Anasayfa / Ekonomi-Finans / Küresel Göstergeler ve Türkiye Ekonomisi

Küresel Göstergeler ve Türkiye Ekonomisi




kuresel gostergelerYILIN ilk çeyreği ile ilgili milli gelir büyüme oranı önceki yıllara göre 19 gün daha erken olarak 11 Haziran günü açıklanacak. Bu oran yüzde 3’ün üstünde açıklanırsa mevcut ekonomi politikalarında önemli bir değişiklik ortaya çıkmayacak. Yüzde 2 dolayında bir oran ise yeni politikaların gündeme getirilmesini ve tartışılmasını zorunlu kılacak. Ancak mevcut politikaların belirlenmesinde veya değiştirilmesinde dünyanın diğer ülkelerindeki göstergelerin de dikkate alınması gerekecek. Çünkü bu göstergeler yalnız para ve sermaye piyasalarını değil, reel ekonomi sektörlerini ve ailelerin geçimini dolaylı bir şekilde de olsa etkileyecek. Piyasalar yaz rehavetine girmiş olsa da ekonomi yönetimi ve Merkez Bankası, küreselleşme döneminin bir gereği olarak dünyadaki büyüme ve işsizlik göstergelerini yakından izleyerek önlem almak zorunda kalacak:

■ Euro Bölgesi’nde veya 27 üyeli Avrupa Birliği’nde (AB) canlanmanın gecikmesi, ihracatın artırılmasını zorlaştıracak. Bu bölgede işsizlik oranının grafikte görüldüğü gibi yükselişini sürdürmesi ve dip noktasından U dönüşü için zamana ihtiyaç duyulması Türkiye ekonomisini de etkileyecek. İhracatın yüzde 40’a yakın bölümünün yapıldığı AB’deki durgunluk, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının artışı konusunda da sorun yaratacak.

■ Gelişen ülkelerde büyüme hızlarının ılımlı bir düzeyde de olsa düşüş eğilimine girmesi Türkiye ekonomisini de etkileyecek.

■ ABD işsizlik oranının 2010 başından itibaren düşüşünün devam etmesi ve geçen nisan ayında yüzde 7.5 düzeyinde açıklanması dünya ekonomisinin geleceği açısından olumlu bir haber olarak kabul ediliyor. Ancak bu ülkedeki işsizlik oranının gerilemesi izlenen ekonomik politikaların da değiştirilmesini zorunlu kılacak.

Geçen yılın 12 Aralık günü ABD Merkez Bankası (Federal Reserve Board) başkanı Ben Bernanke işsizlik oranı yüzde 6.5’e düşünceye kadar niceliksel genişleme (quantita-tive easing) politikasına devam edeceğini açıklamıştı. Son verilerin bu düzeye yaklaşması üzerine genişlemeden “çıkış” senaryoları tartışılmaya başlandı.



TÜRKİYE’YE ETKİSİ

Bazı ekonomistler, Bernanke’nin görev süresinin sona ereceği ağustos ayında veya sonbahar aylarında tahvil alımı yöntemiyle sürdürülen parasal genişleme politikasının sona ereceğini ve faiz oranlarının yükselmeye başlayacağını düşünüyor. Mevcut politikanın 2015 yılına kadar devam edeceğini tahmin edenler ise ABD ekonomisindeki iyileşmenin henüz kalıcı olmadığını savunuyor.

ABD’de parasal genişleme döneminin çok uzun sürmesi, ekonomik dengeleri zorlayacak ve gelir dağılımını bozmaya devam edecek. Para bolluğunun varlık fiyatlarını şişirmesi ekonomilerin kırılganlığını artıracak.

Ancak para musluklarının sonbahara doğru sıkıştırılması ise ABD’de ve diğer ülkelerde hem para ve sermaye piyasalarında çalkantıya yol açabilecek, hem de reel ekonomileri etkileyecek. ABD faiz oranlarının yükselmesi aşağıdaki sonuçları ortaya çıkaracak:

■    ABD’den başlayarak hisse senedi borsalarındaki artış eğilimi hız kaybedecek.

■    ABD doları değer kazanacak.

■    Gelişen ülkelere yönelen sıcak para akımı yavaşlayacak. Gelişen ülkelerin son aylarda gerileyen faiz oranları tekrar yükselme eğilimine girecek.

Türkiye’de dolar kurunun yükselmesi, ithalatı daha pahalı hale getirerek enflasyondaki gerilemenin sürdürülmesini zorlaştıracak. ABD’de ve diğer dış ülkelerde faiz oranlarının yükselme eğilimi zamanla Türkiye’ye de yansıyacak. Mevduat ve kredi faizleri yükselince yatırımlarda ve iç talepte beklenen canlanma ister istemez gecikecek.

ABD’deki parasal genişlemenin en az bir yıl daha devam etmesi durumunda ekonomi yönetimi “istikrar içinde büyüme hedefi” için zaman kazanacak. Gelecek aylar içinde Merkez Bankası’nın istikrarı hedefleyen ihtiyatlı politikalarını devam ettirdiği takdirde Türkiye dış piyasalardan gelen dalgalanmalara karşı daha dayanıklı olacak. Ancak bu ortamda hükümetin büyüme oranında yüzde 4’lük yıllık hedefe ulaşılması için yeni önlemler alması gerekecek.

Faruk TÜRKOGLU / Para






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir