Anasayfa / Kariyer ve İş / Obezite İş Dünyasında Ayrımcılığa Yol Açıyor

Obezite İş Dünyasında Ayrımcılığa Yol Açıyor




Bana Vücut Kitle İndeksini Söyle Sana Maaşını Söyleyeyim

Obezite iş dünyasında ayrımcılığa yol açıyor. Obezler yüzde 5-8 ile yüzde 24 arasında daha az maaş alıyor. Üstelik Türkiye’de obezite oranı çığ gibi büyüyor. Hatta ABD ile aynı seviyelere yaklaşmış durumda…

sasiran kadinİNSAN sağlığını, psikolojisini ve sosyal hayatını olumsuz yönde etkileyen obezite, iş dünyasında ayrımcılığa yol açacak kadar ciddi bir sorun haline gelmiş bulunuyor. Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, Türkiye’de obezite oranı yüzde 30’un üzerine çıkmış durumda. Bu oran, “obezitenin anavatanı” kabul edilen Amerika Birleşik Devletleri’ne yaklaşıldığını işaret ediyor. International Journal of Obesity’de yayınlanan güncel bir araştırma, obezitenin liderlik potansiyelindeki algıda, maaş oranının belirlenmesinde ve genel istihdam konularında ayrımcılığa neden olduğunu ortaya koyuyor. Özetle obezite, iş dünyasının önünde önemi giderek artan bir sorun olarak duruyor.

İŞSİZLİK DAHA FAZLA

Obezitenin gözden kaçan önemli bir etkisi iş dünyasındaki yansımaları… Ne yazık ki Türkiye’de obezitenin iş hayatına ve ekonomiye etkileri konusunda sınırlı sayıda çalışma var.

Ancak son olarak İstanbul Üniversitesi ve Sağlık Bakanlığı’nın birlikte gerçekleştirdiği “Türkiye Diyabet, Hipertansiyon, Obezite ve Endokrinolojik Hastalıklar Prevalans Çalışmaları” (TURDEP) bu anlamda aydınlatıcı veriler ortaya koyuyor.

Çalışma Türkiye’nin obezite profilini ortaya çıkarması açısından büyük bir öneme sahip.

12 yıl arayla iki kez tekrarlanan söz konusu çalışmaya göre, Türkiye en az ABD kadar obezleşti ve 12 yılda obezite oranı yüzde 60’ın üzerinde arttı. Her üç Türk’ten biri artık “obez” kategorisine giriyor. Batı Karadeniz Bölge -si’nde yapılan bir çalışmaya göre, obez-lerdeki işsizlik normal kilolulara göre daha yüksek oranda.

İstanbul Bilim Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türkiye Obezite Cerrahisi Derneği Genel Sekreteri Doç. Dr. Yunus Yavuz, obezite problemi olan kişilerin iş ve kariyer dünyasındaki yarışa kulvar farkıyla geriden başladığını kaydediyor. Yavuz, “Obezlerin iş bulması normalden daha zor. İşsizliğin bu grupta yüksek olduğunu gösteren birçok çalışma var. Normal kilolu meslektaşlarıyla kıyaslandığında daha iyi bir eğitimleri ve deneyimleri olsa bile ya hak ettikleri pozisyonlara ulaşamıyorlar ya da ‘prezantabl’ olmadıkları için geri plana atılıyorlar” diyor.

VÜCUT KİTLE ENDEKSİNE GÖRE İŞ

Bu konularda hassas davrandığı düşünülen ABD’de bile “Citizens Medical Çenter” tarafından gazeteye verilen iş ilanında, yönetici pozisyonu için vücut kitle indeksi

35’in üzerindekilerin alınmayacağı belir-tilebiliyor. Yine Yale Üniversitesi’nin bir raporunda, iş yerlerinde kiloya bağlı ayrımcılığın son 10 yılda yüzde 66 arttığı belirtiliyor. Bu arada normal kilolu meslektaşlarıyla karşılaştırıldığında obez-lerin yüzde 5-8 ile yüzde 24 arasında daha az maaş aldıklarını da belirtelim.

TWITTER ÖRNEĞİ

Peki şirketler ne yapmalı? Yunus Yavuz’a göre, şirketlere düşen pek çok görev var. Öncelikle sağlıklı çalışanların verimliliği ve karlılığı artıracağını, perfomans kaybını en aza indireceğini vurgulayan Yavuz şunları söylüyor: “Şirketler çalışanlarının sağlığını koruyucu önlemler almak zorunda. Bunu yapan şirketler de yok değil. Örneğin sosyal medya devi Tvvitter, San Francisco’daki ana üssünde bin çalışanı için yoga, pilates, Wing Chun, Kung Fu ve fitness kursları düzenliyor. Egzersiz iş yaşamının içine entegre edilerek ve işyerlerinde obezite konusunda farkmdalık yaratılarak fazla kilolarla daha etkili mücadele edilebilir.”



İŞE DEVAMSIZLIKLARI DAHA FAZLA

House of Human Koçluk Kurucu Ortağı Nuri Murat Avcı, şirketlerin işe alacakları çalışanlarının yetkinliğinin yanı sıra verimliliğe doğrudan etkisi bulunan potansiyel sağlık sorunlarıyla da ilgilendiğine değiniyor. Çünkü iş görenin gelecekteki olası sağlık sorunları, “geçici iş göremezlik ödeneği” olarak adlandırılan bir maliyet kalemi şeklinde şirketin karşısına çıkıyor.

Dünyada bu konuda yapılan araştırmalara dikkat çeken Avcı’ya göre, şirketlerin endişeleri pek de yersiz sayılmaz. Örneğin Avustralya’da yapılan bir çalışmaya göre, obez çalışanlar normal çalışanlara oranla dokuz kat daha fazla hastalık izni kullanıyor ve işe devamsızlık yapıyor. Aynı çalışmada obezitenin verimliliğe olumsuz etkisinin 3.8 milyar dolar olduğu da hesaplanmış. Yine ABD’de yapılan araştırmalarda obezlerin işe devamsızlık oram nın diğer çalışanların iki katı olduğu tespit edilmiş. Ayrıca satış ve pazarlama gibi müşteri üzerinde yaratılacak algının ve fiziksel görünüşün önemli olduğu bazı iş kollarında da aşırı kilolu kişiler doğrudan tercih edilmiyor.

HRM İstanbul Ofis Kurucu Ortağı Ayşegül Davutoğlu, Türkiye’de iş piyasasında aşırı kilolulukla ilgili önyargının, bu adayların işe alınma şanslarını diğer adaylara göre azalttığını, hatta bu kişilerin liderlik pozisyonları için değerlendirilmeye alınmalarında negatif etki yarattığını söylüyor. Özellikle yerli firmalarda bu konuda geliştirilmiş bir insan kaynakları politikası olmadığından söz eden Davutoğlu, “Obezite işe alım aşamasında daha fazla dikkate alınıyor, işten çıkarmalar için bu ölçüde belirleyici bir etken değil” diyor.

EĞİTİMİN ÖTESİNE GEÇİYOR

Fiziksel görünümün ve prezantabl olmanın iş ve kariyer dünyasında bireylere avantaj sağladığını belirten Davutoğlu, Harvard ve Boston Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya değiniyor. Söz konusu araştırma, makyajlı ve bakımlı bir görünümün insanlar üzerindeki yeterlilik ve güvenilirlik algısını arttırdığını gösteriyor. Bununla birlikte, aşırı kilolu çalışanların diğer çalışanlarla kıyaslandığında eğitimleri ve deneyimleri yeterli olmasına rağmen, dış görünümün oluşturduğu yetersiz veya verimsiz olabileceğine dair önyargılar, obez çalışanların geri planda bırakılmasına sebep oluyor.

Davutoğlu’na göre, İstanbul gibi toplu taşıma sistemleri arasında birden fazla transfer gerektiren büyük şehirlerde aşırı kilolu çalışanların işe gelmek için diğer çalışanlara göre daha fazla enerji harcamaları, güne daha yorgun başlamalarına neden oluyor. Sonuçta bu çalışanların gün içindeki verimliliklerinin düşmesi, şirketlere bir maliyet olarak yansıyor ve obezite problemi olan kişiler iş ve kariyer dünyasındaki yarışa kulvar farkıyla geriden başlıyor.

Kanun ne diyor?

İş Kanunu’nun 5’inci maddesinde düzenlenen “Eşit Davranma İlkesi”ne göre, iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplere dayalı olarak çalışanlar arasında ayırım yapılamıyor. Bu maddede aşırı kilo bir sebep olarak açıkça belirtilmemekle birlikte “ve benzeri sebepler” ifadesi altında değerlendirilebiliyor. Buna bağlı olarak, eşitlik ilkesi gereğince iş ilişkisinde ve sonrasında kişinin kilosuna ilişkin ayrım yapılamıyor. Buna karşın işin doğası ve gereklilikleri, kişinin belli fiziksel özelliklere sahip olmasını gerektiriyorsa, bu durum ayrım yasağını ortadan kaldırabiliyor. Eğer işin doğası, nesnel olarak böyle bir yaptırımı gerekli kılmıyorsa, o zaman işveren böyle bir ayrıma gidemiyor. Ek olarak, eğer çalışan obezite problemiyle oluşan sağlık sorunlarından dolayı devamsızlık yaparsa bu işten çıkarma sebebi olabiliyor. Bu noktada çalışanların İş Kanunu hükümlerini ve haklarını iyi biliyor olmaları gerekiyor.

TUĞÇE ALTINSOY / PARA






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir