Anasayfa / Kariyer ve İş / Her akıl vereni koç sanmayın!

Her akıl vereni koç sanmayın!




akıl veren koç, koçluk kültürü, koçluk eğitimi, koçluk mesleği, türkiyede koçluk, Türkiye’de koçluk hizmetleri, kurumsal koçluk, sertifikalı koçluk programı sunan okullar, sertifikalı koçluk, sertifikalı koçluk programı

Her akıl vereni koç sanmayın!

TERFİ ettiniz, emekli oldunuz, üniversiteye hazırlanıyorsunuz ya da yurtdışından iş teklifi aldınız… Önünüzde ciddi bir değişim dönüşüm süreci var. Potansiyelinizi keşfetmeye hazırsınız. Ve en önemlisi bir amaç belirlemek istiyorsunuz. O zaman sizin acilen bir koça ihtiyacınız var diyebiliriz. Hatırlatalım, şubat ayının ilk haftasında tstanbul’da Uluslararası Koçluk Haftası kutlandı. Adını her geçen gün daha sık duyduğumuz koçlara ilgi giderek büyüyor. Geçen yıl 4 bin 500-5 bin kişinin koçluk hizmeti aldığı tahmin ediliyor. Üstelik koçluk dallarına da her geçen gün bir yenisi ekleniyor.

Türkiye’de bugün itibariyle temel yetkinliklerin öğretildiği koçluk eğitimlerini tamamlamış 500-600 civarında “profesyonel koç” olduğu tahmin ediliyor. Uzmanlar, hiç eğitim almadan kendini koç ilan edenlerin sayısını kestirmeninse mümkün olmadığını belirtiyor. Burada önemli olan nokta, “koçluk yapıyorum” diyen herkesin “koç” olmadığı gerçeğinin farkında olmak. Bu açıdan danışmanlık ya da men-torluk yapanlarla koçları birbirinden ayırmak gerekiyor.

LİSE MEZUNLARI DA İLGİLENİYOR

Koçluk, ülkemizde 2000Tİ yılların başlarından itibaren birkaç koç aracılığıyla uygulanmaya başladı. 10 yılda koçluk pazarının yıllık büyüklüğü 25-30 milyon TL’ye ulaştı. Özellikle geçen yıl pazarın 10-12 milyon TL büyüdüğü tahmin ediliyor…

Peki kimler, nasıl koç olabiliyor? Koçların uzmanlık alanları, eğitim altyapıları nedir? Türkiye’nin en usta koçları kimler? Koçunuzu nasıl seçebilirsiniz? Sizler için koçluk konusunu büyüteç altına aldık…

Koçluk, eğitimi ve sertifikasyonu olan bir meslek. Türkiye’de profesyonel koçluk eğitimi veren pek çok sertifika programı var. Bunlardan bazıları ICF (International Coach Federation) ya da resmi adıyla “Uluslararası Profesyonel Koçluk Derneği”nin akredite ettiği okullar tarafından sunulurken bazıları da özel müteşebbis kişi ve kurumlar tarafından veriliyor. ICF’in misyonu hem bu eğitimleri hem de koçları akredite edip mesleğin standartlarını belirlemek. Aynı zamanda etik ve uygulama kurallarını koyarak koçların bu kurallara uymasını sağlamak. Uymayanlara da yaptırım uygulamak. Uzmanlar, uluslararası geçerliliğe sahip bir eğitim için ICF’in akreditasyon verdiği programlara katılmanın önemine işaret ediyor.

Son zamanlarda spritüel çalışmalarla harmanlanan kişisel gelişim uygulamalarına da “koçluk” dendiği eleştirisinde bulunan Koçluk Platformu Demeği (KPD) Başkanı Çağlar Çabuk, profesyonel koç olmak için, amacı koç yetiştirmek olan ve müfredatı buna göre oluşturulmuş uzmanlık programlarına gitmenin önemine değiniyor. Çabuk, en az lise mezunu kişilerin bu alanda eğitim alma eğiliminde olduğunu da belirtiyor. Bununla beraber iş yaşamı deneyimi olan, farklı eğitim süreçlerinden geçmiş ve hepsinden önemlisi kendisi gelişim ve değişime açık kişilerin koç olmaya en uygun adaylar olduğunu ifade ediyor.

GELECEĞİ PARLAK BİR MESLEK

Koçluk henüz YÖK tarafından onaylı olarak okutulmuyor. Ancak üniversiteler koçluk eğitimlerini sertifika programları halinde sunabiliyor. Ek olarak üniversitelerin kariyer merkezlerinin öğrencilere koçluk hizmeti aldırmaya başladığını da belirtelim.

ICF Türkiye Başkanı Gürkan Sarıoğ-lu’na göre, Türkiye’de koçluk hizmetleri daha çok kurumsal ve uluslararası şirketlerde tanınıp kullanılıyor. Ve dünyada bilişim teknolojilerinden sonra en hızlı gelişen ikinci meslek olarak belirlenen koçluk Türkiye’de de parlak bir geleceğe yol alıyor.

Koçluğun birçok alt dalı var. Tıpkı psikolog ve terapistte olduğu gibi koçun da ihtisas alanları zaman içinde aldığı eğitimler ve deneyimlerle olgunlaşıyor.

ICF akrediteli Adler Central Europe, sertifikalı koçluk programı sunan okullardan biri. Adler Yönetici Ortağı ve Yönetici Koçu Ersin Günöy, bankacılıktan otomotive, teknolojiden turizme pek çok sektörden firmaya yönetici ve takım koçluğu hizmeti sunduklarını belirtiyor. Türk iş dünyasının özellikle kariyer ve performans koçluğunu talep ettiğini belirten Günöy’e göre, Avrupa ve Amerika’da çok ilgi gören takım koçluğu, ilişki koçluğu, anne-baba koçluğu, yıldız koçluğu gibi alt başlıklar da önümüzdeki beş yıl içinde yaygınlaşmaya aday.

DOĞUM KOÇU BİLE VAR

Ardı arkası kesilmeyen ekonomik krizler ve iş bulmanın giderek zorlaşması gibi nedenlerle şu sıralar “öğrenci koçluğu” ve “kariyer koçluğu” da bireysel olarak en çok talep gören alanlar olarak sıralanıyor. Yine ilişki koçluğunun da yavaş yavaş gelişen bir alan olduğunu belirten Günöy, bundan beş yıl önce evlilik terapistlerinin yaşadığı ilgi patlamasının önümüzdeki yıllarda bu alanda görüleceğini söylüyor.

Kurumsal alanda “takım koçluğu”nun geçen yıl özellikle ilgi gören alt dallardan biri olduğuna da işaret eden Ersin Günöy, “Finansal koçluk ise özellikle ICF’in etkinliklerinde hakkında sıkça soru aldığımız dallardan biri” diyor.



Profesyonel koçlar dendiğinde listenin başında Türkiye’de bu mesleği başlatan ve ilk Akredite Master Koç (MCC) unvanını alan Dost Can Deniz geliyor. Yine Gila Şeritçioğlu ve Gülsün Zeytinoğlu da öne çıkan isimlerden… Bunun dışında profesyonel koçlardan Yücel Kosal, Türkiye’ye getirdiği ilişki koçluğuyla, Vedat Erol da liderlik koçluğu teknikleriyle tanınıyor. Demet Uyar, Türkiye’ye ICF akreditc koçluk eğitimlerini getiren ilk girişimcilerden biri olmasıyla, Zeynep Balcı psikologlar birliğindeki rolünü koç-lukla birleştirmesiyle. Souzan Bachir ve Tana Eskinazi ise mesleğe verdikleri yıllarla ön plana çıkan akredite koçlar arasında…

ICF üyelerinden Nur Velidedeoğlu Kavuncu, Vivian Soryano gibi isimler de basında adını sıklıkla geçen koçlardan. ICF’e akredite olmadıkları halde popüler olan ve “yaşam koçu”, “doğum koçu” gibi unvanlar üstlenen isimlerden en popülerleriyse Ebru Şallı. Ve “oyuncu koçu” olarak öne çıkan Fikret Urağ, “gelin koçu” Kumru Telemez, “stil koçu” Eda Taşpı-nar, “doğum koçu” Ayşe Öner’i de ünlüler arasında saymak mümkün.

HERKES YAPABİLİR

“Profesyonel koç” unvanı alabilmek için ICF’in akredite ettiği koçluk sertifika programlarından birini tamamlamak gerekiyor. Eğitim içerikleri ICF tarafından belirlenen alanları kapsıyor. Unvanların ilki olan ACC’ye (akredite üye koç) sahip olmak için 100 saatlik koçluk hizmeti vermek şart. Ayrıca PCC (akredite profesyonel koç) ya da MCC (akredite master koç) seviyesinde bir profesyonel koçtan 10 saatlik mentorluk hizmeti almak, iki MCC ya da PCC seviyesinde koçtan tavsiye mektubu ve bir yazılı, bir de sözlü sınavdan başarıyla geçmek gerekiyor.

Koç olmak için özel bir altyapı aranmıyor. Çünkü koçun kendi deneyim ve düşüncelerinden tamamen sıyrılarak danışanının düşünce sistemini harekete geçirmesi bekleniyor. Kendi deneyimlerinden çıkardığı dersleri ve tavsiyeleri danışanına aktaran meslek “mentorluk” ya da “danışmanlık” olarak adlandırılıyor. Öğretmen, psikolog, reklamcı, mühendis ya da muhasebeci, birçok meslekten insanın profesyonel koç olmak için eğitimlere katıldığını anlatan Ersin Günöy, “Hizmet alacağınız koçu seçerken sizinle aynı mesleğe ya da profesyonel geçmişe sahip olmasını isteyebilirsiniz. Ama bu tamamen danışanın seçimine bağlıdır” diyor.

DANIŞMANIN SAATİ BİN TL

Akredite koçların saat ücretleri için belirlenen bir “tarife” yok. Tamamen danışan ve koç arasında bire bir belirlenen bir durum söz konusu. Henüz sertifikasyonu-nu tamamlamamış koç adaylarının 100 saatlik önkoşul sürelerini doldurmak için sembolik de olsa danışanlarından ücret almaları ICF’in kurallarından biri. Dolayısıyla 50 liradan başlayan saat ücretlerine denk gelmek mümkün. Koçun profesyonel deneyimi ve ICF unvanının derecesi arttıkça danışma saat ücretleri de artış gösteriyor. Ersin Günöy, şu anda kurumsal dünyada saati 900-bin TL’ye uzman yönetici koçları görmenin mümkün olduğuna değiniyor. Ak-reditasyonu olmayan koçlar içinse tamamen “celebrity” olmanın değerini yansıtan bir ücretlendirme söz konusu.

Bireylerin aldığı koçluk hizmetleri için saati 100-600 TL arasında değişen rakamlar geçerli. Üst düzey yöneticilere ya da genel müdür seviyesindeki liderlere verilen hizmetlerde ise ince elenip sık dokunuyor. Ve burada 500-900 TL arası rakamlar konuşuluyor.

EN AZ ALTI SEANS

Koçların geliriyse deneyimlerine, müşteri portföylerine, kurum veya bireyle yapılan çalışmalara göre değişiyor. ICF Türkiye’nin koçlar arasında yaptığı bir ankete göre, katılımcıların yüzde 60’a yakını saatlik ücret olarak 100-300, yüzde 15’i aşkın bölümüyse 500 TL ve üzeri ücret aldığını belirtmiş durumda.

Gürkan Sarıoğlu, kurumlara verilen koçluk hizmetlerinde, koçluğun kuruma getirisinin büyüklüğünün, hizmeti alan kişinin kurum içindeki düzeyiyle arttığına değiniyor. Bu da beraberinde farklı ücret uygulamalarını getiriyor. Bireysel olarak alınan koçluklardaysa ücretlerin bireyin bütçesine uygun hale getirildiğini söyleyen Sarıoğlu, şöyle bir örnek veriyor:

“Koçluk hizmeti 6 ila 12 seanstan oluşuyor. Seanslar 45 dakika ile 2 saat arasında olabiliyor. Ortalama olarak seansları 1 saatten 9 seanslık bir koçluğun saatlik ücretinin 250 TL olduğu bir durumu ele alalım. Bu durumda koçluk hizmetinin bedeli vergi hariç 2 bin 250 TL oluyor.”

KOÇLUK KÜLTÜRÜ BAŞLADI

ICF akrediteli okullardan Erickson Coaching International da Türkiye dahil toplam 28 ülkede koçluk eğitimleri veriyor. Kurumun temsilciğini Denge Merkezi Eğitim ve Danışmanlık yapıyor. Erickson Coaching International Uluslararası Eğitmeni ve Türkiye Temsilcisi Dr. Zerrin Ba-şer, koç olmak isteyenlere “Koçluğun Sanatı ve Bilimi Sertifika Prog-ramı-Çözüm Odaklı Koçluk Eğitimi” sunduklarını anlatıyor. Dört günlük dört modül ve sertifikasyon sürecinden oluşan program koçluk deneyimi kazandırarak kişilerin istedikleri alanda “koçluk” yapmalarına olanak tanıyor. Başer, programı bugüne kadar 400 kişinin tamamladığını, bunlardan 120’sinin Erickson Profesyonel Koç Sertifikası aldığını belirtiyor. Daha çok kurumsal taleple karşılaştıklarını anlatan Zerrin Başer, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Türkiye’de koçluk kültürünü kuru-muna kazandırmak üzere yöneticilerine koçluk bakış açısıyla liderlik, koçluk bakış açısıyla mentorluk, kurum içi koç yetiştirme, takım koçluğu ve yüksek performanslı takım oluşturma konularında talepler belirgin düzeyde artıyor. Yine üst yönetimden başlamak üzere kurum içinde yönetsel ve iş yapma biçimlerinin insan verimliliğini artırmasını destekleyen, bütünsel ve sistem yaklaşımını kapsayan koçluk yaklaşımıyla olması için kurumlar ‘koçluk kültürü’ne geçme çalışmalarına da başladı.”

Koç seçimi neye göre yapılıyor?

Koçluk alanına yönelik eğitimi ve sertifikasyonu Koçun kendine güveni, kendini sürekli geliştiriyor olması ve öncelikle kendi üzerinde çalışıyor ve düzenli koçluk alıyor olması Uyum yetileri Bireysel yetkinlikleri Kişisel referansları Etkili koçluk yöntemleri kullanıyor olması Koçluğu iyi tanıtıyor olması

TUGÇE ALTINSOY





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir