Anasayfa / Ekonomi-Finans / Yüksek kur ihracatçıyı nasıl etkiliyor?

Yüksek kur ihracatçıyı nasıl etkiliyor?




Yüksek kur ihracatçıyı nasıl etkiliyor?

Mehmet Büyükekşi

Döviz kurlarındaki artış, iş dünyasının en önemli gündem maddesi. Bu konu, 2012’ye de damgasını vuracak gibi görünüyor. Sektör bağımsız tüm şirketler, kurlardaki dengesizliğe karşı kendini nasıl koruyacağını hesaplıyor. Bu konu en çok ihracatçıyı etkiliyor kuşkusuz. Genel kanı, yükselen dövizin ihracatçıya yaradığı yönünde. Oysa bu derece hızlı hareket eden bir kur, ihracatçı için de zararlı. Çünkü şirketler, böyle bir iklimde önlerini göremiyor. “Bizler hem dolarda hem Euro’da istikrardan yanayız” diyen Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı MEHMET BÜYÜKEKŞİ, şirketlerin farklı enstrümanlarla kendini koruması gerektiğini söylüyor. Büyükekşi, dövizde yaşanan son gelişmelere ilişkin merak edilenleri yanıtladı:

1 Dövizdeki yükseliş Türk ihracatçısını nasıl etkiliyor?

Kurların yükselmesi ihracata destek, ithalata fren etkisi yapıyor. Fakat kurlardaki aşırı oynaklık, hem ihracatçıya hem ithalatçıya sorun oluşturuyor. Kurların hızlıca aşağı gitmesi ya da aniden 1,80’in üzerine fırlaması, ihracatçıların geleceği görmesini engelliyor. Çünkü kurlar dalgalandıkça şirketlerimiz önünü göremiyor, gerçekçi fiyat verme konusunda sıkıntıya düşüyorlar.

2 Peki çok yüksek kurun zararları da var mı?

Yüksek kur, ithalata bağımlı çalışan şirketler için önemli bir sorun. İthal girdiye ihtiyacı olan üreticiler, kurların dalgalanmasından olumsuz etkileniyor. İhracatımız içinde ithal girdi payının artması nedeniyle de kurlardaki yükseliş ithalatçımızı etkiliyor. Çok yüksek kurun en önemli riski, kurun kısa sürede sert düşüşler yaşama ihtimalinin artmasıdır. Kur yüksek iken fiyat vererek ihracat bağlantısı yapan şirketler, 5-6 ay sonra ödeme günü geldiğinde kurlar sert düştüyse ciddi zarar ediyor.

Diğer taraftan kurlar artmaya devam ettikçe bilanço sorunuyla karşılaşılıyor. Döviz cinsinden yükümlülüklerin artmasıyla borçların TL karşılığı ck artıyor. Kârlardaki artış borçlardaki kaybın gölgesinde kalıyor. Yani kurlar düştükçe kâr ya da zarar hesaplan olumsuz etkilenirken, yukarı fırladığında da bilançolar olumsuz şekilde etkileniyor.

İhracatçımız için EN SAĞLIKLI KUR ARALIĞI 1 ,70 – 1,80 TL’dir. Bu düzeydeki bir dolar kuru, ihracata pozitif katkı yapar.

3 Dolar ve Euro’daki değişimlerden hangisi ihracatçı için daha önemli?

İhracatımızın yaklaşık yarısını gerçekleştirdiğimiz Avrupa Birliği ülkeleri açısından Euro’nun istikrarı oldukça önemli. Üretim maliyetleri açısından ise doların istikrarlı olması gerekli. Bizler, Euro ya da dolarda ayrım gözetmeksizin istikrardan yanayız. Yüksek üretim maliyeti ya da kur riskini elimine etmek için yenilikçi üretim metotlarının ve tasarımların geliştirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

4 Türk ihracatçısı için en sağlıklı kur aralığı nedir? Neden?



TİM’in üçer aylık dönemlerle açıkladığı ihracatçı eğilim araştırması var. Bu yılın 3’üncii çeyrek sonuçlarına göre, ihracatçılarımız yıl sonu dolar/TL kur tahminini 1,85’e, Euro/TL kur tahminini ise 2,50’ye yükseltti. Ancak şirketlerimizin rekabetçi dolar kuru beklentisi 1,75 düzeyinde. Kurun daha yukarıda oluşacağını tahmin etmekle beraber bu yüksek seviyeyi rekabetçi bulmuyor, tersine daha aşağıda bir seviyeyi rekabetçi görüyoruz. Bu durum, bizim de TİM olarak sıkça ifade ettiğimiz gibi beklenen, arzulanan döviz kuru düzeyidir. İhracatçımız için en sağlıklı kur aralığı 1,70 – 1,80 TL’dir. Bu düzeydeki bir dolar kuru, ihracata pozitif katkı yapar. İç piyasayı daraltmayacak düzeyde rekabetçi döviz kuru, sanayicimizi ihracata yönlendirir, ithalatın dengelenmesini ve ihracatın artmasını sağlar.

5 Dış ticaret açığının beklentilerin üzerinde çıkmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

3u açığın artışında özellikle ara malı, ermaye malı ve tüketim malı thalatındaki yükseliş etkili. Enerji, lammadde ve yarı mamul madde halatındaki bağımlılığımız da bu açığın nemli bileşenlerinden.

6 Devlet, bu konuda nasıl bir politika izlemeli?

İthalatın frenlenmesi için devletin uygulayacağı maliye politikalarının etkinliği oldukça önemli. ÖTV artışı ithalatı yani cari açığı hedef alan bir düzenleme. Devlet, gerekli tedbirleri alıp teşvikleri artırmalı. İhracatımızda katma değerli ve teknolojik ürün karmasının ağırlığını yükseltmek, dış ticaret açığının frenlenmesi için hayati önemde. TİM olarak ithalatı kısıtlayıcı politikalardan çok, ihracatın kalitesini artıran politikaların desteklenmesinden yanayız.

7 Hangi sektörler dövizdeki dalgalanmalardan daha çok etkileniyor?

Temel girdileri dövize dayanan sektörler daha çok etkileniyor. Çünkü kurdaki dalgalanma maliyetleri artırıyor. Bu durumu özellikle bilişim, elektronik gibi sektörlerde fiyat artışları olarak görüyoruz.

8 Türkiye en çok hangi ülkelere ihracat yapıyor?

12 milyar dolar ihracatla Almanya lider konumda. Almanya’yı 7 milyar dolarla İtalya, 6 milyar dolarlık değerle Irak, İngiltere ve Fransa takip ediyor. Toplam ihracatımız içinde Almanya’nın payı yüzde 10 civarında.

9 İhracatta yeni pazar arayışları sonuç veriyor mu?

Ekim ayında Avrupa’ya yaptığımız ihracatta yavaşlama gözleniyor. AB pazarında yaşanan yavaşlamaya rağmen, son dönemde atılım gösterdiğimiz pazarlar aynı hızla temposuna devam ediyor. Örneğin Irak’a ihracatımız ekim ayında yüzde 45, Rusya’ya ihracatımız yüzde 18, Mısır’a ihracatımız ise yüzde 106 artış gösterdi. İhracat gelirindeki istikrar için yeni pazarlara açılmanın faydası da hissediliyor.

İhracatçı, dövizdeki dalgalanmalara karşı kendini nasıl korumalı?

Kurlar, ihracatçılarımız açısından son derece kritik bir konu. Ancak şirketler kur riskini yönetmeye gerekli önemi vermiyor. Çünkü kur riskini nasıl hedge edecekleri konusunda yeterli bilgiye sahip değiller. Diğer bir önemli neden de kur riskini hedge etmenin yüksek maliyetli olması. Üçüncü çeyrek beklenti anketi sonuçlarına göre ilk 500 şirketimizin yüzde 39,9’u torvvard, yüzde 25,2’si vadeli işlemler, yüzde 13,3’ü opsiyon, yüzde 7,7’si swap kullanarak kur riskine karşı kendini koruyor. Biz de TİM olarak uygun fiyatlı ürünler geliştirmek için çalışıyoruz. Halkbank ile bir forward protokolü yaptık. Ardından Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ile bir protokol imzaladık. Daha sonra Eximbank ile opsiyon ürünlerini ihracatçının kullanımına sunduk. Böylece

ihracatçılarımıza farklı enstrümanlarla kur riskini hedge etmenin yolunu açtık. İhracatçılarımız da bu fırsatlardan yararlanarak kur riskinden kendilerini korumalılar.

Yazemin Erdoğan / Capital






İlginizi Çekebilecek Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir