Anasayfa / Ekonomi-Finans / Ekonomideki Beş Yıllık Plan

Ekonomideki Beş Yıllık Plan




BİRİNCİ Beş Yıllık Plan’da sıralanan önemli sorunlardan biri dış ticaret ve cari işlemler açığıydı. İlk planda toplam tasarrufların milli gelire oranının 1962’de yüzde 12.4’de kalmasının cari açığın diğer bir nedeni olduğu belirtiliyordu. 1963 yılının başında yürürlüğe giren bu plandan sonraki 50 yıl içinde köprülerin altından çok sular aktı. 1962’de nüfusun yüzde 77’si tarımda istihdam edilirken 50 yıl içinde bu oran yüzde 20’lere düştü. Pamuk-incir-üzüm-tütün dörtlüsü ile diğer tarımsal ürünlerin ihracattaki payı 1962’de yüzde 72 iken, 2012’de sanayi ürünleri ihracatın yüzde 90’mdan fazlasını oluşturdu. Yarım yüzyıllık süre içinde nüfus arttı, ekonomi gelişti. O zamanlar bir tarım ülkesi olan Türkiye sanayileşme yolunda aşamalar kaydetti. Ancak tüm bu değişim ve gelişmeye rağmen,1963’ten itibaren uygulanan dokuz plan ekonominin, düşük tasarruf oranı, dış ticaret ve cari işlemler açıkları konusundaki makûs talihini bir türlü kıramadı.

Yetersiz tasarruf oranı ve cari işlemler açığı bugün de sorun olmayı sürdürüyor. Ekonominin atağa kalktığı her yılda tırmanışa geçen cari işlemler açığı ekonominin büyüme potansiyelini frenlemeye devam ediyor. Her hızlı büyüme döneminin ardından ekonominin yavaşlaması ortalama hızı düşürüyor ve gelişmiş ülkelere yetişmemizi geciktiriyor.

Önümüzdeki beş-altı yıl Türkiye ekonomisi için kritik bir öneme sahip bulunuyor. Bu dönemde ekonomi düşük hızlarla büyüdüğü takdirde Türkiye orta gelirli bir ülke olarak kalacak. Yüksek büyüme hızları ise Türkiye’nin gelişmiş ülkeler safına katılması için geçecek süreyi iyice kısaltacak.

Gelecek yıl hazırlanacak ve 2014-2018 dönemini kapsayacak Onuncu Beş Yıllık Plan’ın öncekilerden çok farklı olması ve sürdürülebilir hızlı büyümeye giden yolu açması gerekiyor. Yeni plandan beklenen işlevler şöyle sıralanıyor:

■    Onuncu Plan’daki hedefler, Türkiye’deki refah düzeyinin 2023’te AB’nin ortalama refah düzeyine yetişmesini sağlayacak şekilde belirlenmeli.



■    Bu plan, Türkiye’nin 10 bin dolar dolayında kişi başına gelir düzeyine takılıp kalmasını, diğer bir ifadeyle orta gelir tuzağına düşmesini engelleyecek bir strateji ve kapsamlı önlemler içermeli.

■    Hazırlanacak planda, üretim ve ihracat içinde ortanın üstü ve yüksek teknolojili ürünlerin halen düşük olan oranını istikrarlı bir şekilde yükseltecek politikalara öncelik verilmeli. Bu oran yükseltildiğinde ihracat daha hızlı artacak, ithalatın da hızı kesilecek. Bu da cari açığın azalması ve Türkiye’nin önünün açılması anlamına gelecek.

■ Yeni planda milli gelirin daha adaletli dağıtılmasını sağlayacak sosyal politikalar da bulunmalı.

PLANI BEKLEYEN TEHLİKELER

Aşağıdaki konularda gerekli önlemler alınmadığı takdirde Onuncu Plan’ın ekonomideki büyüme-cari açık ikilemini çözmesi ve öncekilerden farklı nitelikler taşıması çok zor olacak:

■ Komisyona havale: Geçmiş plan dönemlerinde rapor hazırlayan özel ihtisas komisyonları, ufuk açıcı politikalar önerme konusunda yeterince başarılı olamadı. Yeni dönemde bu komisyonlara farklı görüşlerden kişilerin alınması sağlanmalı ve tartışmalar özendirilmeli. Gerektiğinde yabancı bilim insanlarının ve yurtdışmda başarılı olmuş girişimcilerimizin, öğretim üyelerimizin de görüşü alınmalı.

■    Parçalı strateji: 2010 yılından bu yana farklı bakanlıklar tarafından yatırım teşvikleri, tasarrufları artırma önerileri, yeni sanayi strateji belgesi ve girdi tedarik stratejisi açıklandı. Bunların uyum ve eşgüdüm içinde olumlu sonuçlar vermesi için tüm önlemler tek bir bütünsel atılım stratejisinde birleştirilmeli.

■    Yol haritasız plan: Bugüne kadar planlarda yalnız yapılacak işler arka arkaya sıralandı ve bunların hayata geçirilip geçirilmediği kamuoyu tarafından izlenemedi. Bu sakıncayı gidermek için Onuncu Beş Yıllık Plan’da yapılacak işler ve alınacak önlemler bir takvim ve yol haritası çerçevesinde sıralanmalı.

■    Vasat hedefler: Ekonominin cumhuriyet dönemindeki yıllık ortalama büyüme oranı zaten yüzde 5 dolayında olduğu için yeni plandaki büyüme hedefi, yüzde 5’in epey üstünde olmalı.






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir