Ekonomi Haberleri

TL Mevduat Faizleri Artıyor

Mevduat faizleri

MERKEZ Bankası’nın son Para Politikası Kurulu toplantısında faiz oranlarını yükseltmesi mevduat faizlerine de yansımaya başladı. Bir ara yüzde 6’lara kadar gerileyen mevduat faizlerinde son bir aydır hızlı bir çıkış yaşandığına dikkat çeken bankacılar, artık mevduatın faizinde uzun süre çift haneli rakamların konuşulacağı bir döneme girildiği görüşündeler. Halen bankalar 100 bin TL ve altındaki Türk Lirası mevduatlara yüzde 9-11 bandında faiz teklif ediyor. Para tutarı arttıkça faiz oranlarının yükseldiği mevduat cephesinde bir milyon TL ve üzeri tasarruflara uygulanan faiz oranları ise hali hazırda yüzde 11-12 bandında yoğunlaşıyor. Merkez Bankası’nın son faiz artırımı kararının ardından bankaların Türk Lirası maliyetlerinde ciddi artış yaşandığına dikkat çeken bankacılara göre, bu önümüzdeki günlerde TL mevduat faizlerine yarım ile bir puan civarında yükseliş olarak yansıyacak.



Piyasaları yakından takip edemeyenler için hemen hatırlatalım; Merkez Bankası son Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 200 baz puan artırarak yüzde 10.25’e yükseltti. Banka aynı toplantıda gecelik borç verme faizini yüzde 11.75’e çıkardı. Bankaların gün sonu borçlanmalarını gerçekleştirdiği geç likidite penceresi fonlama maliyeti ise yüzde 13.25 seviyesine yükseldi. Başka bir ifadeyle Merkez Bankası Türk Lirası borçlanma maliyetini yukarı çekerek hızla tırmanan dövize karşı bir kez daha faiz silahını kullanmış oldu.

HOŞGELDİN FAİZİ 12-12.5

Bankacılar Merkez Bankası’nın son faiz artırımı ile TL maliyetinin yükseldiğine dikkat çekiyorlar. Bu nedenle maliyet artışının önümüzdeki günlerde bankaların en önemli TL kaynağı olan mevduatın faizine de yansımaya başlayacağı görüşündeler. Hali hazırda bankaların tanışma faizi veya hoş geldin faizi adı altında küçük tasarruflara bile yüzde 12 hatta 12.5 faiz teklif edildiğini hatırlatan bir bankacı, “Artık küçük veya büyük meblağ fark etmeden bankalar mevduat faizlerini yüzde 13 hatta bu seviyenin de bir miktar üzerine çıkarabilir” diyor.

Bugün bankalar mevduat şemsiyesi altında çok farklı birçok ürün çıkarttı. Son yılların en rağbet gören ürünü ise istediğiniz zaman para yatırma ve çekme imkanı sağlayan esnek hesaplar. Ayrıca çok sayıda hibrit ürün de mevcut. Fonlu mevduat, Enflasyona Endeksli Mevduat, Değişken Hesap (güncel faiz oranları uygulanıyor), Dönüşümlü Mevduat (faizi etkilenmeden farklı para birimlerine dönüşüm imkanı), Biriktirdiğini Ödeyen Mevduat (vade sonuna kadar sadece belirlenen dönemlerde faiz ödüyor) bunlardan birkaçı.

HER KANALDA FARKLI FAİZ

Mevduat cephesinde bir başka dikkat çeken konu ise aynı bankada aynı tutarda ve aynı vadede olmasına rağmen mevduat sahiplerine birbirinden farklı faiz teklif edilmesi. Bugün bankaların neredeyse tamama yakını şube faizi veya cari faiz adı altında açılan hesaplara yüzde 4 ile 6 bandında faiz uyguluyorlar. Bankacılardan edindiğimiz bilgiye göre, bu faiz oranları aslında sembolik. Hiçbir banka mevduat hesabı açan müşterisine bu faiz oranını teklif etmiyor. Buna karşın, vadesiz hesaba para yatıran ve bir süre bu hesabına dokunmayan müşterilere bazı bankalar cari faiz oranını uyguluyor. Cari faiz oranı örneğin yüzde 4 olan aynı banka internet üzerinden açılan e-mevduatlarayine aynı saatlerde yüzde 10 hatta ll’lere varan faiz teklifleri yapabiliyor. Yine mobil bankacılık ve çağrı merkezleri üzerinden açılan mevduat hesaplarına da benzer oranlar teklif ediliyor. Aynı bankanın şubesine gidip müşteri temsilcisi kanalıyla hesap açtıranlar ise yine aynı saatlerde bazen yüzde 9 veya 10 arasında faiz alabiliyor. Müşteri temsilcileri çoğu zaman mevduat sahiplerine “internet bankacılığı veya mobil bankacılık üzerinden açılan e-mevduatta faizimiz daha yüksek internetten mevduat hesabı açın” uyarısında bulunuyor.

KÜÇÜK BANKALARIN TERCİHİ

Bir de son yıllarda bankaların en büyük rekabet alanı olan tanışma faizi veya hoş geldin faizi adı altında verilen cazip faiz teklifleri var. Her banka bunun için tasarruf sahiplerinden farklı şartlar talep ediyor. Bazı bankalar son bir ayda mevduat hesabı açtırmamış olan müşterilerine hoş geldin faizi adı altında yarım ile 2 puan arasında yüksek faiz teklif ederken, bazı bankalar son altı ay, bazı bankalar ise son bir yıl şartı getiriyor. Yani bankalar son altı ay veya son bir yılda bankanın müşterisi olsa bile mevduat hesabı bulunmayan kişilere hoş geldin faizi uyguluyorlar. Son yıllarda söz konusu bu hesaplar kanalıyla bankalar hem yeni müşteri edinme imkanına kavuşuyor, hem de mevduat tabanını genişletebiliyor.

Burada önemli bir bilgi paylaşalım; hoş geldin faizi uygulamasını özellikle az şubeli ve küçük ölçekli bankalar yeni müşterilere ulaşabilmek ve mevduat tabanında daralma yaşanmaması için son derece aktif kullanıyorlar. Bu bankalar genelde söz konusu bu hesapları açan müşterilerine piyasanın yarım ile 1.5 puan üzerinde faiz teklif ediyorlar. Ayrıca büyük bankaların son altı ayda veya son bir yılda mevduat hesabı açtırmama şartına karşılık küçük ölçekli bankalar son bir ay gibi çok daha esnek bir zaman şartı koyuyorlar.

Mevduata uygulanan bu çok farklı faiz teklifleri içerisinde en cazipleri ise tartışmasız her zaman “Hoşgeldin Faizi” oluyor. Bankacılar son yıllarda bankalar arasındaki faiz rekabetinin hoşgeldin faizi üzerinden yürütüldüğüne dikkat çekiyor. Bu ürün ile bankaların hem bugüne kadar hiç çalışmadıkları yeni müşterilere ulaşabildiğini, hem de belli bir süre yüksek faiz maliyetine katlanarak mevduat tabanını en azından koruduklarını söylüyor. Bir büyük bankanın temsilcisine göre, önümüzdeki dönemde de bankalar yine en yüksek faiz tekliflerini hoş geldin faizi üzerinden sürdürecek.

Mevduatın vergisine indirim geldi

Geçen hafta sürpriz bir vergi düzenlemesi hayata geçirildi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı kararına göre, 31 Aralık tarihine kadar başta TL mevduat, döviz ve altın alımında ödenecek vergilerde indirime gidilirken, kambiyo işlemlerinde uygulanan BSMV de yüzde l’den binde 2’ye indirildi. TL mevduatlarının faiz getirisinden yapılan vergi kesintisi düşürüldü, bir yıldan uzun vadeli mevduat hesaplarında oran sıfırlandı. Yürürlüğe giren yeni düzenleme sonrası bazı yatırım araçlarının vergi oranları şu şekilde oldu:




■ TL mevduatları: TL mevduatlara ödenen faizlerden, vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile altı aya kadar (altı ay dahil) vadeli hesaplar için yüzde 15’lik kesinti yüzde 5’e, bir yıla kadar (bir yıl dahil] vadeli hesaplarda yüzde 12’lik kesinti yüzde 3’e düşürüldü. Bir yıldan uzun vadeli hesaplarda yüzde 10 olan kesinti oranı ise sıfırlandı.

■ Kar payları: Katılım bankaları tarafından katılma hesabı karşılığında ödenen kar paylarından ise bu oranlar vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplar ile altı aya kadar (altı ay dahil] vadeli hesaplar için yüzde 5, bir yıla kadar (bir yıl dahil] vadeli hesaplarda yüzde 3 olarak uygulanacak. Bir yıldan uzun vadeli hesaplarda sıfırlanacak.

■ Döviz tevdiat hesapları (DTH): Döviz tevdiat hesaplarından elde edilen gelirler ile enflasyon oranına bağlı olarak değişken faiz oranı uygulanan bir yıldan uzun vadeli hesaplarda yapılan stopaj oranlarında ise değişiklik yapılmadı. Karar, yayımı tarihinden itibaren üç ay süreyle sınırlı olarak vadesiz ve özel cari hesaplara ve söz konusu tarihten itibaren üç ay içinde açılan veya vadesi yenilenen vadeli hesaplara ödenecek faizler ve kar paylarına uygulanacak. Bankacılar hükümetin yeni vergi düzenlemesi ile TL’nin değerini korumak, birikimlerin TL cinsinden açılmış mevduat ve katılım hesaplarında tutulmasını sağlamak ve yastık altı birikimlerin bu hesaplarda değerlendirilmesini teşvik etmeyi amaçladığını söyledi. Bankacılar söz konusu vergi düzenlemesinin döviz mevduat hesaplarından TL mevduatlara geçişi özendireceği görüşünü de öne sürüldü.

Bankaların mevduat faiz oranları

Banka adı Şube faizi e-mevduat faizi
Akbank 3 9 (32-35 gün)
Denizbank 6 10,15 (25-36 gün)
Fibabanka 6 10,00 (32-181 gün)
QNB Finansbank 2 9,10 (32-45 gün)
Garanti BBVA 4,5 9 (28-60 gün)
ING Bank 0,01 8 (32-365 gün)
İş Bankası 3,5 9,65 (32-45 gün)
Odeabank 11,5 11,50 (32-61 gün)
Şekerbank 4,5 10,50 (32-149 gün)
TEB 3 7
Vakıfbank 4 9,50 (32-45 gün)
Yapı Kredi 9 (32-92 gün)
Ziraat Bankası 3,5 11 (32-91 gün)

Not: Tablo bankaların 100 bin TL İçin uyguladığı şube faiz oranları ve e-mevduat faiz oranlan Ha hazırlanmıştır.

Zeki AKILLIOĞLU / Ekonomist
“Bankalar faizleri zaten artırmıştı”

Bankaların yüzde 4’ler seviyesinde bulunan şube faizlerini sembolik faiz olarak bakmak lazım. Pratikte hiçbir zaman uygulanmayan bir faiz. İnsanlar zaten internet üzerinden hesap açıp e-mevduat faizlerinden yararlanıyorlar. Veya şubelerdeki müşteri temsilcileri kanalıyla mevduat hesabını açıyorlar. Kimse parasını yüzde 4 veya 6 faizle bankaya mevduat olarak yatırmıyor. Mevduat cephesine baktığımız da ise şunu söyleyebiliriz. Son bir aydır bankalar zaten mevduata yüzde 11.5- 12.5 civarında faiz uyguluyorlar. Faiz oranları ise müşteriye ve para tutarına göre değişiyor. Yani zaten bankalar mevduatın faizini yükseltmişti. Bankalar zaten bir aydır mevduat faizlerini yükselttiği için gelişmelerin mevduat cephesine yansımasının biraz daha düşük oranda olacağı kanaatindeyim. Merkez Bankası son toplantısında geç likidite penceresi faizlerini iki puan yükseltmişti. Benim beklentim bunun mevduat faizlerine yaklaşık bir puan civarında yansıyacağı yönünde. Bugün yüzde 12.5’lar civarında olan mevduat faizlerini önümüzdeki günlerde yüzde 13.5’lar seviyesinde görebiliriz. Tabii burada müşterinin kim olduğu ve para tutarı da belirleyici olacak. Bu arada geçen hafta mevduat cephesinde önemli bir gelişme daha yaşandı. Korona döneminde hükümet özellikle dövizdeki hızlı yükselişe önlem kapsamında TL mevduat, döviz ve altın işlemlerinin vergisini artırmıştı. Geçen hafta ise bu vergi artırımını geri çekti. Vergi indiriminin mevduat faizlerine önemli bir etkisi olacağını düşünmüyorum.

Bu indirim tasarruf sahiplerinin net getirisini fazla etkilemeyecektir. Ben her zaman piyasayı kendi haline bırakmak gerektiği görüşündeyim. Çünkü bu tarz vergi artırımlarını piyasalar müdahale olarak algılıyor. Bu yüzden bu kararı yerinde buluyorum. Vergi oranlarındaki bu indirim piyasalara yeniden güven verecektir.

ESİN ÇETİNEL



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu