılan adımlar var. Ekimin özendirilmesi adına avans ve erken ödeme suretiyle üretici desteklerinin yanında son yıllarda birçok firma artan maliyetleri aşağı çekebilmek için Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da tütün ektinneye başladı.

Manisa Ziraat Odası Başkanı Nuri Sorman, 2001 yılında 9-35 olarak belirlenerek sözleşme imzalanmasına rağmen alıcı firmaların fiyatlarını yaklaşık 1 TL daha artırarak alım yaptığını söylüyor. Bunun en önemli gerekçesinin tütün üretiminin tahmin edilenden çok düşük olması olduğunu söyleyen Sorman “Tütün tarımını artırabilmek amacı ile bu yıl talimini üretime göre yüzde 50’ye varan oralarda avans niteliğinde ön ödeme yapıldığı gözlendi. Dolayısıyla tütün ekilen alan artacak” diyor.






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir yorum

  1. Nihat AYDIN ve eşi

    slm ben evde tutun yaprım daha öncedende deneyımım var 5 kısılık arkadas gurubumda var ıstersnız daha hızlı ve ıtınayla yaparız MALATYA 0532 799 38 72

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir