Anasayfa / Ekonomi-Finans / Kalkınma İçin İstikrar Ya İstikrar İçin?

Kalkınma İçin İstikrar Ya İstikrar İçin?



KALKINMA İÇİN İSTİKRAR YA İSTİKRAR İÇİN?

İş dünyası için istikrar ortamı olmazsa olmazlardandır. Uzun vadeli yatırım kararlarındaki temel unsurların başında gelir. Sırasıyla büyümeyi, istihdamı, refahı doğrudan etkiler, hatta belirler. Ne var ki, genellikle istikrarı dar bir çerçevede, tek partili ve uzun süre iktidarda kalan hükümetler olarak tanımlamaktayız. Önümüzde istikrarı daha uzun vadeli ve geniş çerçevede sağlamamıza imkan verecek bir büyük fırsat var: Yeni anayasa.

Anayasanın son alacağı şekil kadar oluşturulma süreci, toplum kesitlerinin katkısı, tartışmaların düzey ve derinliği, metnin dili, kaleme alanların yetenek, değer ve felsefeleri sonucu etkileyecek. Başarabilirsek, yaşayan, yani zamana uyan ve zamanla değişebilen, sadece çoğunluğumuzun onayını değil, tutkulu desteğini kazanan bir anayasamız olacak. Bu anayasa yol gösterici, birleştirici, ortak paydaları vurgulayıcı niteliğiyle sadece siyasete değil demokratik cumhuriyet rejimine istikrar kazandıracak.

Başarabilirsek diyorum, çünkü yeni anayasanın hazırlanması sürecinde iş alemine de çok önemli sorumluluk düşüyor. Anayasa sadece hukukçulara veya siyasetçilere havale edilebilecek teknik bir metin değil. Toplumun desteği ve katkısını arkasına alması gereken adeta kutsal bir belge. Tartışma ortamları yaratarak, tartışmalara katılarak, araştırmalara önayak ve destek olarak iş dünyası yeni anayasanın etkinliği ve kalıcılığına önemli katkılarda bulunabilir, bu suretle onun temel bir istikrar unsuru olmasını sağlayabilir.




Diğer ülkelerin başarılı ve başarısız deneyimlerinden ders ve ilham almakta yarar var. Örneğin Amerika ve Fransa hemen hemen aynı tarihlerde rejim değişikliği yaşadılar ve anayasalarını hazırladılar. İlk Fransız Anayasası’nın kaleme alındığı 1791’den günümüze 16 kez anayasa hazırladılar. Kimisi onaylanmadı. Onaylananlardan bazıları uygulamaya konmadı. Konanlar da sıkça değiştirildi. Tahmin edileceği gibi Fransız anayasaları üzerinde inşa edilen rejimler de sıkça değişti, istikrar sağlanamadı. Günümüzdeki V. Fransız Cumhuriyeti’ni kuran 1958 Anayasası ise o zamandan bu yana 18 kere değişikliğe uğradı. Kurucu Meclis tarafından 1787’de hazırlanan ve San Marino devletçiğinin 1600 tarihli anayasasını saymazsak dünyanın en eski anayasası olan ABD Anayasası ise hâlâ geçerli. Üzerine inşa edilen cumhuriyet de yaşamını sürdürüyor. Anayasaya günümüze dek eklenen 27 maddeden 10’u zaten 1791’de ana metinle birlikte onaylanmış ve Amerikan Anayasası’nın ruhunu oluşturan insan haklarıyla ilgili. İnanç özgürlüğü, haksız tutuklama ve uzun mahkeme süreçlerine karşı önlemler, eyaletlerin hakları ve benzeri konuları ele alıyor. Daha sonraki eklerin de temel ekseni bireysel hak ve özgürlükler. Tabi 1865’te köleliğin kaldırılması da tarihi bir maddeyle sağlanmış.

Amerikan Anayasası ve onun temelini oluşturan Bağımsızlık Deklarasyonu’nu hazırlayan George Washington, Thomas Jefferson, Benjamin Franklin, John Adams, James Madison gibi ülkenin kurucularını inceleyen tarihçi Joseph Ellis’e göre bu kuşağın kalıcı başarılarının arkasındaki ana nedenler şunlardı:[1] Ellis’in tabiriyle “kurucu kardeşler”in karakterlerinin, inanç ve ideolojilerinin birbirinden çok farklı olması; ama buna rağmen aralarındaki ilişkilerin temelinde sağlam dostluklar ve güven bulunması. Bu temel belgeleri hazırlarlarken tarih yazdıkları bilincine sahip olmaları. En çetin sorun olan köleliğin geleceğini tartışmaların dışında tutmaları.

Aramızda bir okyanus ve 230 yıl var ama gene de Amerikan Anayasası’nın kalıcı başarısını ve Fransız anayasalarının işlevsizliğini incelersek kendi çabamıza katkıda bulunacak ipuçları bulabiliriz. Bu tür çalışmalara şirketler ve iş dünyasının meslek kuruluşları destek olmalı. Sonuçta, anayasamız sadece politikacı veya hukukçuların referans alacağı bir metin değil, ülkemizi 22. Yüzyıl’a taşıyacak ve hepimize yeni bir heyecan aşılayacak bir yol haritası.

Myfikirler.com




Bu Konularda İlginizi Çekebilir

Yazımızı beğendiniz mi?

Size daha güzel hizmet sunabilmemiz için lütfen bize destek olun. Yazımızı aşağıdaki sosyal medya sitelerinde paylaşabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir