Anasayfa / Haberler / Torba rehberi

Torba rehberi




Elektrik, su, trafik cezası, vergiler, SGK borçları gibi onlarca kalemi kapsayan Torba Yasa ile ilgili sorular ve cevapları…

YENİ?VERGİ VE?SİGORTA DÜZENLEMESİ KİME NE GETİRİYOR, HANGİ KOLAYLIKLARI SAĞLIYOR

Cumhuriyet tarihinin en büyük borç kolaylığı olan Torba Yasa binlerce kişiyi sevindirirken, gözler yasanın uygulanmasına startı verecek Resmî Gazete’ye kilitlendi. Mükelleflerin vergi yapılandırması için kanunun yayımını izleyen ikinci ayın sonuna kadar başvuru yapması gerekiyor. Yani söz konusu kanun bu ay içerisinde Resmi Gazete’de yayımlanırsa nisan sonuna kadar ilgili kurumlara başvurulacak. Yapılandırmanın ardından ilk taksit ise haziran ayında ödenecek. Ayrıca pakette yer alanlarla ilgili olarak ayrı ayrı broşürler basılacak ve bunlar matrah artırımı için ayrı, vergi borcu için ayrı broşürler olacak.

Hangi borçları kapsıyor?
31 aralık 2010 tarihine kadar ödenmemiş bütün vergiler, TEDAŞ ve özel dağıtım şirketlerine olan elektrik, belediyelere su borcu ile oda ve borsalara olan aidat borçları yeniden yapılandırılıyor. Trafik cezaları, öğrenim kredisi borçları ve TRT’nin elektrik payı ve bandrol ücretinden kaynaklı alacakları da kapsamda. Ayrıca Maliye, Gümrük Müsteşarlığı, SGK, il özel idareleri, TEDAŞ (7 özel dağıtım şirketi dahil), TRT, KOSGEB, TOBB ve OSB’ler de kapsama giriyor.

Nasıl yapılandırılacak?
Uygulamadan yararlanmak isteyen devlete borçlu olan bir vatandaşın, düzenlemenin Resmi Gazete’de yayınından itibaren 2 ay içinde ilgili idarelere başvuru yapması gerekiyor. Boç isterse peşin ödenebilecek istenirse de 6 aydan 3 yıla kadar taksit yapılacak. 12 aylık ödemeye 1.05, 18 aylığa 1.07, 24 aya 1.10, 36 ayda ise toplam borç 1.15 ile çarpılıp taksitlere bölünecek. Ayrıca kredi kartı ile de ödeme yapılabilecek.

Faiz nasıl hesaplanacak?
Anaparaya dokunulmadan önce faiz ve gecikme cezası silinecek, ardından borcun ödenmediği süredeki enflasyon kadar yeni faiz ve ceza tutarları belirlenecek. Bu yeni hesaplama, faiz ve gecikme zammında yüzde 50’ye varan oranda indirim sağlayacak.

İhtilaflar da çözülecek
Torba Yasa’da kesinleşmemiş ve ihtilaflı borçlar için de düzenlemeler var. Buna göre ihtilafın bulunduğu safha esas alınacak. Alacak asıllarının yüzde 20’si veya yüzde 50’si, asla bağlı olmayan cezaların yüzde 25’i veya yüzde 10’u esas alınacak. Gecikme faizi yerine TÜFE ve ÜFE güncellemesi yapılacak.

Hacizler kalkacak mı?
Vergi ya da sigorta prim affından yararlanmak için başvuranlar, borçlarını örneğin 36 ay vadede ödemek için dilekçe verdiklerinde, bu borçlardan kaynaklanan hacizler hemen kaldırılmayacak. Ödeme yapıldıkça, ödemeye isabet eden oranda hacizler kaldırılacak ve alınan teminatların iadesi söz konusu olacak.

Tarım sigortası geliyor
1 Ekim 2008 tarihinde sona eren Tarım SSK uygulaması özellikle mevsimlik geçici çalışan tarım işçilerini zor durumda bırakmıştı. Bu tarihe kadar ayda 15 gün üzerinden prim ödeyen tarım işçileri, bundan sonra 30 gün üzerinden en az 243 lira ödemekle karşı karşıya kaldılar. Çoğu tarım işçisinin gücü bu rakamı ödemeye yetmeyeceği için büyük bir kısmı sosyal güvence dışında kalmıştı. Yeni düzenlemeyle, tarım işçileri bugün için ayda 243 lira yerine 144 lira ödeyerek hem emeklilik hem de sağlık hakkına kavuşmuş olacaklar. Ayrıca, tarım SSK kapsamında prim ödeyenlerin annesi, babası ve erkek eşi sağlık sigortasına kavuşuyor.

Zorunlu GSS ertelendi
Sosyal güvenlik reformu kapsamında yapılan bir düzenlemeyle, 1 Ekim 2010 tarihi itibariyle çalışmayan, sosyal güvence kapsamında bulunmayan ve ödeme gücü olan vatandaşların zorunlu olarak Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamına alınması planlanmıştı. Türkiye’de yaşayan yabancılar da bu kapsamda değerlendiriliyordu. Buna göre kapsama giren herkesin ayda 182 lira ödeyerek GSS’li olması gerekiyordu. Kamuoyunda tartışmalara konu olan bu hüküm yeni düzenlemeyle birlikte 1 Ocak 2012 tarihine erteleniyor.



Kazazede SGK güvencesi altında
Şu an yürürlükte olan mevzuat gereği, bir vatandaşın sosyal güvencesi olsa bile, trafik kazası sonrası hastaneye kaldırıldığında, yapılacak sağlık yardımları SGK tarafından karşılanmıyor. Hastalara gerekli müdahale yapılırken, sağlık giderlerinin ilgili sigorta şirketinden tahsil edilmesi isteniyor. Böylece memur, işçi veya bağımsız çalışan olarak sigortalı olduğu halde, trafik kazası geçiren vatandaş sosyal güvencesinden yararlanamıyor. Torba Yasa’yla bu konu da çözüme kavuşuyor. Vatandaşlar trafik kazası sonrası sağlık kurumlarına getirildiğinde, sosyal güvencesi olsun veya olmasın, sağlık giderlerinin tamamı SGK tarafından karşılanacak.

Part-time çalışana iki müjde birden
Torba Yasada, part-time çalışanlar için sevindirici iki önemli düzenleme var. Birincisi geriye dönük borçlanma, ikincisi ise işsizlik maaşı. Yeni düzenleme, part-time çalışanlara, yıllar sonra da olsa, ay içinde 30 günden az bildirildikleri dönemleri, SSK kapsamında borçlanarak 30 güne tamamlama imkânı getiriyor. Misal olarak, küçük bir işyerinde part-time çalışan bir öğrenci iki yıl boyunca ayda 8 gün üzerinden sigortalı oldu. Söz konusu şahıs, iş hayatına ulaştığında, o iki yıllık dönemdeki primleri SSK kapsamında 30 güne tamamlayabilecek.

Şoföre tam ay sigorta
Şu anda şoför olarak çalışanlar sigortalı olmaları gerekirken, tamamına yakını sigortasız çalışıyor. Kimi şoför haftada bir-iki gün, kimisi de günlük birkaç saat çalışabiliyor. Yeni yasayla ayda 10 günden az sigortalı bildirilen şoförler, ayda 17 günlük prim ödeyerek, 30 günlük sosyal güvenceye kavuşmuş olacak. Yani 2010 yılı için her ay 144 lira ödeyecekler ancak 243 lira ödemiş gibi kabul edilecekler.

Sanatçılar da unutulmadı
Torba Yasada, özellikle son yıllarda dizilerde çalışan ve sayıları yüz bini geçen ‘sigortasız sanat işçileri’ de unutulmadı. Şoförlerde olduğu gibi, ayda 10 günden az sigortalı bildirilen sanatçılar da, dilerlerse kendileri 17 günlük prim ödeyerek yine 30 gün ödemiş gibi kabul edilecekler. Hangi sanatçıların bu imkândan yararlanacağı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca belirlenecek kriterlere göre tespit edilecek.

El işi yapana düşük prim
Gelir vergisinden muaf olarak evinde dantel, örgü gibi el işleri yaparak
geçinen bayanlar, ayda 243 lira yerine 144 lira prim ödeyerek sigortalı olabilecekler. Söz konusu çalışanlar sağlık ve emeklilik hakkına kavuşacaklar. El işi yapan bayanlar, daha önceki dönemlerde de düşük prim ödüyorlardı. Ancak 1 Ekim 2008 sonrası el işi yapıp satmaya başlayan bayanlar için böyle bir imkân bulunmuyordu.

Yeşil karta iptal yok
Yeni yasa, yaklaşık 9 milyon yeşil kart sahibini de yakından ilgilendiriyor. Eski düzenlemeyle yeşil kartlar, kart sahibinin herhangi bir sosyal güvence kapsamında çalışmaya başlamasıyla birlikte iptal ediliyordu. Bu durum, yeşil kartlıların iş aramada isteksiz olmasına sebep oluyordu. Yeni düzenlemeyle, iş bulan yeşil kartlının kartı iptal edilmeyip askıya alınacak. İşsiz kalınması durumunda bir dilekçeyle kart aktif olacak. Böylece hem işsizlik hem de kayıt dışı istihdamla mücadeleye katkı sağlanacak.

Çıraklara sağlık sigortası hakkı geldi
İşletmelerde staj gören öğrenciler ile çırakların sağlık sigortası tartışma konusuydu. Bunların Genel Sağlık Sigortası kapsamında sayılıp sayılmayacağı hususunda yorum farklılığı vardı. Yeni pakette yer alan düzenlemeyle, bütün stajyer ve çırakların da GSS’li sayılacağı ve bunların sağlık primlerinin ilgili işverenlerce ödeneceği hükmü getiriliyor. Böylece sayıları yüz binlerle ifade edilen bu kesim için önemli problem aşılmış olacak.

120 TL’nin altındaki borca af
Torba Yasa Yürürlüğe girdiğinde tebliğ edilmemiş 120 TL’nin altında kalan idarî para cezalarının tahsilinden vazgeçilecek. Tütün mamulü tüketimiyle ilgili idari para cezaları, bu hükmün dışında tutulacak. Tutarı 12 lira ve altında kalan geçiş ücretleri de tebliğ edilmeyecek.






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir