Anasayfa / Ekonomi-Finans / Tersaneler kurtuluş için kamu projelerini bekliyor

Tersaneler kurtuluş için kamu projelerini bekliyor




TersanelerKüresel ekonomik krizin darbe vurduğu tersane sektörü, kurtuluşu kamu ve askeri projelerde arıyor. TPAO’ya gemi inşa etmek için çalışma yürüten sektör, 2008’de 2.8 milyar dolar ihracat yapıp, gemi tamirinden de 1 milyar dolar katkı sağlarken, geçen yıl ancak 750 milyon dolarlık ihracat, 400 milyon dolarlık da tamir girdisi sağlayabildi.

Toplam 8 bin 400 kilometrelik sahil şeridiyle, tam anlamı ile bir deniz ülkesi olan Türkiye, son 10 yılda gemi inşa sektöründe büyük ilerleme kaydetti. Gemi inşasında 2002 yılından sonra çok büyük atılımlar yapan ve dünya sıralamasında 23’üncü sıradan 5’inci sıraya yükselen Türkiye, bu dönemde dünyada gemi inşa sektörünün büyüme oranı ortalama yüzde 5X3 iken, yüzde 360 gibi çok yüksek bir

Anca (t birçok ifafids öı’tfüğcr gîftf denizcilik sektörü de 2008’deki küresel krizden olumsuz etkilendi. Kriz öncesi neredeyse siparişlere yetişemeyen Tuzla’daki tersanelerin 2010 yılından itibaren işleri durma noktasına geldi. Dünya ticaretindeki daralmaya bağlı olarak gemi talebi düşünce tersaneler zor bir döneme girdi.

Sektörün ‘komadan çıkma’ süreci yaşadığını belirten Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GlSBİR) Başkanı Murat Kıran, “Sektör olarak bu zor dönemde daha niş alanlara yöneldik. Ro-mörkörler, araştımıa gemileri, askeri gemiler, enerji platformu gemileri gibi ürünlere yoğunlaştık. Yeni gemi siparişleri alamasak da gemi tamir, bakım ve onanmı konusunda tersanelerimiz yoğun iş alıyor. Romanya, Polonya’dan bu alanda ilgi büyük” diye anlatıyor.

TPAO İLE GÖRÜŞÜLDÜ

Global ekonomik krizin ardından yeni siparişlerde yüzde 52 düşüş yaşayan Türk gemi inşa sanayisi, yaralarını kamu ve askeri projelerle sarmaya çalışıyor.

Son yıllarda inşa ettikleri kimyasal tankerlerde dünyada bir marka haline gelen Türk tersanelerinin yelpazeyi genişletmeye başladığıvam ediyor:

“Geçtiğimiz günlerde TPAO, Norveç’ten sismik gemi aldı. TPAO’nun Karadeniz ve Akdeniz’deki çalışmalan yoğunluk kazanacak. Bir sonraki adımda bulunan rezervin derinliğine göre sondaj işi yapılması gerekiyor. Bu işlemin gemisi ayrı. TPAO yetkilileriyle buna yönelik görüştük. Türk gemi sanayi olarak bu gemiyi yapmaya talip olduğumuzu belirttik.”

Petrol çıkarma işleminde bir platform gerektiğine de değinen Kıran, “Ayrıca depolama ve taşıma için de tankere ihtiyaç var. Gemi inşa sanayi olarak bundan sonra hedefimiz denizaltı, petrol – gaz çıkarma araçlan ve savunma sanayine yönelik araçlar” diye ekliyor.

ÇALIŞAN SAYISI DÜŞTÜ

Tuzla, 71 tersanesi ile Türkiye’nin en büyük tersane üssü konumunda. Özellikle 2009-2010’da krizin ağır etkilerini yaşayan bölgede şu anda 20 tersane kapalı durumda. Bölgede ayrıca temelleri 2003 – 2004 yıllarında atılan ve krizle birlikte yanm kalan 54 tersane de mevcut. Yatırımı devam eden tersanelerin yıllık kapasitesi 3 milyon DWT’nin üzerinde. Yatırımlar tamamlandığında Türkiye’nin gemi imalat kapasitesinin yılda 7 milyon DWT’e ulaşması bekleniyor.



Öte yandan beş yıl öncesine kadar 60 bin kişiye istihdam sağlayan Tuz-la’da bugün, 16 bin kişi çalışıyor.

TAMİR-BAKIM

Tersaneciler, bu yıldan da pek umutlu değil. Çünkü 2013’ün Ocak-Şubat döneminde alınan yeni bir sipariş yok. Faal durumdaki firmaların önemli bir bölümü tamir-bakım gibi işleri üstleniyor. 2008 yılında 2.6 milyar dolar ihracat yapan ve gemi tamirinden 1 milyar dolar katkı sağlayan sektörün 2012 sonu rakamları ise hiç de parlak değil.

Geçen yıl 750 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildiğinin ve 400 milyon dolarlık da tamir girdisi sağlandığının altını çizen sektör temsilcileri şu değerlendinneyi yapıyor:

“2003 – 2007 yıllan sektörümüzün altın çağıydı. Krizin derin vurduğu sektörümüz toparlanma sürecinde. Tonaj itibariyle büyük oranda orta ölçekli gemiler inşa eden Türkiye; Çin, Güney Kore, Vietnam, Japonya gibi ülkelerle yanşıyor. Krizin etkileri bu ülkelerde de görüldü. 2000 yılından sonra tersaneciliğe yönelen Uzakdoğu’da da bu sektör darbe aldı. Çin’de 3 bin 200 adet olan tersane sayısı krizden sonra bin 200’e düştü.”

UMUTLAR 2014 İÇİN

2012’nin Türk denizcilerinin krizi yönetmeyi öğrendiği bir yıl oldu. Sektörün ileri gelenleri 2013’ün de sıkıntılı geçeceğini fakat 2014’ten umutlu ol-duklannı söylüyor. Gemak Tersanesi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bi-rol Üner, bu yönde görüş beyan edenlerden. Temelleri 19ö9’da Haliç’te atılan, 1981 yılında Tuzla Tersaneler Böl-gesi’ne taşınan Gemak, 2000 yılında Tuzla Gemi Endüstrisi Tersanesi’ni de bünyesine katarak büyümesini sürdürmüş. Kurulduklanndan beri bin 700’den fazla geminin bakım ve onanınım gerçekleştirdiklerini belirten Üner, global krize rağmen 2011’de 160, 2012’de ise 150 geminin tamir, bakım ve onanınım gerçekleştirerek Akdeniz’in en çok tercin edilen tersanesi olduklannı vurguluyor.

2007 yılından beri Kıran Holding bünyesinde faaliyet gösteren TK Tuzla Shipyard ise havuzlama, gemi ve deniz platformları bakım – onarım alanlarında gelişmiş imkanlarıyla sektörde önemli bir konuma sahip. 100 bin ton kaldınna kapasiteli, 350 metre boyunda ve 65.7 metre enindeki yüzer havuzu, bu alanda dünyanın en büyüklerinden biri. Yüksek tonajdaki gemilere hizmet verebilen tersane, hemen her tür olmak üzere yılda 100 gemiye bakım-onanm hizmeti veriyor.

ENERJİ GEMİLERİ ÜRETİYOR

2013 yılının denizcilik açısından zor bir yıl olacağına değinen Sedef Tersanesi Yönetim Kumlu Başkan Yardımcısı Orkun Kalkavan ise Türkiye’nin yeni gemi inşasında Çin başta olmak üzere Uzakdoğu ile fiyat rekabeti yapmakta zorlandığım söylüyor. Tersanelerin ayakta kalabilmek için farklı alanlara yöneldiğini ifade eden Kalkavan şöyle diyor:

“Örneğin, şu anda Karadeniz Holding için yüzer elektrik santrali olan dünyanın ilk enerji gemilerinden ilkini teslim ettik. Üç tanesi de üretim aşamasında. Onun dışında bir yeni gemi inşamız daha var.”

Sedef Tersanesi Türkiye’nin askeri gemi inşa eden ilk özel sektör tersanesi olma özelliğini taşıyor. 1996 yılında Yarbay Kudret Güngör Gemisi’ni Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim eden tersane; bir adet asfalt tankeri, dört adet gemiden oluşan ve ilkini geçtiğimiz şubat ayında teslim ettiği ‘Karadeniz Powership’ enerji gemileri projelerinin inşasına devam ediyor.

Özlem Bay Yılmaz / Ekonomist





İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir