Anasayfa / Kariyer ve İş / İşyerinde tembel bir iş arkadaşınız var mı?

İşyerinde tembel bir iş arkadaşınız var mı?




Sizin de öğle yemeği molalarını 2 saate çıkaran, ardı ardına özel telefon görüşmeleri yapan, her saat çay-kahve, sigara molası veren, bilgisayar başındayken vaktini internette harcayan, işleri savsaklayan, hiçbir zaman vaktinde yetiştiremeyen bir iş arkadaşınız mı var?

Tembel iş arkadaşları pek çok çalışan için sorun. Yenibiris.com üzerinden yaptığımız anket bunu doğruluyor. Çalışanların yüzde 94’ü işyerinde tembel bir iş arkadaşlarının olduğunu söylüyor. Tembel iş arkadaşlarıyla başa çıkmak hiç de kolay değil. Patron durumun farkında değilse ya da bir nedenden ötürü onu koruyor, görmezden geliyorsa işiniz iyice zor.

M.O. bir şirkette özel bir proje ekibinde yer alıyor. Ekipteki arkadaşlarından biri elindeki işleri hiçbir zaman vaktinde bitirmiyor, her seferinde bir bahane buluyor. Konuyu yöneticisiyle konuşmak istiyor ama bir taraftan da ispiyoncu durumuna düşmek istemiyor. Zaten bu kişinin kayrıldığını düşünüyor. M.O., “İkimiz de aynı maaşı alıyoruz ama sadece birimiz çalışıyor, diğeri şirin gözükerek işi idare ediyor. Sürekli izin yapıyor, vaktini internette, özel telefon görüşmeleriyle geçiriyor. Yöneticimle konuşmamın bir şey değiştireceğini sanmıyorum, zaten yönetici olarak onun, bunu görmesi gerektiğini düşünüyorum. Muhtemelen bir yerden torpili var. Bu benim şirkete olan inancımı sarstı. İşten ayrılmayı düşünmüyor değilim ama gideceğim yerde de böyle kişilerle karşılaşmayacağımın garantisi yok” diyor.

Hepimizin çevresinde ve mutlaka işyerinde tembel insanlar vardır. Tembel insanlarla birlikte çalışmak hayatı çekilmez kılabilir. Bir de bu kişi tembelliğini çok güzel örtbas ediyorsa durum çok daha can sıkıcı. Pek çok çalışan bu konudan muzdarip. Yenibiris.com üzerinden çalışanlara işyerinde tembel bir arkadaşlarının olup olmadığını sorduk. Cevap tahminimizin çok çok üzerinde çıktı. 1.733 çalışanın yüzde 94.2’si işyerinde tembel bir iş arkadaşlarının olduğunu söyledi. Bu kişilerin yüzde 39.8’i tembel iş arkadaşlarının işleri savsakladığını, yüzde 51.4’ü ise tembel iş arkadaşlarının çalışıyormuş görüntüsü verdiğini söyledi. İşte anket sonuçları şöyle;

İşyerinde tembel bir iş arkadaşınız var mı?
Evet, var   yüzde 94,2
Hayır, yok  yüzde 5,8

Nasıl tembellik yapıyor?  
İşini yapmıyor, savsaklıyor                                      yüzde 39,8
İşini başkasına yıkıyor                                             yüzde 16,5
Facebook’ta, sosyal medyada zaman geçiriyor           yüzde 11,0
Yaparız deyip devamlı erteliyor                                  yüzde 9,8
Sürekli bahane buluyor                                             yüzde 9,4
Çaya, kahveye gidip saatlerce dönmüyor                    yüzde 6,4
Geç gelip erken çıkıyor                                             yüzde 4,1
Sürekli izin alıyor                                                     yüzde 3,0

Tembelliğini nasıl örtbas ediyor?
Çalışıyormuş görüntüsü vererek                                  yüzde 51,4
Yönetime yakın durarak, yağcılık yaparak                     yüzde 20,3
Kendini çok iyi pazarlayarak                                        yüzde 16,3
Başkasının başarılarını ya da ortak başarıları üstlenerek   yüzde 7,0
Şirin gözükerek                                                           yüzde 5,0

Tembelin de çeşidi var
Tembellik davranışının temelinde motivasyon eksikliği, yetenek yoksunluğu, üşengeçlik yatıyor.
Tembelliğin çok farklı sebepleri olabiliyor. DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü’nden Uzman Endüstri ve Organizasyon Psikoloğu Burcu Çanacık; insanların genelde üç nedenden dolayı tembel davrandıkları söylüyor: “Bir sebebi motivasyon eksikliği. Aslında yeteneğiniz olan, yani becerebildiğiniz, hatta diğer insanlardan daha iyi olduğunuz bir konuda isteksiz olduğunuz, motivasyonunuzun kırıldığı veya enerji yoksunu olduğunuz durumlarda tembel davranabilirsiniz.

Bir diğer sebep, bir işle ilgili yeteneğin yoksunluğu olabilir. Bu durumda niyet tembellik etmek olmasa da işi zor öğreniyor ve yavaş yapıyor olduğunuz için tembel damgası yiyebilirsiniz! Aslında çok çabalıyor da olabilirsiniz ancak işin bir türlü bitmemesi diğerleri üzerinde bu izlenimi uyandırır.

Bir de üçüncü grup var ki, bunlar gerçekten özünde tembel olanlar. Tembelliği içlerinde taşıyanlar, üşengeçler de diyebilirim. Bu grup da kendi içinde ikiye ayrılır. Bazıları pratik zekaya, yaratıcılığa sahiptir ve kendi ürettikleri kısa yollarla yeni icatlar, farklı yöntemler bulurlar. Ben bunlara ‘pratik tembeller’ diyorum. Diğerleri bilinçli olarak çözüm üretmek istemez ve başımızın belası haline gelebilirler. Bunlara da ‘kaytarma ustası tembeller’ diyebiliriz. Aradaki farkı tembellik değil, pratik çözümü getirmek veya getirmemek yaratıyor, çünkü her iki alt kategoride yer alanlar özünde oldukça üşengeçtirler.”

Ayrıca fizyolojik sorunlar (kan şekeri, tiroid gb), uyku ve beslenmedeki yetersizlik, gerek iş gerekse özel hayatında yaşadığı duygusal sorunlar, stres, tükenmişlik, yanlış meslek seçimi, özel hayat problemleri gibi bireysel etmenler de tembellik davranışına sebebiyet verebiliyor.

Dikkat: Bulaşabilir!
İşyerinde tembel bir kişiyle çalışmak, çalışan kişinin de motivasyonunu düşürür. Ayrıca tembelliği bulaştırma riski de vardır. Nasıl olsa çalışan da çalışmayan da maaşını alıyor düşüncesiyle kişi de tembelleşebilir, motivasyonu ve performansı düşebilir. Bir tembel tüm ekibin performansını düşürebilir.

Yapılan araştırmalara göre iş arkadaşlarının çalışkan olduğunu belirten çalışanlar hem daha yüksek performans gösteriyor hem de ekiplerine ve kuruma daha bağlı oluyorlar.
Avita’dan Uzman Endüstri ve Örgüt Psikoloğu Gözde Özbek, “İşyerindeki tembel bir çalışma arkadaşı; grubun çıkarması hedeflenen total performansın çıkması için diğer kişilerin iş yükünde artışa neden olarak grup başarısının ve veriminin azalmasına neden olur. Ayrıca bu durum zaman içerisinde diğer çalışanlar üzerinde de çeşitli problemler doğurabilir. Diğer kişilerin işlerinin aksamasına, tükenmişlik (burnout) yaşamalarına neden olabilir. Bazı durumlarda ise bulaşıcı olmakta ve diğer çalışanları da etkilemektedir. Bu gibi sorunlara yol açmaması için farkedildiği zaman sorunun çözülmesi için gerekli aksiyonlar alınmalıdır” diyor.



Kaytarma ustaları iş başında
Tembeller daha çok işlerini savsaklayarak, işi başkasına yıkarak, internette, sosyal medyada vakit harcayarak, çay-kahve molalarını uzatarak işten kaçıyorlar. Bazıları var ki kendilerini çok çalışkan, iş yapar gösterirler, bu sayede varlıklarını sürdürürler. Sürekli yoğunmuş izlenimi verirler. Burcu Çanacık, buna ‘kaytarma sanatı’ adını veriyor ve “Kaytarma ustaları işyerinde çalışmaktan ziyade ‘ne kadar çok çalıştıklarının ve yoğun olduklarının lansmanı’ ile vakit harcarlar. Yöneticiler olarak zaman zaman bu tuzağa düşeriz. ‘Ay canım, bu çok çalışıyor, izin verelim’ deriz, ancak iş sonuçlarına baktığımızda görürüz ki bir arpa boyu yol gidememişiz. Yöneticilere önerim, performansı ölçmek konusunda daha net kriterler belirlemeleri ve bunları ölçülebilir hale getirmeleridir. Bu sayede kaytarma ustalarının foyası ortaya çıkar” diyor.

Eğer kişi bir şekilde patronun gözüne girmeyi başardıysa, tüm verimsizliğine rağmen patron tarafından kayrılıyorsa o zaman şirketteki adalet duygusu da bundan zarar görür. Çalışanların şirkete olan bağlılıkları azalır. Bu nedenle tembel çalışanları ayırt edebilmek için objektif performans kriterleri önem kazanıyor.

Peki tembel çalışma arkadaşı ile nasıl başa çıkılır? Gözde Özbek bu soruya şöyle yanıt veriyor:
– Bu tür durumlarla karşılaşıldığında sıklıkla önerilen sorun yaşanan kişiyle iletişime geçilmesidir; ancak ilişkinin dinamiği, statü ve geçmiş yaşantılara göz önünde bulundurulmalı.
– Olayı kişiselleştirmeyin, kişiye değil davranışa odaklanın.
– Olayın somut etkilerini gösterin.
– Deadline üzerinden ilerleyin. Birlikte belirli tarihler koyarak iş akışındaki olası sapmaların önüne geçin.
– Neden olan faktörleri belirlemeye çalışın. Sorunun nedenine göre sosyal ya da profesyonel destek almasını sağlayın.
– Geribildirimlerinizde çalışanların olumsuz olduğu kadar olumlu yönlerini de vurgulayın.

Pratik tembellerin faydası da var
Tabii herkesi de ‘bu tembel, işe yaramaz’ diye değerlendirmemek lazım. İnsanların farklı çalışma stilleri olabilir. Herkesin iş yapış şekilleri farklıdır. Hatta bazen tembel kişiler, bu tembelliklerinin verdiği üşengeçlikten dolayı pratik çözümler üretebilirler. O nedenle sadece gördüğünüze değil, iş sonuçlarına bakarak karar verin. Uzman psikolog Burcu Çanacık, “Pratik tembeller iş yapış şekillerini daha verimli hale getirmek için uğraşırlar, ki takdir edilmesi, motive edilmesi gereken de budur. Yıllardır böyle biriyle çalışıyorum ve ondan çok memnunum diyebilirim. Bu kadar üşengeç olmasaydı, işler belki de daha yavaş yürürdü. Ben bunu görüyor, takdir ediyor ve işleri daha verimli yapması için onu teşvik ediyorum. Kaytarma ustaları ise motive edilerek performansını artırabileceğimiz kişiler değildir. Sistemin içinde yaşamayı ve çalışır gibi görünmeyi öğrenmiş kişilerdir. Onlar için yapabileceğimiz bir şey yok” diyor.

Tembel çalışanlarla başa çıkmanın 10 yolu
1. Dikkatinizi dağıtmasına izin vermeyin. Gününüzü, tembel iş arkadaşınızın sürekli Facebook’ta zaman geçirmesine, mesaj yazmasına ya da esnemesine takılarak geçirmeyin. Siz işinize odaklanın.
2. Adalet duygusuna kafayı takmayın. Hayat adil değil ki. Birçok kişi, “Hiçbir şey yapmadan işine devam etmesi adil değil” diye düşünür ama bu hiçbir şeyi değiştirmez. Sürekli bunun adil olmadığını söyleyerek sadece kendimizi kötü hissederiz.
3. Davranışlarınızı etkilemesine izin vermeyin. Eğer enerjinizi o kişiye sinirlenmeye harcarsanız, sizin de performansınız düşebilir. Düşman bir iş arkadaşı da tembel bir iş arkadaşı kadar kötüdür.
4. İspiyonlamayın. Bu sizi yağcı olarak gösterebilir. Ama bu konuşmamalısınız anlamına gelmez. Bu duruma ve yöneticiye göre değişir. Bazı patronlar, “Bilgi verdiğin için teşekkür ederim, araştıracağım” diyebilir, bazıları ise “Bu seni ilgilendirmez, sen kendi işine bak” da diyebilir. Böyle bir durumda patrona gidip, “Daha fazla ilerleme kaydedemiyorum çünkü x kişi elindeki kısmı henüz teslim etmedi, bunun için ne yapabiliriz” derse ispiyoncu konumundan da kurtulmuş olur. Eğer sizden açıkca iş arkadaşınızın performansını değerlendirmenizi isterlerse dürüst davranın.
5. Sizi yıpratmasına, kendisi gibi sizi de 2 saatlik öğle yemeklerine, çay-kahve molalarına çekmesine izin vermeyin. Eğer sizinle sohbet etmeye kalkarsa meşgul olduğunuzu söyleyin. Sizi kendi yollarına çekmeye çalışabilirler, bu tuzağa düşmeyin.
6. Onların işinin sizin sorumluluğunuz haline gelmesine izin vermeyin. Eğer aynı takımdaysanız ve aynı sorumlulukları paylaşıyorsanız, onların yapmadığı işleri almayın. Onlara görevlerini ve teslim tarihlerini hatırlatın.
7. Sizin başarınızı etkilemesine izin vermeyin. Tembel bir çalışan sizin ilerlemenizi engelleyebilir. Eğer patronunuz işin tamamlanmadığını fark ederse, sizi suçlamasına izin vermeyin. Bu konuşmak için bir fırsat.
8. Lider olma fırsatını kullanın. Zor durumlarla başa çıkabileceğinizi kanıtlayabilirsiniz. Patronunuza gidip, iş arkadaşınızın işini yapmadığını fark ettiğinizi söyleyebilir, daha sonra, iş arkadaşınıza gidip ona hedeflerini yerine getirmesi ve zamanında teslim etmesi konusunda yardım etmek istediğinizi söyleyebilirsiniz. Bu sizin lider özelliklerinizi ön plana çıkarabilir.
9. Diğer iş arkadaşlarınızla dedikodu yapmayın veya şikayet etmeyin. Bu hiç profesyonel olmaz.
10. İş arkadaşınızla konuşun. Belki de tembel değildir. Belki görevleri o kadar da net değildir. Hedefler, teslim tarihleri ve taahhütler konusunda açık ve net olun. Organizasyon ve zaman yönetimi konusunda problemleri olabileceği gibi, özel bir sorunları, sağlık veya ailevi sorunları olabileceğini de düşünün.

Eğer patronunuzun umrunda değilse…
– Ona iş arkadaşınızın tembel davranışlarının sizi nasıl etkilediğini açıklayın. Bunu kaba görünmeden profesyonel olarak yapabilirsiniz. Suçlayıcı davranmak yerine, iş süreçlerinde anlaşmazlığa düştüğünüzü, durumu düzeltmek için farklı yollar bulmanız gerektiğini söyleyin.
– Patrona ve insan kaynaklarına durumu özetleyen bir mail atılabilir ama şikayetçi olmadan. Basitçe görevlerin ve sorumlulukların nerede sekteye uğradığını ve sizi nasıl etkilediğini anlatın.
– Eğer konu devam ederse insan kaynaklarından takibini yapın. Eğer yine bir şey değişmezse, insan kaynakları ve yöneticinizle bir randevu ayarlayın, yeniden atanmak istediğinizi, o kişi ile çalışmak istemediğinizi söyleyin.






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir