Anasayfa / Sağlık / Zorunlu Sağlık Sigortası İle İlgili Bilinmesi Gerekenler

Zorunlu Sağlık Sigortası İle İlgili Bilinmesi Gerekenler



Zorunlu Sağlık Sigortası İle İlgili Bilinmesi Gerekenler

Bu yılın ilk günüyle birlikte hayatımıza giren GSS, neredeyse herkesi ilgilendiriyor. Ve zorunlu bir sigorta. Peki kimin ne yapması gerekiyor? İşte cevapları.

Aslında 5510 sayılı yasa ile birlikte çıkarılan GSS (Genel Sağlık Sigortası), çalışanlar bakımından 2008 yılında yürürlüğe girmiş, toplumun diğer kesimleri için ise 2012 başına bırakılmıştı. Bu konuda yapılması gerekenler ve kimlerin ilgili kurumlara başvurması gerektiği, son başvuru tarihi ve başvuru yapmayanların karşı karşıya kalacakları yaptırımlar hakkında önemli hususlara değineceğiz.

Öncelikle GSS’nin amacı ülkemizde yaşayan tüm kişilerin, getirilen bu zorunlu sigorta ile sağlık güvencesi kapsamına alınmasıdır. Bu amaca yönelik olarak da çalışanların ve emeklilerin dışında kalanlara ilişkin yeni düzenlemeler gelmektedir. Peki kimlerin neler yapması gerekiyor?

GSS zorunlu mu?
Sistem zorunludur, Türkiye’de yaşayanların tamamı ile ilişkili bir sigorta kolu olduğundan kimsenin “bu sigortadan yararlanmak istemiyorum” şeklinde bir seçeneği yoktur.

Kimler zaten kapsamda?
Mevcut durumda sigortalı olarak çalışmakta olanlarla, bunların bakmakla yükümlü oldukları (anne, baba, eş, çocuk) ile emekliler ve bunların bakmakla yükümlü oldukları da zaten GSS kapsamındadır. Bu nedenle bu kişilerin herhangi bir kuruma başvuruda bulunmaları gerekmemektedir. Ancak çocuklar öğrenci ise 25 yaşını aşmış olanlar ve/veya 18 yaşını aşmış öğrenci olmayanlar eğer sigortalı bir işte çalışmıyorlarsa gelir tespiti yaptırmak zorundalar.

Kimler gelir tespiti yaptırmak zorunda?
GSS, kapsamda olanların (fakir olduğu belirlenen kimseler dşında) prim ödemelerine dayalı bir sistem olduğundan yukarıda belirttiğimiz zaten kapsamda olanların dışındaki kişiler, içinde bulunduğumuz Ocak ayı sonuna kadar gelir tespiti yaptırmak zorundadır.

Bu kişiler:
Anne babalarından sağlık yardımı alamayanlar (18 yaş üstü ve öğrenci olup 25 yaşını aşmış olanlar)
Sigortalı bir işte çalışmayan işsizler
Yeşil kart sahipleri
Türk uyruklu olmayan yabancılar (1 yıldan fazla Türkiye’de ikamet etmek şartıyla)
Kısmi süreli çalışıp 30 günün altında prim ödeyenler.

Gelir tespiti için nereye başvurulacak?
Gelir tespiti için adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre bağlı bulunulan bölgenin Sosyal Dayanışma Vakfı’na başvurulması gerekiyor.

Yapılacak gelir tespitine göre kimler prim ödemeyecek?
Vakıflar tarafından yapılacak gelir tespitine göre hane halkı başına geliri, mevcut asgari ücretin 1/3’ünden az olanlar fakir olarak değerlendirilecek ve bunların GSS primi devlet tarafından karşılanacak. Bu durumda mevcut asgari ücret 886,50 TL olduğuna göre, kişi başına hane halkı aylık geliri 886,50/3=296,50 TL’nin altında olanlar prim ödemeyecek.




Kimler GSS primi ödemek zorunda?
Yukarıda açıkladığımız hesaplamaya göre hane halkı geliri kişi başına 295,50 TL’yi aşanlar herhangi bir işte çalışmasalar dahi SGK’ya ( Sosyal Güvenlik Kurumu) prim ödemek zorunda.

Ödenecek prim nasıl saptanıyor ve tutarı ne kadar?
Ödenecek prim tutarları yapılacak gelir tespitine göre kişinin hangi gelir grubuna dâhil olduğuna göre saptanmaktadır.

Buna göre;
-Kişi başına aylık geliri 295,50 TL ile 886,50 TL arasında bulunan ailelerin GSS kapsamı dışında bulunan bireyleri ayda 35,50 TL,

-Kişi başına aylık geliri 886,50 TL ile 1773 TL arasında geliri bulunan ailelerin GSS kapsamı dışında bulunan bireyleri ise ayda 106,38 TL,

-Kişi başına aylık geliri 1773 TL’nin üzerinde olan ailelerin GSS kapsamı dışında bulunan bireyleri ise ayda 212,76 TL, prim ödemek suretiyle GSS’ den faydalanabilecekler.

Gelir tespiti yaptırmada son tarih ve tespit yaptırmamanın yaptırımı nedir?
Gelir tespiti yaptırma konusundaki son tarih 31 Ocak 2012’dir. Bu tarihe kadar tespit yaptırmayanlar için en üst gelir grubu (1773 TL’nin üzerinde olanlar) temel alınacak ve her ay için 212,76 TL borçlandırılacaklar. Bu borç ödenmediği sürece faiz işleyeceği gibi bu kişiler sağlık hizmetlerinden de yararlanamayacaklar.

Durumları özellik arz eden bazı gruplar

Öğrenciler:
Şayet öğrenci 25 yaşını aşmamışsa ve anne veya babasının sigortasından yararlanıyorsa ortada herhangi bir sorun yok, GSS kapsamında olmaya devam edecek. Bu kapsamdaki öğrenciler, öğrenci belgeleri ile birlikte SGK’ya başvurarak kayıt yaptırmak zorunda. Ancak 25 yaşını aşmış ve bir işte çalışmıyor ise gelir tespiti yaptırması ve gerekiyorsa prim ödemesi gerekecek.

Yeşil kart sahipleri:
Yeşil kart sahipleri de SGK’ya devir olduklarından, kartlarının geçerlilik tarihi dolduktan sonra bunların da gelir tespiti yaptırmaları gerekecek. Yapılacak gelir tespiti sonucunda yeşil kart sahiplerinin GSS’ye prim ödeyip ödemeyecekleri belirlenecektir.

Kız çocukları:
5510 sayılı SGK ve GSS’nin yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihine kadar 18 yaşını doldurmuş olan kız çocukları eskiden olduğu gibi evlenmedikleri sürece anne veya babalarının sigortalarından yararlanarak GSS’li olabileceklerdir. Ancak yasanın çıktığı tarihten sonra 18 yaşını dolduranlar (30.09.1990 ve sonra doğanlar) aynı erkek çocuklarda olduğu gibi eğer çalışmıyorlarsa gelir tespiti yaptırarak GSS’ye prim ödeyecekler.

Kısmi süreli (part-time) çalışanlar:
Kısmi süreli çalışan işçilere, eksik çalıştıkları süre için GSS primini 30 güne tamamlama zorunluluğu getirilmiştir.

Örnek;
Bir işçi kısmi süreli bir işte 10 gün çalışmıştır. Bu durumda geri kalan 20 günün GSS primini kendisi ödemek suretiyle 30 güne tamamlayacaktır.

Diğer taraftan kısmi süreli işçi çalıştıran kuruluşlar bakımından da bunların işe girişleri esnasında kısmi süreli olduklarını ve ne kadar çalışacaklarını bildirim zorunluluğu getirilmiştir. Bu işçilerin ne kadar çalışacaklarının önceden bilinmemesi sorun teşkil etmez. GSS primi hesaplanırken Aylık Prim ve Hizmet belgesindeki gün sayısı temel alınacaktır.

Raporlu ve ücretsiz izinde olanların durumu:
Çalışan sigortalıların ay içinde raporlu oldukları günler için GSS primi ödemelerine gerek yoktur. Ücretsiz izin kullananların ise izin kullandıkları süre 30 günü aşarsa, bu durumda kendilerinin GSS primi ödeme zorunlulukları bulunuyor.

İşsizlik ödeneğinden yararlanan işsizler:
İşsizlik ödeneğinden yararlanmakta olan işsizlerin GSS primleri İŞKUR tarafından karşılandığından bu kişilerin ödenekten yararlandıkları süre boyunca gelir tespiti yaptırmalarına ve/veya GSS primi ödemelerine gerek yoktur.

Sonuç itibari ile her yeni uygulamada olduğu gibi GSS uygulamasında da bazı aksaklıkların yaşanılması ve bu yaşanılanların ışığında uygulamaya farklı yönler verilmesi kaçınılmazdır. Şimdiden gelir tespiti sistematiğindeki yöntemler, yıllardan beri yeşil kartlı olarak yaşamlarını sürdürenlerin veya kısmi süreli çalışanların bu yeni sisteme adaptasyonu, sosyal güvenceden yoksun öğrencilerin GSS primlerini nasıl ödeyecekleri gibi pek çok soru önümüzde durmaktadır.




Bu Konularda İlginizi Çekebilir

Yazımızı beğendiniz mi?

Size daha güzel hizmet sunabilmemiz için lütfen bize destek olun. Yazımızı aşağıdaki sosyal medya sitelerinde paylaşabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir