Anasayfa / Ekonomi-Finans / Yem fiyatlarındaki yükseliş yonca ve samana sıçradı

Yem fiyatlarındaki yükseliş yonca ve samana sıçradı




Hindistan’dan yonca Rusya’dan saman alacağız!

Yem fiyatlarındaki yükseliş yonca ve samana sıçradı. Fiyatlar yüzde 300 artınca hükümet ithalat silahını çekti. İlgili kararname bu hafta çıkarsa Türkiye tarihinde ilk kez yonca ve saman ithal edilecek…

TÜRKİYE yem piyasasında garip gelişmeler yaşanıyor. “Garip” diyoruz çünkü tarihimizde ilk kez saman, yonca ithalatı gibi bir durumla karşı karşıyayız. Bir dönemler “tarımda kendi kendine yeten ülke” olmakla övünen ülkemizin buğday, un ithal etmesine alışmıştık ama “bu kadarı da fazla” dedirten gelişmeler söz konusu…

Evet, soya ve mısıra bağlı yemlerin fiyatı tavan yapınca besici kaba yeme döndü, bunun üzerine de yonca, saman ve çayırotu kıymete bindi. Samanın kilosu 15 kuruştan 50 kuruşa, yoncanmki ise 25 kuruştan 60 kuruşa fırladı. O da piyasada bulabilirseniz…

İşte bu gelişme sektör temsilcilerini harekete geçti. Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği’nin talepleri doğrultusunda yonca, çayırotu ve saman ihracatı durduruldu. Bu üç kaba yem maddesinin ithalatı bir yıl süreyle ihracatı yasaklandı. Şimdi ise ikinci etaba geçiliyor. Çünkü 58 milyon ton olan yıllık kaba yem üretimi artan hayvan sayısına yetmiyor. 12 milyon tonluk açık söz konusu.

Bunun üzerine başta Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği olmak üzere sektörün önemli aktörleri, tıpkı hayvancılıkta olduğu gibi yem krizinin de ithalat yoluyla çözülmesi için girişimlere başladı. Ağustos ayında ilgili bürokratlar ziyaret edildi. Hayvancılık Genel Müdürlüğü, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü, Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü ve Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü yetkililerine ayrı ayrı ziyaretler yapılarak raporlar sunuldu. Desteklemelerin erken ödenmesi, ilave destekleme yapılması, ot, saman ve yonca ihracatının yasaklanması, yem ve yem hammaddelerinde gümrük vergilerinin indirilmesi hususu gündeme getirildi…

BAĞLANTILAR ÇOKTAN KURULMUŞ…

İşte Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığı, bu taleplere ilgisiz kalmayarak önce ihracatı yasakladı. Şimdi ise ithalat kapılarını açıyorlar. İlgili bakanlıklar kararnameyi imzaladı. Köşk’ün kararnameyi bu hafta onaylaması bekleniyor. Bu onaydan sonra Türkiye tarihinde ilk kez yonca, saman ve çayırotu ithal edilecek.

İthalat izninin ilk etapta geçici olması, fiyatların dengeye kavuşması halinde kapıların yeniden kapatılması bekleniyor. Yonca ticaretiyle uğraşan firmalar şimdiden ithalat için bağlantılara başlamış. İspanya, Bulgaristan, Ukrayna, Rusya, Türk Cumhuriyetleri ve Hindistan’a siparişler verilmeye başlamış. İzin çıkar çıkmaz ithalat başlayacakmış. Özellikle Hindistan’la büyük mon-tanlı bağlantılar kuruluyormuş. Ancak yonca ve saman havaleli bir ürün olduğu için öncelikle ithalatın yakın coğrafyadan yapılacağı, ihtiyaç halinde uzak ülkelerden getirileceği belirtiliyor.

“YONCA SAMAN BORSASI OLUŞTU”



Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Genel Sekreteri Hüseyin Velioğlu, yonca ve saman ticaretindeki spekülasyonlara dikkat çekiyor. Sektör dışından pak çok kişinin yonca ve saman ticaretine girdiğini vurguluyor. “Adamın elinde tek bir inek bile yok ama saman ve yonca ticareti yapmaya çalışıyor. Sektörü bu tür insanlar bozuyor. Piyasada adeta saman, yonca borsası oluştu. Kış başlamadan saman ve yonca sıkıntısı yaşanıyor. Mal yok ama fiyatlar tavanda dolaşıyor” diyor.

Birlik olarak ihracatın yasaklanmasını sağladıklarını söyleyen Velioğlu, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Daha önce Ürdün, Lübnan, Suudi Arabistan gibi ülkelere ihracat yapılıyordu. Bu kısmen rahatlatsa da ithalat kaçınılmaz oldu. Burada asıl yapılması gereken, yem bitkilerine verilen desteklerin artırılarak iç üretimin büyütülmesi” diyor.

“TİCARET BİTTİ, KAOS BAŞLADI”

Aksaray ve yöresinde yonca üretimi, ticareti ve ihracatı yapan Uzunoba Tarım’ın Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Örkçü, üretici olmasına rağmen ithalatı destekliyor. Ardından da yaşanan sıkıntıyı ve bu görüşünün gerekçesini şöyle açıklıyor:

“Yem fiyatları son iki yıldır sürekli yükseliyor. Bu alana ilgili ilgisiz birçok insan girdi. Depolarını yonca, samanla doldurdular. 15 kuruşa aldıkları malı kış ortasında daha yüksek fiyattan satmak için stok yaptılar. Bu da piyasayı bozdu.”

Ben üretici olmama rağmen ithalatın gerekli olduğunu düşünüyorum. Yonca üretiminde Aksara, Konya, Niğde gibi iller öne çıkıyor. Şu anda ticaret durmuş vaziyette. Fiyat bu kadar yüksek olmasına rağmen piyasaya mal verilmiyor.”

“ORTAK PİYASA DÜZENİ KURULSUN”

TZOB (Türkiye Ziraat Odaları Birliği) Başkanı Şemsi Bayraktar ise kaba yemde çözümün mera ıslahından geçtiğini düşünüyor. “12.3 milyon hektarlık mera alanımız var. Mera ıslahı tamamlanırsa ülkenin kaliteli kaba yem açığı kalmaz” diyor.

Bayraktar, buğday ve arpa üretiminin yaklaşık yüzde 40’ını sağlayan Doğu Anadolu ve İç Anadolu bölgelerinde ilkbahar yağışları yetersiz kaldığı için bitki gelişiminin ve sap boylarının kısa kaldığını, bunun da saman veriminde azalmaya neden olduğunu anlatıyor. Bayrak-tar’ın çözüm önerileri ise şöyle: “Sıkıntının çözümü için yem bitkileri üretimine verilen destek artırılmalı. Meraların tespit, tahdit ve tahsis çalışmaları tamamlanarak bir an önce münavebeli (nöbetli) otlatmaya geçilmeli. Kaba yem piyasasındaki ani fiyat dalgalanmalarını önlemek için ‘kaba yem ortak piyasa düzeni’ kurulmalı. Piyasa gerektiğinde düzenleyici mekanizmalarla kontrol edilmeli.”

Dekar başına maliyeti 500 TL

Yonca, Türkiye’de suyun bulunduğu her bölgede üretilebilen bir yem bitkisi. Ekim için en uygun dönem nisan-ağustos ayları arası. Akdeniz, Ege, Orta ve iç Anadolu ile Marmara’nın birçok bölgesi yonca üretimi için elverişli.

Yonca ekildikten sonra 5 yıl boyunca yılda 4 kez olmak üzere hasat edilebiliyor. Hem yaş hem de kuru olarak hayvanlar için önemli bir yem bitkisi. Dekar başına 500 kilo kuru yonca elde edilebiliyor. Su isteyen bir bitki olduğu için her yerde yetişmiyor. Kuyu ya da baraj suyuyla sulama imkanınız yoksa tavsiye edilmiyor. 1 dekar yonca bahçesinin sulama, tohum, bakım, gübre dahil maliyeti 500 TL’yi geçmiyor.

İDRİZ ÇOKAL / PARA DERGİSİ






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir