Anasayfa / Ekonomi-Finans / Doların Tarihi

Doların Tarihi




AMERİKAN doları, 1518’de Bohemya’da kutsal bir yer olan Joashim’de basılan Joachimsdaler adlı gümüş paradan doğmuştur.

Bu para, Avrupa’da yaygın olarak kullanılmaktaydı. Hollanda’da “dalder”, İskandinavya’da “daler” ve İngiltere’de de “dolar” olarak adlandırılmaktaydı. Amerikan dolarının ABD’nin milli para birimi olması kararı, 1863 yılında çıkarılan Milli Bankacılık Yasası ile resmileşmiştir.

ABD dışında para birimleri “dolar” olarak adlandırılan ülkeler, Avustralya, Kanada, Bermuda, Hong Kong, Bahamalar, Barbados, Belize, Cayman Islands, Dominik Cumhuriyeti, Fiji, Jamaica, Yeni Zelanda, St. Lucia, St. Vincent, Singapur, Solo-mon Islands ve Zimbabvve’dir.

1862’de ABD hükümeti ilk kağıt para örneğini piyasaya sürmüştür. Banknotlar, altın sertifikalarından farklı olarak yeşil mürekkep ile basıldıkları için ‘yeşil sırtlı’ adı takılmıştır.

Her bir banknotun üzerinde, mühürün ortasındaki garanti sembolü ve banknotu basan federal bankanın mektubu yer alır. Örneğin, “B” New York’u temsil etmektedir. İkinci belirleyici sembol, banknotun üzerinde dört kez basılmış olan bir rakamdır. 2. Federal Rezerv Bankası’nın 12 şubesi de birer harf ve sayıya sahiptir. Örneğin, San Francisco “L” ve “12”dir. Federal Rezerv Bankası’nın her bir şubesi, bölgenin ihtiyaçlarına göre banknot basar fakat banknotlar tüm ülke çapında kullanılabilir.

Üzerinde bir kartal ve 13 sayısı yer alan Amerika’nın büyük mühürü, ülkeyi ve ABD ilk kurulduğunda sahip olduğu 13 eyaleti temsil eder. Bu mühürün üzerindeki semboller: Kartalın kalkanı üzerinde 13 çizgi, kafasının üzerinde 13 yıldız, pençelerinden birinde 13 ok, diğerinde 13 yaprak ve bir zeytine sahip bir zeytin dalı vardır.



Mühürün ön yüzünde, 13 harfli latin deyimi ‘Annu-it Coeptis’ yer alır. Anlamı, “Her şeyi gören Tanrı’nın rahmeti”dir. Piramitin üzerindeki göz de bunu temsil etmektedir. Pira- * mit sembolü, Amerika’nın sağlam temelini temsil et- H mektedir. Alt kısımda yer alan, Roma harfleriyle yazılmış 1776 ise özgürlüğün ilan edildiği seneyi ifade etmektedir. İkinci bir deyim olan

“Novus Ordo Seclorum” ise, “yeni çağ” anlamına gelmektedir.

Dolar, üç aşamada basılmaktadır. İlk gün siyah yüz basılır. İkinci gün yeşil olan arka yüz basılır. Üçüncü gün ise yeşil renk ile seri numarası, mühürü ve hâzinenin imzası basılır. Banknotlar, iki şekilde işaretlenir. 8 haneli seri numarası ön yüzün sağ üst ve sol alt kısmına basılır. Her banknotta kişi resmi ve hazine imzası arasında da bir numara yer alır.

Para basım bürosu Washington DC’de ve Texas’ta Fort VVorth’de bulunmaktadır. Para büyük boyutlu kağıtlara basılır, yüzer yüzer paketlenir ve kesilir. Daha sonar desteler halinde paketlenir. Her biri 3 milyon baskı yapabilen baskı plakaları kopyalanmaya karşı çok karmaşık desenler içerecek şekilde hazırlanır.

Baskıda kullanılan mürekkep, zayıf manyetik özelliklidir ve formülü sır olarak saklanmaktadır. Grein and Co. tarafından yapılan özel kağıt 1879’dan beri ABD’nin tüm paralarının basımında kullanılmıştır. Kağıdın yaklaşık olarak yüzde 75 pamuk ve yüzde 25 ketenden üretildiği tahmin edilse de yapısı sır olarak saklanmaktadır. Kağıt, ayrıca az miktarda küçük boyalı naylon iplikler içermektedir.

Amerikan doları, dünyanın temel para birimlerinden biridir. Diğer para birimlerinin değeri, dolara gore hesaplanmaktadır. Uluslararası ekonomik ve politik instabilité dönemlerinde, ABD doları kendi kendine yetebilen bir para birimi olma özelliği taşımaktadır. Bu durum özellikle 1997-98’deki Güney Asya krizinde kanıtlanmıştır. 1999’da euro’nun ortaya çıkması, doların rolünü fazla etkilememiştir.

Euro zor günler yaşadıysa da diğer para birimlerinin değerini ölçen bir para birimi haline gelmiştir. Bugün ise doların global işlemlere katılımı yüzde 50 civarındadır. Güvenilir bir para birimi olma unvanını elde etmiş olan dolar, bu özelliğini korumak için çabalamaktadır.





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir