Anasayfa / Ekonomi-Finans / Forex Nedir, Forex Piyasasında Nasıl İşlem Yapılır?

Forex Nedir, Forex Piyasasında Nasıl İşlem Yapılır?




Son yıllarda şirketler için büyük nakitlerini, yatırımcılar için ise tasarruflarını en verimli yatırım enstrümanlarında değerlendirmek hiç kolay değil. Faizlerin bu kadar düşük ve döviz ile altın gibi diğer bilinen yatırım enstrümanlarının her türlü spekülatif harekete açık olması tatmin edici getirileri adeta hayal konumuna getiriyor.

forex piyasalarinda islemBelki de son yılların en verimli yatırım aracı fonlar. Fakat her fon değil. Onlaca bankanın yüzlerce fonu arasında en iyisini bulma yeteneğiniz ve şansınız varsa, paranız enflasyon karşısında mutlak galip gelebilir. Hatta daha fazlasını da kazanabilirsiniz.

Ekonomist’in bu yılbaşında fonmetre.com internet sitesinin katkılarıyla yaptığı ‘Şampiyon Fonlar” araştırmasında yatırımcılarına yüzde 50’nin üzerinde kazandıran fonlar olduğunu hatırlatalım. Fakat Türkiye’de fon yatırımcılarının büyük bir kısmının macerayı sevmediklerini paralarının yüzde 80 gibi çok büyük bir kısmını likit fonlarda tuttuğunu hatırlatalım.

YATIRIMCI SAYISI ARTIYOR

Macera, heyecan, adrenalin ve yüksek kazanç için risk peşinde koşanlar için çeşitli yatırım enstrümanları var. Forex belki de bütün bu faktörleri içinde barındıran en sofistike enstrümanlardan biri. Daha yolun başında olmasına karşın, bu alanda küçük ya da büyük oranlarda işlem yapan yatırımcıların sayısı hızla artıyor. Birkaç yıl önce sayıları yüzlerle ifade edilen Forex piyasası yatırımcıları bugün 15 binin üzerine çıktı.

Peki nedir bu Forex piyasalar? Kimler, nasıl işlem yapar? Herkese açık bir piyasa mıdır? Belli bir işlem limiti var mıdır? Bu piyasada işlem yapmanın yolu nedir? Risk dolu bu piyasada işlem yaparken nelere dikkat etmeli?

İşte bütün bunlarla ilgili son dönemlerde sıkça soruların sorulduğu ve koyu merak edenlerin sayısının her geçen gün arttığını gördüğümüz için bu hafta Forex piyasalarını, yukarıdaki soruları da kapsayan geniş bir araştırmaya tabi tuttuk.

DİĞERLERİNE BENZEMİYOR

Yatırımcılar için geleneksel ürünlerin her zaman yeri ayrı ancak alternatif piyasalar artık yeni bir kazanç yolu oluşturuyor. Özellikle faizlerin düşük olduğu, döviz, altının getirisinin eksiye döndüğü bu dönemde, alternatif getiri arayan yatırımcılar için Forex, son dönemde farklı bir yatırım piyasası olarak öne çıkıyor.

Döviz hareketlerine göre değerin belirlendiği bir piyasadan oluşan Forex, kaldıraç oranının l’e 100 kadar yüksek olması ve 24 saat işlem yapılabilmesi nedeniyle yatırımcılar tarafından dünya çapında çok fazla tercih ediliyor. Forex piyasasında, hisse piyasalarından farklı olarak görülen hareketlenmelerin çoğunluğu, bir ekonomik veya piyasa beklentisi paralelinde olması.

Ülkelerin para birimlerinin karşılıklı değiştirildiği, diğer bir değişle farklı dövizlerin spot olarak alınıp satıldığı işlemleri kapsayan Forex, İngilizce ‘Foreign Exchange’ kelimelerin kısaltılmasından oluşuyor ve yabancı paraların birbiri arasındaki değişim oranından faydalanıyor.

23 ARACI KURUM VAR

Daha önce yurt dışındaki piyasalarda Forex işlemleri gerçekleştirebilen aracı kurumlar artık iç piyasada da bunu yapabiliyor. Forex piyasası düzenleme yetkisi kanunla SPK’ya verildi. Kaldıraçlı alım satım işlemleri olarak adlandırılan bu faaliyetler de 2011 yılı Ağustos ayından itibaren yalnızca kurul tarafından bu faaliyette bulunmak üzere yetkilendirilmiş aracı kurumlar ve vadeli işlem aracılık şirketleri tarafından yerine getirilebiliyor.

2011 yılı Ağustos ayından itibaren SPK denetimine alınan Forex piyasası için bugüne kadar 23 aracı kurum yetki aldı. Günlük işlem hacmi o dönemde 7-10 milyar dolar civarında olan Forex piyasasına yeni yatırımcıların girmesiyle bir günde yapılan işlem hacmi 15 milyar dolara kadar yükseldi.

Yatırımcı sayısı da 15 bine ulaştı. Yıl sonuna kadar yatırımcı sayısının ise 30 bine ulaşması bekleniyor.

İŞLEM HACMİ

Dünya finans piyasası içinde Forex piyasası oldukça önemli bir yer tutuyor, işlem hacmi 5.5 trilyon doların üzerine çıkan piyasada en fazla işlem sırasıyla İngiltere, ABD ve Singapur’da gerçekleşiyor. Londra’nın günlük işlem hacmi 2 trilyon dolara, ABD’nin 904 milyar dolara ve Japonya’nın ise 312 milyar dolara ulaşıyor. Gelişen bir piyasa olan Türkiye’deki Forex piyasasının yıllık işlem hacmi, Londra’nın ancak günlük işlem hacmini yakalayabiliyor. Yine de yeni yatınmcılarla birlikte bu hacmin hızla artması bekleniyor.

Son açıklanan 2012 yılının dokuz aylık verilerine göre, Forex’te gerçekleşen işlem hacmi, IMKB ve VOB’un işlem hacmini aştı. Şirketlerin Forex’te ulaştıkları dokuz aylık işlem hacmi toplam 1 trilyon 694 milyar TL olurken, Forex’ten elde edilen toplam gelir 81 milyon TL’nin üzerinde. Yine aynı dönemde 15 bin Forex yatırımcısı bulunurken, 2013 sonuna kadar bu rakamın 25-30 bine, işlem hacminin 3 trilyon TL’ye, elde edilecek gelirin ise 150 milyon TL’ye çıkması bekleniyor.

RİSK ÇOK YÜKSEK

Forex, yüksek kazanç yarattığı için oldukça cazip bir piyasa, ancak uzmanlar yatınmcılan bu konuda uyarıyor. Çünkü yüksek kazanç sağlayabildiği gibi kayıplar da ani ve büyük boyutta olabiliyor.

En temel riskler yüksek volatilite, kaldıraç ve uzun işlem saatleri olarak sıralanıyor. Forex piyasaları volatilitesi yüksek, ekonomik ve siyasi gelişmelere duyarlı, bu gelişmelere çok hızlı ve çok yüksek fiyat hareketleriyle reaksiyon verebilen piyasalar. Bunun üzerine küçük teminatlarla büyük pozisyon alma olanağı sunan yüksek kaldıraç oranı da eklenince, kısa zamanda ciddi zararlar yaşanması gibi önemli bir risk ortaya çıkıyor.

Dolayısıyla yatırımcılar kaldıraç kullanımında çok dikkatli olmalı. Piyasadaki gelişmelere, yatırım yapılan döviz paritesinin cinsine, ekonomik gelişmelere ve benzerli etkenler bağlı olarak kaldıraç oranı ayarlanmalı.

PARAYI İYİ YÖNETİN

Forex piyasasında dikkat edilmesi gereken bir diğer konunun piyasanın okunmasından önce para yönetimi olduğunu söyleyen Saxo Capital Markets Genel Müdürü Egemen Kaya, “ Zarar durdur(stop-loss) emirleri kullanarak küçük zararları riske edecek bir strateji uzun vadede daha yüksek getiri arayışında yatırımcının önünü daha rahat görmesini ve piyasaya objektif yaklaşmasını sağlar” önerisini yapıyor.



Yatırımcılar Forex piyasasında, kaldıraç özelliği sayesinde küçük bir teminat ile varlıklarının üzerinde pozisyon alabilir. Kaldıraç etkisi kâr etme fırsatı veya zarar etme potansiyelini beraberinde getiriyor.

Bu nedenle yatırımcılara varlıklarının ne kadar üzerinde bir pozisyon alabileceklerini iyi tartmaları, gün içinde ortalama oynaklığı iyi analiz etmeleri tavsiye ediliyor. Bu sayede yatırımcı küçük zararları riske ederek büyük kâr fırsatlarını kovalayabilir.

KALDIRAÇ ORANI ÖNEMLİ

“Forex piyasasının en önemli özelliği olan kaldıraç, aynı zamanda da en büyük riskidir” diyen Finansinvest Genel Müdür Yardımcısı Arda Kocaman, “Bin dolarlık bir bakiyeyle 100 bin dolarlık pozisyon alabildiğiniz başka bir piyasa yok dünyada. Forex piyasasında işlem yaparken, kaldıraç yönetimi ve stop-loss disiplini mudaka uygulanması gerekiyor. Finans online FX Demo platformu işlemlerinde yatınm-cıların kayıp oranı yüzde 65 civarında, ama küçük bakiyelerle büyük pozisyonlara girebilmenin verdiği heyecan ve 24 saat aktif olan bir piyasada işlem yapabilmek bu piyasayı cazip kılıyor” diyor. Turkish Yatırım Kaldıraçlı İşlemler Birim Yöneticisi Fırat Ertaş da Forex piyasasında stratejinin yatırımcının kâr beklentisine göre değiştiğini ancak yüksek kâr beklentisi ile bu piyasaya giren yatırımcının stop-loss kullanarak işlem yapmasını daha doğru bulduğunu söylüyor.

Fırat Ertaş, uzun vadeli ve daha düşük kazanç beklentisi içerisinde olan müşterilerin ise marjin (teminat) seviyelerini doğru ve minimum düzeyde kullanmalarının çok daha doğru olacağını ifade ediyor.

KAZANCIN ANAHTARI

XTB Genel Müdürü Savaş Divanlıoğlu ise Forex piyasasında iki vadeli bir yatırım stratejisi düşünülebileceğini söylüyor ve şöyle anlatıyor: “Birincisi kısa vadeli alınıp kapanan pozisyonlar İkincisi de daha uzun vadeli trend bulma üzerine dayalı pozisyonlar. Gün içinde gelen verilere dayalı kısa vadeli stratejilerle daha makro piyasa bilgisi içeren orta ve uzun vadeli stratejiler bir arada denenebilir. Eldeki sermayenin bu iki stratejiye dayalı olarak bölünmesi yatırımcı için faydalı olur.”

Bunun haricinde kazanmanın anahtarının disiplinli yatırım ve iyi risk yönetiminden geçtiğini ifade eden Savaş Divanlıoğlu, “Eğer yatırımcılar az kaybedip çok kazanmaya odaklı şekilde disiplinli olarak zarar durdurma ve kâr alma stratejileri oluşturabilirlerse kazanma olasılığı çok yükselecek” diyor.

KÜÇÜK YATIRIMCIYA ÖNERİ

Özellikle küçük yatırımcılar için bu piyasanın iyi okunması gerekiyor. Eğer riskler uzmanların uyarılarına göre belirlenip ona göre pozisyon alınırsa kazançlı olmak mümkün. Forex piyasasını diğerlerinden ayıran ve kendi içinde de oldukça cazip hale getiren en önemli faktörlerden birinin kaldıraç sistemi, diğerinin ise hedge (risk yönetimi) olanağı olduğu kaydediliyor.

Gedik Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Bülent Ertun, “Kaldıraç sayesinde küçük yatırımcılar da doğru analizlerle teminat miktarının üzerinde gelir elde edebilme olanağı yakalayabilir. Forex piyasasında, spot piyasadaki risklerinizi, kaldıraç etkisi ile küçük teminatlarla yönetebilmeniz mümkün” diyor.

RİSK NASIL DÜŞER?

Yatırımcıların risklerini düşürmeleri için uzmanların önerileri de bulunuyor. Forex piyasasında işlem yapan yatımcıların öncelikle bir metodoloji geliştirmeleri ve buna sadık kalmaları gerekiyor. İşlem stratejisi, portföy büyüklüğü, alım satım seviyeleri, stop ve limit noktaları belirlemesi ve tüm işlemlerini gerçekleştirirken kararlılıkla uygulamaya çalışmalı.

GCM Menkul Kıymetler Genel Müdürü Alper Nergiz’e göre yatırımcıların en çok zorlandığı konuların başında teminat yönetimi geliyor. Kaldıraç kullanımının yanlış anlaşılması veya atak teminat yönetimi gibi durumlarda yatırımcı sermayesini kaybedebiliyor. Uzmanlar, açılan her işlemin teminatın yüzde 2’si ile yüzde 5’i arasında olmasını tavsiye ediyor.

EN ÖNEMLİSİ, TAKİP

Yine yatırımcının ekonomik, siyasi ve jeopolitik olaylan takip etmesi piyasa bilgilerini güncel tutması daha isabetli kararlar almasında ve risklerini azaltmasında etkili.

Piyasaları takip etmek oldukça önemli. 5 gün 24 saat işlem yapılabilen piyasalara uygun uygulamalar da aracı kurumlar tarafından sağlanıyor. Yatırım Finansman Türev Ürünler Müdürü Oya Altıngözlii Pekel, “Eğer yatırımcı stop loss emri girmek istemiyorsa ve ekran karşısında olamayacaksa iPhone, iPad ve Android cihazlar için sağlamış olduğumuz uy-gulamalan kullanarak piyasayı ve işlemlerini takip edebilir ve yeni işlemlerini yapmaya devam edebilir” diyor.

KAYIP YÜZDE 70

Uzmanların da dediği gibi Forex’te yatırım yaparken stratejiyi iyi belirlemekte fayda var. Çünkü yüksek kazanç kadar yüksek kayıplar da olabiliyor. Dünya finans piyasalarının neredeyse tümünde kazananların kaybedenlere oranına bakıldığında bu tip yüzde 70 kayıp eden yatırımcı profili ortaya çıktığı ifade ediliyor. Bunun iki temel nedeni var, en önemlisi çoğu yatırımcının bu piyasaya bilinçsiz girmesi, İkincisi de çoğu yatırımcının bu piyasalan bir şans oyunu gibi gönne-si. Bu nedenlerle çoğu aracı kuaım bünyesinde Forex piyasası hakkında eğitimler veriliyor. Yatırıma başlamadan önce yine aracı kurumlara ait de-molarda yatırımcıların kendini denemesi öneriliyor.

“Öncelikle Forex piyasalarında pozisyona giren bir yatırımcı hemen stop ve limit girmeli” diyen Şeker Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Ramazan Öznacar, “Yatırımcı piyasanın döneceğini düşünerek zararı rea-lize etmekten kaçınıyor. Kaldıraçlı piyasalarda stop koymadan yapılan işlemin sonu diğer piyasalarla kıyaslanmayacak kadar kötü. Aynca yatırımcı girdiği pozisyonu doğru analiz etmeli. Pozisyonu nominal değer üzerinden hesaplamalı. Ancak bu şekilde kaldıraç bir avantaja dönüşür” önerilerinde bulunuyor.

YURTİÇİ DAHA GÜVENLİ

Forex’te herhangi bir yasal alt ya da üst limit bulunmuyor. Ancak aracı kurumlar farklı işlem veya hesap açılış alt limitleri uyguluyor. 1.000-2.000 dolar alt limitten başlatan aracı kurumlar var.

Yurt içinde kıstaslar böyleyken yurt dışında da Forex piyasalarında işlem yapmak mümkün. Zaten SPK lisans vermeden önce bu şekilde işlem yapılıyordu. Ancak Forex’in SPK kapsamına alınması ve işlemleri gerçekleştirebilecek kurumlara belirli standartlar getirilmesi, hem yatırımcıların mağdur olmadan işlem yapabilmelerini, hem de sektördeki rekabetin sağlıklı bir şekilde işleyebilmesini sağladı.

Yatırımcıların yurt içinde yaptıkları işlemlerde sorun yaşarlarsa başvuracaktan belirli bir yasal otorite olması ve kurumların sıkı bir şekilde denetlenip belirli standartlarda hizmet verme şartları nedeniyle yurt içinde işlem yapmalarının bu nedenle daha doğru olacağı söyleniyor. Ayrıca yurt içinde yatırım yaparken para çekimi ve gönderimi çok daha rahat, hızlı ve masrafsız yapılabiliyor ve teminatların tümü Takasbank’ta güvenli bir ortamda saklanıyor.

Gözde Yeniova / Ekonomist






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir