Anasayfa / İş Fikirleri ve Yeni İş Kurmak / Badem Yetiştiriciliği İş Fikirleri

Badem Yetiştiriciliği İş Fikirleri



Badem yetiştirmek çiftçilere çok para kazandıracak. Öncelikle çağla meyvesinden ardından da çekirdeğinden yani bademinden kazanç sağlamak.

Badem bahçesi kurmak

2009 verilerine göre 5 milyon 300 bin civarında olan badeni ağacı sayısı, son 2 yılda dikilenlerle birlikle 10 milyonu aştı. Badem bahçesi kuranlar arasında Polisan, Naksan, Balsu Gıda gibi büyük firmalar da var.

FINDIK, ceviz, antepfıstığı badem… Türkiye’nin bu ürünlerdeki payı her geçen yıl artıyor. Fındık malum, her bölgede yetişmiyor. Antepfıstığı da keza öyle. Ancak ceviz ve badem için Türkiye’nin çoğu bölgesi uygun. Cevizdeki sıkıntıyı ve üretimdeki gelişmeleri geçen hafta ele almıştık. Biraz araştırınca badem konusunda da müthiş gelişmeler olduğunu öğrendik.

Özellikle son birkaç yıldır badem ağacına ciddi bir yöneliş olmuş, öyle ki 2009 verilerine göre 3 milyon 408 bini meyve verir durumda olmak üzere 5 milyon 283 bin adet olan badem ağacı sayısı, son 2 yılda 5 milyon civarında artışla 10 milyonun üzerine çıkmış.

Badem fidanı dikimleri en çok Konya’da yapılıyor. Son 2 yılda sadece bu ilde 1 milyon badem ağacı dikilmiş. Muğla. Denizli. Balıkesir. Kahramanmaraş. Diyarbakır ve Gaziantep de öne çıkan diğer iller. Badem yatırımına büyük sermaye gruplarının da ilgi gösterdiği dikkat çekiyor. Polisan, Naksan, Balsu Gıda gibi şirketler bin dekarın üzerinde badem bahçeleri kuruyor…

Badem, ülkemizde ağırlıklı olarak kuruyemiş olarak tüketiliyor. Önemli bir kısmı çikolata üretiminde, kozmetik ve ilaç sanayiinde de kullanılıyor. Resmi rakamlara göre yıllık iç badem üretimimiz 55 bin ton. Yine resmi rakamlara göre 20 bin ton da ithalat var. Ancak kaçak girişlerle birlikte içerideki üretim kadar ithalat olduğu tahmin ediliyor.

Türkiye’ye badem en fazla ABD’nin Kaliforniya eyaletinden geliyor. Bu bölgeden yılda 15 bin tonun üzerinde ithalat söz konusu. Bu miktarla ABD’nin Çin’den sonra en önemli müşterisi konumuna gelmişiz, özellikle kolay kırılabilen ve Anadolu’da “diş bademi” diye bilinen tür ithal ediliyor. ABD’den sonra en çok badem ithal ettiğimiz ülkeler Şili. Özbekistan. Kırgızistan ve Ukrayna.
ABD bademinin Türkiye’ye geliş fiyatı 7 dolar. İç piyasada ise kilosu 20-25 TL anısında değişiyor.

“AMERİKAN FİDANI RİSKLİ OLABİLİR”

Badem piyasasındaki bu tabloyu gören yatırımcılar fırsatı kaçırmak istemiyor. Birçok girişimci badem ağacı dikiyor. Bademe hücum haliyle fidan satışlanna da yansımış. Mersin’in Mut ilçesinde faaliyet gösteren Kemal Cüce Tarım İşletmeleri’nin yetkilisi Latif Cüce, adeta fidan yetiştiremediklerini söylüyor “Türkiye’nin her bölgesinden talep geliyor.

Bizden fidan alanlar genelde 1.000 ağaçlı, 25-30 dekarlık bahçeler kuruyor. En çok Muğla ve Denizli’den fidan talebi geliyor. Ege’nin bütün illeri. Konya, Kahramanmaraş ve Balıkesir’de badem bahçeleri kuruluyor. Bin dekarın üzerinde bile bahçe kuranlar var. Büyük sermaye gruplarının da bu alana ilgi duyduklarını şahit oluyoruz.”

Kemal Cüce Tarım İşletmeleri, yılda yaklaşık 300 bin Fidan satıyor. Latif Cüce, bunun yarısını bademin oluşturmaya başladığını vurguluyor. Ancak Cüce’nin badem yetiştireceklere önemli uyarıları var:
“Fidanı dikimden sonra kötü bir sürprizle karşılaşmamak için mutlaka tüplü fidan tercih etmeliler. Bulundukları bölgelerde bu işin uzmanlarından destek almalılar. Amerikan tipi badem bazı bölgelerde riskli olabilir. Erken çiçek açar ardından don sıkıntısı yaşanır. Meyve alamazsınız. Kabuk ince olduğu için ilaç kalıntısı da kalabilir. Saklaması zordur ve kolay güve oluşturur. Amerikan bademi moda diye gözü kapalı bu fidanı dikmemek, bölgeyi ve diğer koşullan göz önünde bulundurmak gerekiyor.”




EN KALİTELİSİ DATÇA BADEMİ

Badem deyince ilk akla gelen bölge Muğla’nın Datça ilçesi. Hatta Datça bademi “dünyanın en kalitelisi” olarak kabul görüyor. Kabuğu sert ve aroması farklı olan bu ürünün toplan satış fiyatı bile 30 TL’yi bulabiliyor. Perakendede ise 6« TL’ye kadar ulaşıyor. Datçalılar da zaten bademi altın değerinde bir ürün olarak görüyor. Matta bazı ailelerin bademi saklayıp, ihtiyacı olduğunda altın gibi bozdurduğu söyleniyor.

Halen Datça ve köylerindeki 1.343 hektar alanda 268 bin 720 badem ağacı bulunuyor. Datça Kaymakamı Hamdi Ünlü’nün verdiği bilgiye göre, ilçede yılda bin 200 ton kabuklu. 250 ton iç badem, 400 ton da çağla üretiliyor. Arazi darlığı nedeniyle ağaç sayısının fazla artmadığını söyleyen Hamdi Ünlü. “Datça bademi için çalışmalar yapıyoruz. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsüyle birlikte tescil çalışmalarına başladık. Datça bademini koruma altına
alıyoruz” diyor.

ACIPAYAM’IN ADI KALDI

Egeliler, özellikle de Denizli halkı bademi “payam” olarak biliyor. Zaten Denizli’nin Acıpayam ilçesi de ismini buradan almış. İlçenin dağı taşı yabani acıbademlerle dolu olduğu için bölgeye “Acıpayam” denilmiş…

Gerçi Acıpayam’da bugün çok fazla badem ağacı yok. Yaklaşık bin hektarlık alanda yılda 200 ton badem üretiliyor. Acıpayam Ziraat Odası Başkanı Ercan Yıldırım. “Son dönemlerde yeni badeni bahçeleri kuruluyor. İlçemizin iklimi bu ürün için uygun. Acıpayam önümüzdeki yıllarda tekrar badem merkezi olabilir” diyor.

ANAHTAR TESLİMİ BAHÇE

Ankara merkezli Başkardeşler Tarım, hemen her bölge için anahtar teslimi bahçeler kuruyor. Şirketin ortaklarından Gökhan Kardeş, badem tüketiminin hızla arttığını ve bu alanda ciddi açık olduğunu vurguluyor. Ardından da bu işe girecekler için şu öneri ve değerlendirmeleri yapıyor:

“Ceviz ve bademin sağlık için yararlan saymakla bilmez. Tüketimleri çok hızlı artıyor. Bu yüzden üretim açığı zor kapanır. Bizim tavsiyemiz büyük meyve plantasyonlarının artırılmasından yana. Tabii uygun tür ve deneyimli ekiplerle çalışıldığında ticari olarak getiri de yüksek olacaktır.

Ancak gerek küçük gerekse büyük ölçekli yatırımlar için devlet desteğinin şart olduğunu düşünüyoruz. Badem bahçesi kurmanın maliyeti değişkendir. 1 dekar bahçenin ortalama maliyeti arazi hariç bin 500 TL’yi geçer”

Badem Bahçesi Kurmanın Maliyeti

  • Badem fidanlarının fiyatı cinsine ve büyüklüğüne göre değişiyor.
  • Klasik anaç badem bahçesi kurmak istediğinizde dekardaki fidan maliyeti 270 TL.
  • Bodur ağaç tercih ettiğinizde ise 720 TL’lik fidan maliyeti söz konusu.
  • Bahçenin yıllık bakımı, gübreleme gibi maliyetleriyle birlikte 1.000 TL’yi geçmiyor.
  • 1 dekar bahçeden yılda ortalama 400 kilo badem elde ediliyor.
  • 600 kiloya kadar çıktığı da oluyor. Kabuklu bademin kilo fiyatı ise 15 TL seviyesinde.
  • Çağla olarak satarsanız tarladan çıkış fiyatı 10 TL seviyelerinde.
  • 600 kilo verim elde ettiğinizde çağla olarak satarsanız 6 bin TL, kuru badem olarak satarsanız da 9 bin TL civarında gelir elde edebilirsiniz.
  • Uzmanlar bu işe en az 10 dekarla girilmesini öneriyor. 50 dekar ve üstü olursa daha iyi kazançlar elde edebilirsiniz.

Kuruyemişteki payı yüzde 6
Ayhan GÜNEŞ Poyman Kuruyemiş CEO’su

Badem ülkemizde ağırlıklı olarak kuruyemiş olarak tüketiliyor.
Kuruyemiş portföyündeki payı her gecen gün artıyor. 10-15 yıl önce üretimi az olduğu için fiyatı antepfıstığı, fındık gibi kuruyemişlerden yüksekti. Şimdi aynı noktalara geldi. Tüketici daha kolay ulaşabiliyor. Atıştırmalık pazarında bademin payı yüzde 6′ya ulaştı. Ancak badem üretimi tüketimi karşılayamıyor. Mecburen ithalat var. Bu yüzden badem ağacının ve üretiminin artması için devletin verdiği destekleri yerinde buluyoruz. Nitekim bu destekler de karşılığını buluyor. Büyük badem bahçeleri yapıldığını görüyoruz. Yeni bahçeler özellikle endüstriye uygun kuruluyor. Birkaç yıla kadar badem üretimi belli bir noktaya gelecektir.

Kaynak: Para Dergisi




Bu Konularda İlginizi Çekebilir

Yazımızı beğendiniz mi?

Size daha güzel hizmet sunabilmemiz için lütfen bize destek olun. Yazımızı aşağıdaki sosyal medya sitelerinde paylaşabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir