Anasayfa / Haberler / İnsansız Hava Araçları Alanında Yerli Üretim ve Pazarlama

İnsansız Hava Araçları Alanında Yerli Üretim ve Pazarlama




İnsansız hava araçları alanında yerli üretim ve pazarlama çalışmaları bütün hızıyla sürüyor. Baykar Makina-Kalekalıp ortak girişimi, Global Teknik ve Vestel Savunma, mini İHA teknolojisi konusunda önemli ilerlemeler kaydetti. TUSAŞ da iddialı ANKA projesinde kabul testlerini başarıyla tamamladı.

“SAVUNMA sanayisinin en popüler gündem maddesi ne? diye sorarsanız, alacağınız yanıt IHA’lar olacaktır.

iha

Kısaca İHA olarak adlandırılan “insansız hava araçları” havacılık endüstrisinin son dönemde en yoğun Ar-Ge yaptığı alan olarak dikkat çekiyor. İHA’lar, üzerinde pilot bulunmadan uçuş kabiliyetine sahip, taşıdığı yüklerle görev icra edebilen, kendi kendine otomatik uçuş yapabilen ya da yer istasyonlarından komuta edilen motorlu Şrj hava aracı olarak tanımlanıyor.

Dünyada büyüklük ve fonksiyonlarına göre, avuç içi kadar olan boyutlardan tonlarca ağırlık taşıyanlara kadar muhtelif tip ve ebatta IHA bulunuyor.

IHA’lar askeri ve sivil amaçlı olmak üzere iki ana başlıkta toplanıyor. Günü müzde İHA sistemleri öncelikli olarak askeri amaçlı olarak kullanılıyor. Teknolojinin kökeninde Amerika Birleşik Devletleri’nin Birinci Körfez Savaşfnın ardından pilot kaybı riski olmadan hava taarruzu gerçekleştirme girişimi bulunuyor. Halen geliştirme aşamasında olan ve Türkiye’nin de üretim ortağı olarak içerisinde yer aldığı Müşterek Taarruz Uçağı Projesi (F-35) son insanlı jet uçağı olarak adlandırılıyor. Başka bir deyişle İHA’lar F-35’lerin ardından gelcceğin havacılık sistemleri haline gelecekler.

IHA’lar askeri alanlarda taarruz, iç güvenlik, hava savunma, sinyal istihbaratı, hedef uçak, elektronik harp, özel görevlerde kullanılırken, en yoğun şekliyle keşif ve gözlem amacına yönelik uzaktan algılama araçları olarak görev yapıyor. Askeri amaçlı yaygın olarak kullanılan IHA’ların sivil alanlarda kullanımı da giderek yaygınlaşıyor. Bunların arasında emniyet faaliyetleri, sınır güvenliği, meteorolojik araştırmalar, haberleşme sistem alt yapısı, orman yangınları ile mücadele, kaçakçılığın tespiti, çevre kirliliğinin tespiti, ekin ve hasat rekoltesinin gözlemlenmesi, balıkçılık, 3D haritalama, boru hatlarının güvenliği gibi alanları saymak mümkün. Kısacası IHA’lar geleceğin önemli pazarlarından biri olacak.

TÜRKİYE İÇİN BUYUK FIRSAT

Havacılık endüstrisinin geliştirilmesi konusunda ulusal savunma sanayisinin kapasitesi sınırlı iken, İHA sistemleri konusunda Türkiye son yıllarda ciddi bir ilerleme kaydederek, adeta bir sıçrama yaptı. Savunma sanayisi uzmanlarına göre, IHA teknolojileri ülkemiz açısından çok önemli bir fırsat sunuyor. Bunun nedeni, geleneksel havacılık endüstrisinde olduğu gibi, uçak ve roket sanayisine gerek göstermemesi, ağırlıklı olarak tasarım ve yazılım odaklı bir teknoloji olması.

Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de bu sistemlere yönelik ilk araştırmalar askeri amaçlı oldu. Ülkemizde IHA’larla ilgili ilk çalışmalar 2004 yılında Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından başlatıldı. Bu tarihten önce İsrail’den “Heron” adlı İHA’lardan 10 adet ithal edilmişti. Halen Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) envanterinde bulunan bu araçlar bir süredir yedek parça sıkıntısı yaşıyor. Savunma ve havacılık uzmanlarına göre, He-ron’lar İsrail’den yedek parça alınamadığı için şu anda kullanılamıyor.

Gelelim yerli İHA üretme girişimlerine… Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından başlatılan süreçle birlikte ilk yerli İHA sistemleri de geliştirildi. Bunların arasında Baykar Makina-Kalekalıp ortak girişimi tarafından 200 adet üretilen ve bugüne kadar 20 binin üzerinde uçuş sortisine ulaşmış olan Bayraktar Mini İHA Sistemi, dünyada ilk kez ülkemiz tarafından kullanılan mini sınıfı robotik helikopter olan Malazgirt İHA Sistemi, 14 saat uçuş süresi, 500 kg kalkış ağırlığı ile Takt Sınıfı Bayraktar-Çaldıran tHA 5 mini saymak mümkün. Bunun dışında Türk Uzaycılık Sanayi (TUSAŞ) tarafından geliştirilen Anka, Vestel tarafından geliştirilen Karayel ve Global Teknik’in mini İHA projelerinin geliştirilme çalışmaları halen devam ediyor.



BAYKAR MAKİNA’NIN GÖZCÜ’SÜ

Baykar Makina ve Kalekalıp ortak girişim grubu tarafından ilk mini İHA’nın üretimine geçildi. Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından Baykar Makina-Kalekalıp ortaklığına 76 adet sipariş verildi. Araçlar TSK envanterinde “Gözcü” ismiyle biliniyor. Baykar Makina Genel Müdürü Haluk Bayraktar tarafından verilen bilgiye göre, mini insansız hava aracı ‘Gözcü’, 2007 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından gece ve gündüz yakın menzil keşif amaçlı olarak kullanılmaya başlandı. Özgün tasarıma sahip olan araç, otopilot güdüm kontrol, yer istasyonu komuta kontrol, elektronik donanım ve yazılım sistemi ile dikkat çekiyor. Gözcü TSK’ya teslim edildiği tarihten itibaren yoğun bir şekilde kullanılıyor. Bugüne kadar teslim edilen 170’in üzerinde mini insansız hava aracı binlerce saat uçuş sortisini gerçekleştirdi. Gözcü elle fırlatılarak havalanıyor, paraşüt ile veya gövde üzerine otomatik iniş yapabiliyor. Gece ve gündüz 2 bin feet yüksekte uçabilen Gözcü, 15 kilometre haberleşme menziline ve hassas hedef koordinatı belirleme özelliklerine sahip.

KATAR’A İHRAÇ EDİLİYOR

Tamamen yerli kaynaklarla geliştirilen Gözcü sistemi dünyada yoğun olarak kullanılan diğer mini İHA Sistemleri ile karşılaştırıldığında uçuş menzili, uçuş irtifası, iniş tipi ve gelişmiş uçuş fonksiyonları ile öne çıkan bir araç. Bu üstün özellikleri sayesinde yurtdışından da talep görüyor. Katar Silahlı Kuvvetleri ile 10 adet mini IHA sistemi tedariki için antlaşma yapıldı. Katar’ın çöl iklimine uygun olarak üretilen yerli mini IHA’lar bu ülkenin silahlı kuvvetlerine teslim edildi.

Bu antlaşmayla Gözcü, Türkiye tarihinde ihraç edilen ilk yerli insansız hava aracı oldu.

İNSANSIZ HELİKOPTER MALAZGİRT

Baykar Makina’nın diğer insansız hava aracı ise Malazgirt isimli helikopter. 2 milyon dolar yatırımla Ar-Ge çalışmalarına başlanan projeyle ilgili bilgi veren Haluk Bayraktar, helikopterlerin mekanik yapısı, hareketli aksam parçalarının fazla olması, uçuş stabilitesinin düşüklüğü nedeniyle uçaklara göre daha komplike sistemler olduğuna dikkat çekiyor. Buna karşın bu araçlar dikine uçuş, havada askıda kalma gibi çeşitli uçuş avantajlarına sahip. Bu kapsamdaki geliştirme çalışmaları, güvenlik güçlerinin yoğun olarak görev yaptığı Güneydoğu Anadolu bölgesindeki deneyimler göz önüne alınarak gerçekleştirildi. Askerlerin ihtiyaç duydukları özellikler hızlı bir şekilde geliştirildi. Malazgirt İHA, firma tarafından tasarlanan otopilot sistemi aracılığıyla tamamen otomatik olarak kendi dengesini sağlayabiliyor. Kullanıcının harita ekranı üzerinden belirlediği noktalara otomatik uçuş yaparak, belirlenen koordinatlara iniş yapabiliyor.

ÇALDIRAN TAKTİK İHA

Aynı ortak girişim grubunun üçüncü insansız hava aracı projesi ise, taktik amaçlı Çaldıran adı verilen mini uçak. Uçuş süresi ve irtifa açısından daha yüksek değerlere sahip taktik sınıfı İHA, piste iniş kalkış özelliği ile dikkat çekiyor. Ürünün gövde yapısı yeni nesil hava araçlarında kullanılan karbon fiber ve kompozit malzemelerden oluşuyor. Merkezden komuta, kontrol ve izleme işlemleri için çapraz yedekli yer kontrol istasyonu sistemi bulunuyor. Sistem ilk uçuş denemesini 8 Haziran 2009 tarihinde Keşan Havalimanı’nda kaza kırım olmadan gerçekleştirdi. İlk denemede başarının nedeni olarak, uçuş testleri öncesinde proje kapsamında geliştirilen donanım çevrimli simülatör sistemi ile elektronik donanım ve yazılım sistemlerinin ayrıntılı bir test sürecinden geçirilmiş olması gösteriliyor.

Çaldıran’ın Sinop Havalimanı’nda gerçekleştirilen uçuşlarında tam otomatik kalkış, uçuş ve iniş aşamaları test edildi. 19 bin 500 feet irtifada uçuş ve 8 saat havada kalış süresi ile havacılık tarihimiz açısından rekor sonuçlar elde edildi. Hava aracı içerisinde yer alan altı adet yakıt tankı toplamda 200 litre yakıt kapasitesine sahip. Çaldıran, otomatik yakıt dengeleme sistemi ile toplamda 14 saat uçabiliyor.

SUYA İNEBİLEN DELTA

İnsansız hava aracı alanında Ar-Ge yapan firmalardan bir diğeri de Global Teknik. Firmanın bu alanda halen geliştirme aşamasında olan dört projesi var. Global Teknik Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Karalar’ın verdiği bilgiye göre, ilk mini tHA projesi, 1510 mm kanat açıklığına sahip, 1400 mm boyunda, ağırlığı 3.1 kilogram.

Erkan Kızılocak / Para Dergisi





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir